Gorgoroth

Gorgoroth było nazwą nadaną górom i urwiskom północnego Beleriandu, wznoszącym się nad doliną Sirionu i granicami Doriathu. Oznaczała „Góry Grozy”. Pasmo to opadało z wysokiego płaskowyżu Dorthonionu i ciągnęło się ze wschodu na zachód. Nazwa wiązała się z obecnością Ungolianty oraz jej potomstwa olbrzymich pająków, które zamieszkiwały doliny u podnóża tych gór. Według podań Beleriandu jedynie Beren zdołał przekroczyć Gorgoroth i ocaleć.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

W Drugiej i Trzeciej Erze nazwa Gorgoroth została nadana także północnej części Mordoru, płaskowyżowi leżącemu wokół Barad-dûr i pod Górą Przeznaczenia. Była to jałowa, popielista równina, pokryta popiołem i żużlem, usiana jamami orków, gdzie pod ciężkim niebem rosły jedynie ciernie i kolczaste krzewy. Przez tę krainę prowadziła droga Froda Bagginsa do Szczelin Zagłady, gdzie zniszczony został Jedyny Pierścień.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Geography
  2. DoT Roz. G

Gondor

Gondor był południowym królestwem Dúnedainów w Śródziemiu, założonym w roku 3320 Drugiej Ery przez Elendila oraz jego synów, Isildura i Anáriona, po Upadku Númenoru. Elendil objął godność Najwyższego Króla i zamieszkał w Arnorze, natomiast Isildur i Anárion wspólnie rządzili w Gondorze. Po śmierci Elendila w roku 3441 Drugiej Ery Isildur powrócił na północ i objął tron Arnoru, a Gondorem władali potomkowie Anáriona aż do roku 2050 Trzeciej Ery, kiedy wygasła linia królów. Od tego czasu przez blisko tysiąc lat krajem rządzili namiestnicy.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Do najważniejszych miast Gondoru należały Osgiliath, Minas Anor i Minas Ithil, a także porty Pelargir i Dol Amroth. W pierwszym tysiącleciu Trzeciej Ery władza Gondoru rozciągała się nad Anórien, Ithilien, Lebennin, Anfalas, Belfalas, Calenardhon, Enedwaith oraz znaczną częścią Rhovanionu aż po Morze Rhûn. Od początku swego istnienia Gondor pozostawał w konflikcie z Sauronem i jego sprzymierzeńcami. Królestwo było wielokrotnie najeżdżane przez Easterlingów z Rhûn oraz Haradrimów z południa.

W roku 1432 wybuchła wojna domowa, która poważnie osłabiła państwo, a w 1636 Wielka Zaraza spustoszyła jego ziemie i wyludniła Osgiliath. W latach 1851 i 1954 nastąpiły najazdy Woźniców. W roku 2002 Minas Ithil zostało zdobyte przez Nazgûli i przemianowane na Minas Morgul. Od tej pory twierdza ta pozostawała w rękach mrocznych mocy.

W czasie Wojny o Pierścień Gondor, wyczerpany długimi stuleciami walk, był główną siłą oporu przeciw Sauronowi. Po zniszczeniu Jedynego Pierścienia i upadku Mordoru Aragorn, dziedzic Isildura, został koronowany jako król Elessar i odnowił Zjednoczone Królestwo Arnoru i Gondoru, przywracając krajowi potęgę i ład w początkach Czwartej Ery.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Geography
  2. DoT Roz. G

