Númenorejczycy

Númenorejczycy byli potomkami Edainów, sprzymierzeńców elfów w wojnach z Morgothem w Pierwszej Erze Słońca. Po Wojnie Gniewu Valarowie wynagrodzili ich cierpienia, darując im wielką wyspę na Morzu Zachodnim, położoną między Śródziemiem a Nieśmiertelnymi Krainami. Wyspa ta nosiła nazwę Númenor, zwana także Westernesse, Andor, Elenna oraz Atalantë. Lud ten otrzymał dar długiego życia, większej siły ciała i umysłu oraz szerokiej wiedzy, przekazanej przez Eldarów.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Pierwszym królem Númenoru był Elros Półelf, brat Elronda. Wybrał on los śmiertelny i przyjął imię Tar-Minyatur. Jego panowanie trwało czterysta lat. Númenorejczycy stali się potężnym ludem żeglarzy i budowniczych, przemierzając morza aż po najdalsze krańce świata. Nie wolno im jednak było płynąć na zachód ku Nieśmiertelnym Krainom, gdyż zakazano śmiertelnikom wstępu do Eldamaru i Valinoru.

W Drugiej Erze Sauron, sługa Morgotha, podjął próbę podporządkowania sobie Śródziemia. W czasie Wojny Saurona z Elfami Númenorejczycy przybyli z pomocą Eldarom i wyparli Saurona z zachodnich krain. Z biegiem lat ich potęga wzrosła jeszcze bardziej. Zakładali porty i osady w Śródziemiu, między innymi w Umbarze i Pelargirze. Stopniowo jednak popadali w pychę i pragnęli panować nad całym Śródziemiem.

W roku 3262 Drugiej Ery król Ar-Farazon wyruszył z ogromną flotą do Mordoru. Sauron, widząc potęgę jego armii, poddał się bez walki i został zabrany do Númenoru jako więzień. W rzeczywistości było to podstępne działanie, mające na celu zgubę wyspy. Sauron zyskał wpływ na króla i doprowadził do odrzucenia dawnych obyczajów oraz kultu Valarów. Wzniesiono świątynię ku czci Morgotha, a w Númenorze zaczęto składać ofiary z ludzi.

Pod wpływem Saurona Ar-Farazon postanowił złamać zakaz i wyprawić się na Zachód, by zdobyć Nieśmiertelne Krainy. W roku 3319 Drugiej Ery ogromna flota dotarła do Amanu. Wówczas Eru Ilúvatar dokonał Zmiany Świata. Númenor został pochłonięty przez morze, Meneltarma runęła, a wyspa zatonęła w Belegaerze. Nieśmiertelne Krainy zostały usunięte z Kręgów Świata.

Część Númenorejczyków ocalała. Byli to Wierni, zwani Elendilami, którzy sprzeciwili się Sauronowi. Pod wodzą Elendila i jego synów przybyli do Śródziemia na dziewięciu okrętach i założyli królestwa Arnoru i Gondoru. Inni, którzy wcześniej osiedlili się w koloniach i ulegli zepsuciu, zostali nazwani Czarnymi Númenorejczykami i utrzymali swoje wpływy między innymi w Umbarze.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. S Roz. Ind.
  2. TEnc Roz. Sociology
  3. DoT Roz. N

Ludzie Północy

Ludzie Północy byli potomkami Edainów z Pierwszej Ery Słońca, którzy w Trzeciej Erze zamieszkiwali północne doliny Anduiny oraz rozległe ziemie Rhovanionu. Tworzyli liczne plemiona i drobne królestwa, nieposiadające jednego wspólnego władcy. Odznaczali się niezależnością i pozostawali stałymi wrogami Saurona oraz jego sług.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

W Rhovanionie prowadzili częste walki z orkami, Easterlingami i wilkami sprzymierzonymi z Czarnym Władcą. Zdarzało się również, że stawiali czoło smokom, które schodziły z Północnego Pustkowia. Mimo nacisków i zagrożeń ze strony Mordoru nie ulegli w znacznej mierze jego władzy.

Do Ludzi Północy należeli między innymi Beorningowie oraz Leśni Ludzie z Mrocznej Puszczy, Ludzie Jeziora z Esgaroth, mieszkańcy Dale pod wodzą rodu Bardów, a także Éothéod, z którego wywodzili się Rohirrimowie. Szczególnie Éothéod zasłynęli jako znakomici jeźdźcy i wojownicy.

Od XI wieku Trzeciej Ery Ludzie Północy byli sojusznikami Gondoru w walkach z Easterlingami. Wielu z nich służyło w wojskach Gondoru, a ich dzieje splatały się z losami tego królestwa. W czasie Wojny o Pierścień Ludzie Północy okazali się wiernymi sprzymierzeńcami Dúnedainów, walcząc z siłami Saurona w lasach, na równinach i w górskich przełęczach Rhovanionu.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Sociology
  2. DoT Roz. N

Nómin

Nómin było określeniem używanym przez ludzi w Pierwszej Erze Słońca wobec elfów Noldorów. Gdy Edainowie wkroczyli do Beleriandu i po raz pierwszy ujrzeli lud Finroda Felagunda, zdumieli się ich pięknem, mądrością i szlachetnością. W swojej mowie nazwali ich Nómin, co znaczy „mądrzy”. Nazwa ta wyrażała podziw ludzi dla wiedzy i potęgi Eldarów, których spotkali na zachodnich ziemiach Śródziemia.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. S Roz. Ind.
  2. TEnc Roz. Sociology
  3. DoT Roz. N

