Barad-dûr

Barad-dûr, zwana Mroczną Wieżą, była twierdzą Saurona w Mordorze w Drugiej i Trzeciej Erze. W języku sindarin jej nazwa oznaczała Ciemną Wieżę, a orkowie nazywali ją Lugbúrz. Została wzniesiona po około tysiącu lat Drugiej Ery dzięki mocy Jedynego Pierścienia i stanowiła centrum władzy Saurona.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Pod koniec Drugiej Ery Barad-dûr została oblężona przez Ostatni Sojusz Elfów i Ludzi. Oblężenie trwało siedem lat i zakończyło się w roku 3441 pokonaniem Saurona. Wieża została zburzona, lecz jej fundamenty, umocnione mocą Pierścienia, nie mogły zostać całkowicie zniszczone.

Przez długi czas pozostawała opuszczona, aż w roku 2951 Trzeciej Ery Sauron powrócił do Mordoru i odbudował Barad-dûr. Twierdza ponownie stała się siedzibą jego potęgi i symbolem zagrożenia dla Śródziemia.

W roku 3019 Trzeciej Ery Jedyny Pierścień został zniszczony w ogniu Orodruiny. Wraz z jego zagładą moc podtrzymująca Barad-dûr przestała istnieć. Fundamenty wieży runęły, a sama twierdza zawaliła się, kończąc panowanie Saurona.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Geography
  2. DoT Roz. B

Belegost

Belegost było jednym z dwóch wielkich królestw krasnoludów w Górach Błękitnych w Beleriandzie w Pierwszej Erze. Nazwa ta w języku sindarin oznaczała Wielką Twierdzę, a w języku khuzdul miasto zwano Gabilgathol. Było siedzibą krasnoludów z rodu Ognistych Brodaczy.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Krasnoludowie z Belegostu należeli do najwybitniejszych rzemieślników w Śródziemiu. Słynęli z wyrobu broni i zbroi, a także z umiejętności obróbki kamienia. Utrzymywali bliskie związki z Sindarami i na zlecenie króla Thingola uczestniczyli w budowie Menegrothu, Tysiąca Jaskiń w Doriath.

W czasie Nirnaeth Arnoediad krasnoludowie z Belegostu wsławili się odwagą, stawiając opór smokom Morgotha. Dzięki ciężkim hełmom i zbrojom mogli zbliżyć się do Glaurunga, którego ich król Azaghâl zranił śmiertelnie, zanim sam poległ.

Po Wojnie Gniewu i zatopieniu Beleriandu znaczenie Belegostu zmalało. Część jego mieszkańców przeniosła się na wschód, a wielu spośród nich zasiliło krasnoludów Khazad-dûm w Drugiej Erze.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Geography
  2. DoT Roz. B

Belegaer

Belegaer było rozległym morzem zachodnim Ardy, oddzielającym Śródziemie od Amanu. Jego nazwa w języku sindarin oznaczała Wielkie Morze. Rozciągało się od północnych lodów Helcaraxë aż po dalekie południowe wody, obejmując swym ogromem liczne wyspy i wybrzeża zachodnich krain.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Belegaer pozostawało pod władzą Ulma, Władcy Wód, a w jego falach przebywali także Ossë i Uinen. W Drugiej Erze pośrodku Belegaeru leżała wyspa Númenor. Po jej zatopieniu i Zmianie Świata morze to nadal stanowiło barierę między Śródziemiem a Nieśmiertelnymi Krainami, a tylko elfy mogły podążać ku Zachodowi Prostą Drogą.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Geography
  2. DoT Roz. B

Beleriand

Beleriand był krainą położoną na zachód od Gór Błękitnych w północno zachodniej części Śródziemia w Pierwszej Erze. W czasach Wielkiej Wędrówki wszyscy Eldarowie przeszli przez jego ziemie, a część Telerich pozostała tam na długo. Z nich wywodzili się Sindarowie, którzy pod władzą Thingola stworzyli królestwo Doriathu, oraz Falathrimowie zamieszkujący wybrzeża. W Ossiriandzie osiedlili się Laiquendi, zwani Zielonymi Elfami.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Po powrocie Noldorów z Amanu w Beleriandzie powstały liczne królestwa elfów, między innymi Nargothrond, Gondolin i krainy na północy, takie jak Hithlum i Dorthonion. W Górach Błękitnych istniały krasnoludzkie miasta Nogrod i Belegost. W późniejszych latach do Beleriandu przybyli również Ludzie, którzy sprzymierzyli się z Eldarami.

Kraina ta była jednak nieustannie zagrożona przez Morgotha, którego twierdza Angband znajdowała się na północy. Wojny o Silmarile doprowadziły do upadku większości elfickich królestw. Ostatecznie w Wojnie Gniewu Valarowie pokonali Morgotha, lecz w wyniku ogromu walk znaczna część Beleriandu została zniszczona i zatopiona w morzu na początku Drugiej Ery.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Geography
  2. DoT Roz. B

Blue Mountains

Ered Luin, zwane Górami Błękitnymi, były pasmem górskim stanowiącym w Pierwszej Erze wschodnią granicę Beleriandu. W ich obrębie znajdowały się krasnoludzkie miasta Belegost i Nogrod, które należały do najważniejszych ośrodków tego ludu na zachodzie Śródziemia.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Po Wojnie Gniewu i zatopieniu znacznej części Beleriandu większość zachodnich ziem uległa zniszczeniu, lecz Ered Luin przetrwały w części nad poziomem morza. Pasmo zostało przecięte Zatoką Lune, która oddzieliła jego północną i południową część.

