Arnor

Arnor był północnym królestwem Dúnedainów w Śródziemiu, założonym w roku 3320 Drugiej Ery przez Elendila po Upadku Númenoru. Elendil objął w nim władzę jako Najwyższy Król Dúnedainów, podczas gdy jego synowie, Isildur i Anárion, ustanowili na południu królestwo Gondoru. Stolicą Arnoru było początkowo Annúminas nad jeziorem Nenuial, później głównym miastem stał się Fornost.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Po śmierci króla Eärendura w roku 861 Trzeciej Ery Arnor został podzielony między jego synów na trzy królestwa: Arthedain, Cardolan i Rhudaur. Podział ten osłabił północnych Dúnedainów i ułatwił ich wrogom działanie. Około roku 1300 na północnym wschodzie powstało królestwo Angmar, rządzone przez Króla Czarnoksiężnika, wodza Nazgûli. Przez wiele stuleci Angmar prowadził wojnę przeciw państwom sukcesyjnym Arnoru.

W roku 1409 Cardolan i Rhudaur zostały zniszczone, a jedynie Arthedain przetrwał. Ostatecznie w roku 1974 Arthedain upadł, a Fornost został zdobyty przez wojska Angmaru. W następnym roku siły Gondoru i elfów pokonały Angmar, lecz królestwo Arnoru nie zostało odtworzone. Dziedzice Isildura przyjęli tytuł Wodzów Dúnedainów i strzegli północnych ziem w ukryciu.

Dopiero po Wojnie o Pierścień Aragorn II, potomek linii królów Arnoru, został koronowany jako Elessar i odnowił Zjednoczone Królestwo Arnoru i Gondoru, przywracając północnemu królestwu dawną godność.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. S Roz. Ind.
  2. TEnc Roz. Geography
  3. DoT Roz. A

Góry Popielne

Góry Popielne, w języku sindarin zwane Ered Lithui, stanowiły północną granicę Mordoru. Tworzyły wraz z Górami Cienia, czyli Ephel Dúath, naturalną barierę otaczającą tę krainę od północy, zachodu i południa.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Ered Lithui były pasmem surowych i poszarpanych gór, rozciągających się na wschód od miejsca, w którym stykały się z Ephel Dúath. Wydawały się niemal nie do przebycia i stanowiły część obrony Mordoru, krainy rządzonej przez Saurona.

W punkcie zetknięcia obu pasm znajdowała się wąska przełęcz zwana Morannon, czyli Czarną Bramą. Było to główne wejście do Mordoru od strony północno zachodniej i miejsce silnie umocnione, strzegące dostępu do wnętrza kraju.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Geography
  2. DoT Roz. A

Avallónë

Avallónë było portem i miastem Telerich na wyspie Tol Eressëa, położonej w zatoce Eldamaru, u wybrzeży Amanu. Miasto stanowiło główną przystań Elfów Morskich i było związane z ich umiłowaniem do żeglugi.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

To z Tol Eressëi Teleri wyruszyli ostatecznie ku wybrzeżom Eldamaru, a w późniejszych wiekach Avallónë pozostawało ważnym ośrodkiem kontaktów między Amanem a Śródziemiem. W Drugiej Erze statki Elfów Morskich często żeglowały stamtąd do Númenoru, utrzymując przyjaźń z Dúnedainami i przynosząc im dary oraz nauki.

W tradycji Númenorejczyków zachowało się przekonanie, że z najwyższego szczytu Meneltarmy przy sprzyjających warunkach można było dostrzec w oddali światła Avallónë oraz białą wieżę wznoszącą się w jego centrum.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. S Roz. Ind.
  2. TEnc Roz. Geography
  3. DoT Roz. A

Azanulbizar

Azanulbizar było krasnoludzką nazwą doliny położonej przed wschodnią bramą Khazad-dûm, u podnóża Gór Mglistych. W języku sindarin miejsce to nazywano Nanduhirion, a w wspólnej mowie Doliną Dimrill. W dolinie znajdowało się jezioro Kheled-zâram, zwane Zwierciadlanym Jeziorem, w którym według tradycji Durin ujrzał w wodzie odbicie gwiazd nad swoją głową.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Po zajęciu Khazad-dûm przez Balroga i przemianowaniu jej na Morię okolica ta stała się miejscem groźnym i opuszczonym. W roku 2799 Trzeciej Ery w Azanulbizarze rozegrała się decydująca bitwa Wojny Krasnoludów z Orkami. Wojska krasnoludzkie pod wodzą Thráina II i jego syna Thora rozbiły tam potęgę orków, choć zwycięstwo okupiono wielkimi stratami.