Gondolin

W 52. roku Pierwszej Ery Słońca książę Turgon, jeden z Noldorów z Eldamaru, odkrył dolinę w Beleriandzie, w której postanowił zbudować elfickie miasto, chronione przed siłami Morgotha. Miasto to, Gondolin, „Ukryte Królestwo”, zostało wzniesione w dolinie Tumladen w Echarioth, Górach Okrążających, na północ od lasów Doriathu. Miasto było otoczone naturalnymi barierami Gór Okrążających oraz chronione przez Wielkie Orły, które niszczyły lub wypędzały wszystkich szpiegów i sługi Morgotha. Gondolin był przez ponad pięćdziesiąt lat tajemniczo budowane przez Noldorów, a miasto, zbudowane z białego kamienia, znajdowało się na wzgórzu Amon Gwareth.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Nazwa Gondolin, w języku Wysokich Elfów „Ondolindë”, oznaczała „kamienna pieśń”. Wzorowane na Tirionie, pierwszym mieście Eldamaru, było najpiękniejszym miastem Noldorów w Śródziemiu. Gondolin prosperowało przez pięć wieków, podczas gdy inne elfickie królestwa Beleriandu były niszczone przez Morgotha. Jednak w 511 roku Gondolin został zdradzony, a jego tajne przejścia ujawnione Morgotowi. Mroczny Wróg wysłał ogromne siły orków, trolli, smoków i balrogów do Ukrytego Królestwa. Po straszliwych bitwach miasto zostało zdobyte, a jego mieszkańcy wymordowani. Ostatecznie wieże Gondolinu zostały zburzone, a jego zrujnowane mury spalone na czarno smoczym ogniem.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Geography
  2. DoT Roz. G

Grey Mountains

Góry Szare, zwane także Ered Mithrin, to pasmo górskie w północnej części Śródziemia, biegnące z wschodu na zachód i wyznaczające północną granicę Rhovanionu. Góry te są źródłem Anduiny, największej rzeki Śródziemia. W 2000 roku Trzeciej Ery zostały zasiedlone przez krasnoludy z rodu Durina, które uczyniły z nich swoje schronienie i dom. Dzięki wielkim zasobom złota krasnoludy z Gór Szarych stały się niezwykle bogate, a ich królestwo prosperowało przez pięć wieków.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

W dwudziestym szóstym wieku Trzeciej Ery wieści o bogactwach Gór Szarych dotarły do Zimnych Smoków, które zaatakowały góry. Mimo zaciekłej obrony krasnoludów, zostały one pokonane, a góry, pełne złota, zostały w rękach smoków.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Geography
  2. DoT Roz. G

Grey Havens

Szare Przystanie, zwane po elficku Mithlondem, były ostatnią przystanią Elfów w Śródziemiu i domeną Falathrimów pod władzą Círdana. Zostały założone na początku Drugiej Ery u brzegów Zatoki Lune, u ujścia rzeki Lune. Przez Drugą i Trzecią Erę stanowiły główny port Elfów w Śródziemiu. Stamtąd na białych statkach Círdana odpływali na Zachód do Nieśmiertelnych Krain ci spośród Eldarów, którzy pragnęli opuścić Śródziemie.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

W Czwartej Erze również niektórzy z bohaterów Wojny o Pierścień wyruszyli z Szarych Przystani w ostatnią podróż na Zachód. Ostatecznie sam Círdan, wraz z ostatnimi Eldarami pozostającymi w Śródziemiu, odpłynął z Mithlondu poza Kręgi Świata do Nieśmiertelnych Krain.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Geography
  2. DoT Roz. G

Greenwood the Great

Wielki Zielony Las był największym kompleksem leśnym Rhovanionu i doliny Anduiny. W północno-wschodniej jego części znajdowało się Leśne Królestwo pod władzą Thranduila. W roku 1050 Trzeciej Ery w południowej części lasu osiadła jednak mroczna potęga, która wzniosła twierdzę Dol Guldur. Był to Sauron, działający skrycie, a wraz z nim Nazgûle. Od tego czasu dawny Zielony Las został skażony cieniem zła, a w jego ostępach rozmnożyły się orkowie, wargowie i wielkie pająki.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Wpływ Saurona był tak silny, że przez blisko dwa tysiące lat las zwano Mroczną Puszczą. Dopiero pod koniec Wojny o Pierścień siły zła w Dol Guldur zostały pokonane przez wojska elfów z Leśnego Królestwa oraz z Lothlórien. Po zwycięstwie las przemianowano na Eryn Lasgalen, Las Zielonych Liści.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Geography
  2. DoT Roz. G

