Dol Guldur

Dol Guldur, w sindarinie „Wzgórze Czarnoksięstwa”, było twierdzą w południowo-zachodniej części Wielkiej Zielonej Puszczy, która w Trzeciej Erze została przemianowana na Mroczną Puszczę. W twierdzy tej przez wiele stuleci przebywała zła moc zwana Nekromantą, otoczona orkami i innymi sługami ciemności.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

W roku 2063 Trzeciej Ery Gandalf wszedł do Dol Guldur, lecz władca twierdzy ukrył się i uszedł jego uwadze. Około roku 2850 Gandalf powrócił i odkrył, że Nekromantą jest Sauron, Władca Pierścieni. Sauron opuścił Dol Guldur w roku 2941 i powrócił do Mordoru, gdzie ponownie objął władzę w Barad-dûr.

W roku 2951 Dol Guldur stało się siedzibą Nazgûli, którzy uczynili z niego ośrodek działań przeciw wolnym ludom Północy. W czasie Wojny o Pierścień siły z Dol Guldur trzykrotnie uderzały na Lothlórien oraz na Leśne Królestwo w Mrocznej Puszczy. Po upadku Saurona twierdza została zdobyta przez wojska elfów, jej mury zburzono, a miejsce to oczyszczono z pozostałości zła.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Geography
  2. DoT Roz. D

Dunharrow

Dunharrow było starożytną twierdzą i miejscem schronienia w Górach Białych, należącym w czasach Wojny o Pierścień do Rohanu. Leżało nad doliną Harrowdale i stanowiło bezpieczne schronienie dla jej mieszkańców w okresach zagrożenia. Dostęp do Dunharrow prowadził wąską, krętą drogą wspinającą się stromymi zboczami, z licznymi ostrymi zakrętami, przy których ustawiono wielkie, okrągłe kamienie. Na szczycie droga przechodziła przez wykute w skale przejście na rozległy, wysokogórski płaskowyż, zdolny pomieścić liczne wojska i obozy.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Na tym płaskowyżu znajdował się długi szereg stojących kamieni, prowadzący w stronę Dwimorbergu, zwanego Nawiedzoną Górą, oraz wejście do Dimholtu, tunelu otwierającego drogę ku Ścieżkom Umarłych. Ścieżki te wiodły przez ukrytą dolinę nawiedzaną przez duchy Ludzi z Gór Białych.

Dunharrow zostało wzniesione w Drugiej Erze przez Ludzi z Gór Białych, przodków późniejszych Dunlendingów. Lud ten złożył przysięgę wierności królowi Gondoru, lecz w czasie wojny z Sauronem złamał ją i odmówił pomocy. Za zdradę został przeklęty, a jego wojownicy stali się Umarłymi z Dunharrow, którzy przez całą Trzecią Erę nawiedzali Dwimorberg i Ścieżki Umarłych. Dopiero w roku 3019 Trzeciej Ery Aragorn, prawowity dziedzic królów Gondoru, wezwał ich do wypełnienia dawnej przysięgi, po czym, po spełnieniu obowiązku, zostali uwolnieni od klątwy.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Geography
  2. DoT Roz. D

Edoras

Edoras było stolicą Rohanu w ostatnich pięciu stuleciach Trzeciej Ery. Miasto zostało założone w dwudziestym szóstym wieku tej Ery przez Eorla Młodego i jego syna Brego u podnóża Gór Białych, w dolinie Harrowdale. Nazwa Edoras jest tłumaczeniem rohirryjskiego słowa oznaczającego dwory i odnosi się do królewskiego charakteru osady.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Na wzgórzu wznosił się umocniony gród otoczony palisadą i wałem ziemnym. W jego obrębie znajdowała się Meduseld, Złota Sala, siedziba królów Rohanu i miejsce zgromadzeń dworu. Z wysoko położonego miasta roztaczał się widok na rozległe równiny królestwa, które Rohirrimowie zwali Marką. Edoras pozostawało politycznym i symbolicznym centrum Rohanu aż do końca Wojny o Pierścień.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Geography
  2. DoT Roz. E

Echoing Mountains

Góry Echa, zwane w sindarinie Ered Lómin, stanowiły pasmo górskie oddzielające północne pustkowia Lammoth od pozostałej części Beleriandu. Na ich północ od strony morza leżała kraina Lammoth, gdzie wylądowała armia Noldorów pod wodzą Fëanora, gdy powrócili do Śródziemia w poszukiwaniu Silmarilów.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Pasmo to zostało przerwane przez wody Zatoki Drengist, która wcinała się w ląd i umożliwiała przejście ku Hithlumowi. Dzięki temu Noldorowie mogli przedostać się z wybrzeży Lammoth do północnego Beleriandu.

Nazwa Gór Echa wiązała się z ich szczególną właściwością akustyczną. Dźwięki rozlegające się na pustkowiach Lammoth były tam wzmacniane i odbijały się dalekim echem od zboczy Ered Lómin, niosąc się po skalistych ścianach i dolinach tego pasma.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Geography
  2. DoT Roz. E

Eä

Eä, co w języku elfów znaczy „Świat, który jest”, stanowi nazwę całego stworzonego bytu powołanego do istnienia przez Ilúvatara. Gdy Ilúvatar w Bezczasowych Salach objawił Ainurów i poprzez Muzykę Ainurów nadał kształt wizji świata, wypowiedział słowo Eä, a wizja stała się rzeczywistością. W ten sposób powstał świat istniejący w czasie i przestrzeni.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Eä obejmuje całość stworzenia, zarówno widzialną, jak i niewidzialną, w tym Ardę, czyli Ziemię, zamieszkaną przez Dzieci Ilúvatara, oraz sklepienie niebios i wszystkie przestworza. Arda stanowi część Eä, lecz nie wyczerpuje jego zakresu, gdyż Eä obejmuje również gwiazdy, pustkę między nimi oraz cały porządek czasu ustanowiony wraz ze stworzeniem świata. W obrębie Eä rozgrywają się dzieje Valarów, Maiarów, Elfów i Ludzi, a jego trwanie związane jest z zamysłem Ilúvatara aż do wypełnienia przeznaczenia świata.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Geography
  2. DoT Roz. E