W czasach Wojny o Pierścień dolina leżała między Morią a Lothlórien i pozostawała niemal bezludna. Drużyna Pierścienia przeszła przez Nanduhirion po wyjściu z Morii, kierując się ku Złotemu Lasowi.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Geography
  2. DoT Roz. A

Avathar

Avathar była południowo wschodnią krainą Amanu, położoną między górami Pelóri a morzem. Jej nazwa oznaczała Cienie i odnosiła się do mrocznego oraz ponurego charakteru tej ziemi. Był to obszar chłodny i spowity cieniem, gdyż światło Dwóch Drzew nie docierało tam w pełni zza wysokich gór.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

W Avatharze przez pewien czas przebywała Ungolianta, istota przybierająca postać ogromnego pająka, która unikała światła i zamieszkiwała w mroku. To właśnie tam przybył do niej Melkor po uwolnieniu z niewoli w Amanie i nakłonił ją do współdziałania. Z Avatharu wyruszyli razem, by zniszczyć Dwa Drzewa Valinoru i pogrążyć świat w ciemności.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. S Roz. Ind.
  2. TEnc Roz. Geography
  3. DoT Roz. A

Andram

Andram był potężnym pasmem urwisk biegnącym z zachodu na wschód przez środkowy Beleriand. Jego nazwa w języku sindarin oznaczała Wielki Mur. Stanowił wyraźną granicę między północnym a południowym Beleriandem.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Na zachodzie Andram rozpoczynał się w pobliżu Nargothrondu, a na wschodzie ciągnął się aż do Ramdalu, krańca urwiska. Mur ten był przerwany jedynie w dwóch miejscach. Rzeka Narog wyżłobiła w nim głęboki wąwóz, tworząc przełom prowadzący ku południu. Dalej na wschód rzeka Sirion spadała z wysokiego urwiska w potężnym wodospadzie, po czym znikała w podziemnych jaskiniach pod Andramem.

Andram odgrywał istotną rolę w ukształtowaniu krajobrazu i dziejów Beleriandu, wyznaczając naturalną barierę między jego częściami.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. S Roz. Ind.
  2. TEnc Roz. Geography
  3. DoT Roz. A

Amon Rûdh

Amon Rûdh, zwane Łysym Pagórkiem, było skalistym wzniesieniem w Zachodnim Beleriandzie, położonym na południe od lasu Brethil, między rzekami Narog i Sirion. Nazwa ta odnosi się do jego nagiego, kamienistego szczytu, niemal pozbawionego roślinności. Jedyną rośliną porastającą zbocza były czerwone kwiaty seregonu.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

W jaskiniach wykutych w Amon Rûdh mieszkał Mîm, jeden z Pomniejszych Krasnoludów, zwanych Noegyth Nibin, wraz ze swymi synami. Według przekazów pod koniec pierwszych wieków Pierwszej Ery liczba Pomniejszych Krasnoludów bardzo się zmniejszyła i przy życiu pozostali jedynie Mîm oraz jego dwaj synowie.

Amon Rûdh stało się również kryjówką Túrina Turambara i jego towarzyszy. Wzgórze to odegrało znaczącą rolę w dziejach Beleriandu w czasach walk z siłami Morgotha.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. S Roz. Ind.
  2. TEnc Roz. Geography
  3. DoT Roz. A

Amon Lhaw

Amon Lhaw, zwane Wzgórzem Ucha, było jednym z trzech wzniesień położonych nad jeziorem Nen Hithoel na Anduinie, u północnych krańców Emyn Muil. Naprzeciw niego znajdowało się Amon Hen, zwane Wzgórzem Oka, natomiast pośrodku jeziora wznosiła się wyspa Tol Brandir.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Amon Lhaw stanowiło jedną z dawnych strażnic północnych granic Gondoru. Na jego szczycie znajdowała się kamienna Siedziba Słyszenia, odpowiadająca Siedzibie Widzenia na Amon Hen. Oba trony wzniesiono w celu czuwania nad pograniczem królestwa i wzmocnienia straży nad doliną Anduiny.

Zgodnie z przekazem Siedziba Słyszenia dawała temu, kto na niej zasiadł, zdolność słyszenia odległych głosów i wydarzeń. W późniejszych wiekach miejsce to popadło w zapomnienie, lecz pozostało świadectwem dawnej potęgi i czujności Gondoru.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Geography
  2. DoT Roz. A

Amon Hen

Amon Hen, zwane Wzgórzem Oka, było jednym z trzech wzniesień położonych nad jeziorem Nen Hithoel na Anduinie, u północnych krańców Emyn Muil. Na przeciwległym brzegu znajdowało się Amon Lhaw, zwane Wzgórzem Ucha, natomiast pośrodku jeziora wznosiła się wyspa Tol Brandir, stroma i niedostępna.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Na szczytach Amon Hen i Amon Lhaw wzniesiono kamienne trony, zwane odpowiednio Siedzibą Widzenia i Siedzibą Słyszenia. Zostały one zbudowane przez ludzi Gondoru w celu czuwania nad północnymi granicami królestwa. Siedziba Widzenia na Amon Hen dawała temu, kto na niej zasiadł, zdolność dalekiego widzenia i ogarniania wzrokiem rozległych obszarów kraju.

Pod koniec Trzeciej Ery Drużyna Pierścienia dotarła do Amon Hen. Tam Frodo Baggins zasiadł na Siedzibie Widzenia i ujrzał rozległe ziemie Śródziemia, a także doświadczył poszukiwań Saurona, którego wola zwróciła się ku niemu. Wydarzenia te doprowadziły do rozproszenia Drużyny i dalszego biegu wyprawy Pierścienia.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Geography
  2. DoT Roz. A

Szukając Tolkiena: Gdy ojciec pożera czas – detronizacja Kronosa

Są mity, które czyta się jak kronikę wojny.I są takie, które czyta się jak zapis lęku przed przyszłością.Historia Kronosa należy do tych drugich. Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu Ale żeby ją naprawdę zrozumieć, trzeba cofnąć się jeszcze o jeden krok do ojca, który pierwszy spróbował…

Aby przeczytać dalszą część artykułu, potrzebna jest aktywna prenumerata. Możesz wykupić ją TUTAJ