Harad

Harad był rozległą krainą położoną na południe od Gondoru i Mordoru. W języku elfów nazwa ta oznacza „południe”; używano także określeń Haradwaith oraz Słoneczne Krainy. Obszar ten obejmował gorące ziemie o rozległych pustyniach i lasach, sięgające daleko w nieznane rejony południowego Śródziemia.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Mieszkańcy Haradu, zwani Haradrimami lub Ludźmi z Południa, tworzyli liczne królestwa wojownicze. Wśród nich byli zarówno brązowoskórzy mieszkańcy Bliskiego Haradu, jak i czarnoskórzy wojownicy z Dalekiego Haradu. W różnych epokach Drugiej i Trzeciej Ery wielokrotnie stawali u boku Saurona, walcząc przeciw Dunedainom Gondoru. Ich armie składały się z piechoty i kawalerii, a także z oddziałów dosiadających mûmaków, potężnych zwierząt bojowych o wielkich kłach.

Jednym z najważniejszych miast Haradu był Umbar, wielki port nadmorski, który stał się siedzibą Korsarzy z Umbaru. Harad przez długie wieki pozostawał pod silnym wpływem Mordoru, a jego ludy brały udział w wojnach Saurona aż do czasu Wojny o Pierścień.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Geography
  2. DoT Roz. H

Hobbiton

Hobbiton było wioską hobbitów położoną w Shire, na wzgórzu i wokół niego, nad strumieniem zwanym Wodą. Znajdowały się tam młyn i spichlerz, a u podnóża wzgórza biegła ulica zwana Bagshot Row. W zboczu wzgórza mieściła się nora Bag End.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Hobbiton zyskało szczególną sławę jako miejsce zamieszkania Bilba Bagginsa i Froda Bagginsa, którzy odegrali znaczącą rolę w dziejach Wojny o Pierścień.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Geography
  2. DoT Roz. H

Helm’s Deep

Helmowy Jar był wielkim, ufortyfikowanym wąwozem w Górach Białych, w Zachodniej Bruździe Rohanu. Nosił imię króla Rohirrimów Helma Młotorękiego i wraz z Dunharrow stanowił jedno z głównych miejsc schronienia ludu Rohanu w czasach wojny. Nazwa ta obejmowała cały system obronny, na który składały się wąwóz, Mur Helmowego Jaru wzniesiony w poprzek kotliny, twierdza Hornburg, schronienie w jaskiniach zwanych Aglarondem oraz strumień Głębinowy wypływający z gór.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Umocnienia Helmowego Jaru zostały wzniesione głównie przez ludzi Gondoru, natomiast jaskinie Aglarondu uchodziły za dzieło Númenorejczyków z Drugiej Ery. W roku 2758 Trzeciej Ery Rohirrimowie pod wodzą Helma Młotorękiego bronili tu swej ziemi przed najazdem Dunlendingów. W czasie Wojny o Pierścień król Théoden stoczył w tym miejscu bitwę pod Hornburgiem przeciw wojskom Sarumana.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Geography
  2. DoT Roz. H

Helcaraxë

Helcaraxë była wąską cieśniną lodu i morza na północy, łączącą niegdyś Aman ze Śródziemiem przed Zmianą Świata u kresu Drugiej Ery. Jej nazwa oznacza Miażdżący Lód. Był to zdradliwy i śmiertelnie niebezpieczny szlak, pełen pękającego lodu, wichrów i mrozu.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Po zniszczeniu Drzew Valarów i kradzieży Silmarilów Melkor, wraz z Ungoliantą, uciekł przez Helcaraxë do Śródziemia. Tą samą drogą w Pierwszej Erze przeszła część Noldorów pod wodzą Fingolfina, gdy nie mogli zdobyć statków w Alqualondë. Przeprawa przez Helcaraxë kosztowała ich wiele istnień i zapisała się w dziejach Eldarów jako jedna z największych prób wytrwałości.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Geography
  2. DoT Roz. H