Na zachód od Gór Błękitnych powstała kraina Lindon, gdzie Gil-galad sprawował władzę jako Najwyższy Król Noldorów w Śródziemiu. U ujścia Lune Círdan zbudował Szare Przystanie. W Trzeciej Erze Ered Luin pozostawały siedzibą elfów Lindonu oraz kilku osad krasnoludów.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Geography
  2. DoT Roz. B

Bree

Bree było główną osadą Breelandu w północnym Eriadorze, położoną na skrzyżowaniu Wielkiej Drogi Wschodniej i Drogi Północnej. Wraz z Combe, Archet i Staddle tworzyło niewielką wspólnotę zamieszkaną przez ludzi oraz hobbitów. Uważa się, że osada istniała już w Drugiej Erze i należała do najstarszych ludzkich siedzib w tej części Śródziemia.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bree leżało na obszarze dawnego królestwa Arnoru. Po jego upadku przetrwało dzięki odosobnieniu oraz opiece Strażników Północy, którzy strzegli tych ziem przed zagrożeniami. W Trzeciej Erze zachowało znaczenie jako punkt postoju dla kupców i podróżnych przemierzających Eriador.

Najbardziej znanym miejscem w Bree była gospoda Pod Rozbrykanym Kucykiem, prowadzona przez rodzinę Butterburów. W roku 3018 Trzeciej Ery zatrzymał się tam Frodo Baggins w drodze do Rivendell, a w Bree po raz pierwszy jawnie wystąpił jako jego przewodnik Aragorn, znany wówczas jako Obieżyświat.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Geography
  2. DoT Roz. B

Brandywine River

Brandywine była jedną z głównych rzek Eriadoru w Trzeciej Erze. W języku sindarin nosiła nazwę Baranduin, co oznaczało złotobrązową rzekę, od barwy jej wód. Wypływała z jeziora Nenuial, zwanego także Evendim, i płynęła na południowy zachód ku morzu, mijając Shire i Stary Las.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Rzeka stanowiła wschodnią granicę Shire. W mowie hobbitów jej nazwa brzmiała Branda-nîn, czyli Woda Graniczna. Z biegiem czasu została ona przekształcona w Bralda-hîm, a następnie oddana w Westronie jako Brandywine.

Na jej biegu znajdowały się nieliczne przeprawy, wśród nich Bród Sarn na południu oraz Most Kamiennych Łuków na Wielkiej Drodze Wschodniej. Brandywine odgrywała istotną rolę w życiu hobbitów, wyznaczając granice ich krainy i stanowiąc ważny szlak wodny.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Geography
  2. DoT Roz. B

Cerin Amroth

Cerin Amroth było wzgórzem w Lothlórien, położonym w pobliżu rzeki Nimrodel. W dawnych czasach mieszkał tam Amroth, król Lórien, który według tradycji zbudował na tym miejscu swój dom. Z jego imieniem wiązano wzgórze, choć w późniejszych wiekach nie pozostały tam żadne zabudowania.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Pieśni elfów opowiadały o miłości Amrotha do Nimrodel i o jego śmierci w morzu, gdy wyruszył jej na poszukiwanie. W Trzeciej Erze Cerin Amroth uchodziło za miejsce szczególne, pełne ciszy i piękna. Na jego zboczach wiosną zakwitały elanor i niphredil.

Na tym wzgórzu Aragorn i Arwena ponownie się spotkali i zaręczyli. Po śmierci Aragorna Arwena opuściła Minas Tirith i udała się do Lothlórien, gdzie na Cerin Amroth zmarła i została pochowana.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Geography
  2. DoT Roz. C

Celebrant

Celebrant była rzeką płynącą z Gór Mglistych na południe i wschód ku Anduinie. Jej nazwa w języku sindarin oznaczała Srebrny Nurt, w Westronie zwano ją Srebrną Żyłą, a krasnoludowie nazywali ją Kibil-nâla. Wypływała z okolic przełęczy nad Azanulbizar i zasilała jezioro Mirrormere, po czym płynęła przez Lothlórien i uchodziła do Anduiny.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Rzeka odegrała istotną rolę w dziejach Trzeciej Ery. W roku 2510 nad jej brzegami rozegrała się bitwa na Polu Celebrantu, w której Éothéodowie pod wodzą Eorla Młodego przyszli z pomocą Gondorowi przeciw Balchothom. Wydarzenie to zapoczątkowało przymierze między Gondorem a Rohanem.

W roku 3019 Trzeciej Ery Drużyna Pierścienia, po wyjściu z Morii, podążała wzdłuż górnego biegu Celebrantu, zanim wkroczyła do Lothlórien.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Geography
  2. DoT Roz. C

Caras Galadon

Caras Galadon było głównym miastem elfiego królestwa Lothlórien w Trzeciej Erze. Nazwa w języku sindarin oznacza „Miasto Drzew”. Miasto wzniesiono w sercu Złotego Lasu, w otoczonym murem gaju potężnych mallornów o srebrzystej korze i złotych liściach. Zabudowę stanowiły telain, czyli platformy i domostwa budowane wysoko w koronach drzew.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

W Caras Galadon mieszkali władcy Lothlórien, Celeborn i Galadriela. Było ono jednym z najważniejszych ośrodków elfów, które pozostały w Śródziemiu pod koniec Trzeciej Ery. Po Wojnie o Pierścień Galadriela odpłynęła na Zachód do Nieśmiertelnych Krain, a Celeborn opuścił Lothlórien. Wraz z odejściem elfów miasto zostało porzucone, a moc, która chroniła Lothlórien, stopniowo zanikła.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Geography
  2. DoT Roz. C