Eldamar

Eldamar był krainą Eldarów w Amanie, położoną na wschód od Valinoru i na zachód od Wielkiego Morza. Nazwa oznacza „Dom Elfów”. Zamieszkiwali go Vanyarowie, Noldorowie i Teleri, którzy po Wielkiej Wędrówce dotarli do Nieśmiertelnych Krain w czasach Drzew Valarów.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Terytorium Eldamaru obejmowało ziemie po wschodniej stronie Gór Pelóri oraz wybrzeża nad Zatoką Eldamaru, a także wyspę Tol Eressëę. Przez przełęcz Calacirya, zwaną Przełęczą Światła, światło Dwóch Drzew docierało ku wschodnim wybrzeżom. W tej przełęczy, na wzgórzu Túna, wzniesiono Tirion, pierwsze i główne miasto Vanyarów i Noldorów. Noldorowie mieli także swoją twierdzę w Formenos. Teleri zamieszkali nad morzem w Alqualondë, a część z nich osiadła w Avallónë na Tol Eressëi.

Eldamar słynął z piękna i bogactwa. Miasta wznoszono z kamienia i metalu, zdobiono je klejnotami, a ziemie były żyzne i obfite. W czasach szczęścia Eldarów w Amanie kraina ta pozostawała pod opieką Valarów i stanowiła centrum ich życia i kultury.

Po Upadku Númenoru i Zmianie Świata pod koniec Drugiej Ery Aman, wraz z Eldamarem, został usunięty z kręgów świata i stał się niedostępny dla śmiertelników, do którego można było dotrzeć jedynie Drogą Prostą.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Geography
  2. DoT Roz. E

Ekkaia

Ekkaia była Morzem Okrążającym, które według dawnych wyobrażeń opływało cały świat Ardy. Rozciągała się wokół lądów od zachodnich krańców, w pobliżu Wrót Nocy, poprzez północne lodowe obszary, dalej ku dalekiemu wschodowi i Bramom Poranka, a następnie przez nieznane krainy południa, zamykając krąg wokół świata.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Po Zmianie Świata, która nastąpiła wraz z upadkiem Númenoru pod koniec Drugiej Ery, kształt świata został odmieniony, a Nieśmiertelne Krainy zostały usunięte z kręgów Ardy. Wraz z tą przemianą także Ekkaia uległa zmianie, a jej wody zlały się z innymi morzami świata.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Geography
  2. DoT Roz. E

Enchanted Isles

Po zniszczeniu Drzew Valarów przez Melkora i Ungoliantę Valarowie umocnili Nieśmiertelne Krainy, obawiając się ponownego najazdu sił ciemności. Na wschodnim wybrzeżu Amanu wzniesiono liczne straże i twierdze, a wzdłuż wybrzeża rozciągnięto łańcuch wysp, które nazwano Zaczarowanymi Wyspami. Otaczające je wody zwano Morzami Cienia.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Wyspy te zostały objęte potężnym czarem. Ich kanały i cieśniny tworzyły zwodniczy labirynt, w którym żeglarze tracili orientację i błądzili bez końca. Jeśli zaś komuś udało się przybić do brzegu, zapadał w głęboki sen, z którego nie było przebudzenia. W ten sposób Zaczarowane Wyspy stanowiły jedną z najważniejszych obron Amanu przed wtargnięciem niepowołanych przybyszów.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Geography
  2. DoT Roz. E

Entwood

Entwood, czyli Las Entów, był rozległym i bardzo starym lasem położonym na południowym krańcu Gór Mglistych, w dolinach Anduiny. Zamieszkiwały go Enty, zwane także Pasterzami Drzew, prastare istoty strzegące lasów i drzew Śródziemia.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

W czasach Wojny o Pierścień las ten najczęściej nazywano Fangornem, od imienia Fangorna, zwanego także Drzewcem, najstarszego z żyjących Entów i władcy tego lasu. Fangorn był jednym z ostatnich miejsc, w których przetrwały Enty oraz pamięć dawnych lasów Śródziemia.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Geography
  2. DoT Roz. E

Esgaroth

Esgaroth było miastem ludzi w Trzeciej Erze, położonym na północny wschód od Mrocznej Puszczy i na południe od Ereboru, Samotnej Góry. Zwano je także Miastem na Jeziorze, gdyż wzniesione było na palach wbitych w Długie Jezioro i połączone z lądem drewnianym mostem. Zamieszkiwali je Ludzie Jeziora, utrzymujący się z handlu i żeglugi.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Położenie Esgaroth sprzyjało kupiectwu, gdyż leżało na szlaku między krasnoludami z Ereboru a elfami z Leśnego Królestwa. Dzięki temu mieszkańcy miasta osiągnęli znaczne bogactwo. Na jego czele stał Mistrz, wybierany spośród ludu.

W roku 2770 Trzeciej Ery smok Smaug opanował Erebor, co doprowadziło do upadku miasta Dale i przerwania handlu z krasnoludami. Esgaroth przetrwało jednak mimo osłabienia. W roku 2941 Smaug zaatakował Miasto na Jeziorze i obrócił je w perzynę. Smok został zabity przez Barda, a dzięki części skarbów odzyskanych spod Samotnej Góry miasto odbudowano, przywracając mu dawną pomyślność.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Geography
  2. DoT Roz. E