Noldorowie

Noldorowie byli drugim rodem Eldarów, którzy przybyli do Amanu w czasach Drzew Valarów, i uchodzili za najpotężniejszych oraz najbardziej uczonych spośród elfów zamieszkujących później Śródziemie. Ich imię w języku quenya znaczy „mądrzy” lub „uczeni” i odnosi się do ich umiłowania wiedzy oraz mistrzostwa w rzemiośle. W Valinorze ich królem był Finwë, a siedzibą miasto Tirion na wzgórzu Túna, w Przełęczy Światła Calacirya w Górach Pelóri. Noldorowie pobierali nauki od Valarów i Majarów, zwłaszcza od Aulëgo, i osiągnęli wielką biegłość w sztuce kamieniarskiej i jubilerskiej.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Największym z ich twórców był Fëanor, syn Finwëgo i Míriel, który sporządził Silmarile, klejnoty zawierające światło Dwóch Drzew. Gdy Melkor, nazwany później Morgothem, zniszczył Drzewa, zabił Finwëgo i porwał Silmarile, Fëanor poprzysiągł zemstę i poprowadził część Noldorów do Śródziemia. Wydarzenia te zapoczątkowały Wojnę o Klejnoty w Pierwszej Erze. W Beleriandzie Noldorowie założyli liczne królestwa, między innymi w Hithlumie, Dorthonionie i wschodnim Beleriandzie, a także dwa wielkie, ukryte miasta: Gondolin Turgona i Nargothrond Finroda Felagunda. W toku długich wojen z Morgothem większość ich władców i książąt poległa, a królestwa zostały zniszczone. Ostatecznie w Wojnie Gniewu Morgoth został pokonany, lecz Beleriand uległ zagładzie.

W Drugiej Erze najwyższym królem Noldorów w Śródziemiu był Gil-galad, który władał w Lindonie. W tym czasie Celebrimbor, wnuk Fëanora, założył w Eregionie bractwo Gwaith-i-Mírdain i przy współudziale Saurona wykuł Pierścienie Władzy. Gdy zdrada wyszła na jaw, wybuchła wojna z Sauronem; Eregion został zniszczony, a niedobitki schroniły się w Imladris pod wodzą Elronda. W końcu Drugiej Ery Noldorowie wzięli udział w Ostatnim Przymierzu Elfów i Ludzi; Gil-galad poległ w walce z Sauronem, lecz sam Sauron został pokonany.

W Trzeciej Erze Noldorowie władali jeszcze w Lindonie i w Imladris, a Galadriela, córka Finarfina, rządziła w Lothlórien. Po zniszczeniu Jedynego Pierścienia i upadku Saurona wielu z nich odpłynęło na Zachód do Nieśmiertelnych Krain. Wraz z ich odejściem zakończyła się epoka wielkich królestw Noldorów w Śródziemiu, a ich dzieje pozostały w pieśniach i opowieściach przekazywanych przez kolejne wieki.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. S Roz. Ind.
  2. TEnc Roz. Sociology
  3. DoT Roz. N

Noegyth Nibin

Noegyth Nibin była nazwą, jaką Szare Elfy nadawały Poślednim Krasnoludom w Beleriandzie w Pierwszej Erze. Był to lud wywodzący się z krasnoludów, lecz niższy wzrostem i odrębny obyczajem, żyjący w ukryciu i oddzielony od innych rodów swego plemienia. W mowie ludzi zwano ich Pomniejszymi Krasnoludami.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Noegyth Nibin zamieszkiwali między innymi okolice Amon Rûdh. Z czasem ich liczba malała, aż w końcu pozostał jedynie Mîm wraz z dwoma synami. Wydarzenia związane z Túriną Turambarem doprowadziły do zagłady ostatnich przedstawicieli tego ludu. Po śmierci synów Mîma, on sam został zabity przez Húrina, ojca Túrina, i wraz z nim wygasła linia Pomniejszych Krasnoludów w Beleriandzie.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. S Roz. Ind.
  2. TEnc Roz. Sociology
  3. DoT Roz. N

Oghor-hai

Oghor-hai była orkową nazwą Dzikich Ludzi zamieszkujących leśne ostępy na pograniczach Rohanu i Białych Gór. Lud ten, znany w języku ludzi jako Wosi, prowadził życie proste i odosobnione, stroniąc od wielkich królestw i ich sporów. Orkowie nazywali ich Oghor-hai i obawiali się ich znajomości lasów, gdyż Wosi często urządzali zasadzki na oddziały zapuszczające się w ich ziemie, atakując znienacka i znikając bez śladu wśród drzew.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Sociology
  2. DoT Roz. O

Púkel-Men

Na wielkiej cytadeli Dunharrow znajdował się starożytny labirynt murów i wejść, który miał powstrzymać postępy każdej armii przed dotarciem do Twierdzy Dunharrow. Przy każdej bramie, na drodze, stali potężni kamienni strażnicy, zwani Pukel-men przez Rohirrimów, którzy przybyli do Dunharrow wieki po zniknięciu rasy, która zbudowała ten labirynt. Posągi Pukel-men przedstawiały istoty o kształtach przypominających ludzi, z brzuchami i niemal komicznymi grymasami twarzy. Porównywano ich do Dzikich Ludzi zwanych Wosami z Druadan. Istnieje prawdopodobieństwo, że Pukel-men byli przodkami tej karłowatej rasy, lecz nie ma żadnych opowieści łączących ich z budowniczymi Dunharrow. Budowniczowie potężnych fortyfikacji byli znani jako Ludzie z Białych Gór i uważani za przodków Dunlendingów, którzy na początku Drugiej Ery Słońca przez pewien czas żyli w Górach Białych.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Sociology
  2. DoT Roz. P

Krasnoludy Poślednie

Opowieści o elfach w Pierwszej Erze Słońca wspominają o resztkach wygnanego ludu krasnoludów, który żył w Beleriandzie na długo przed przybyciem elfów. Były to krasnoludy poślednie, zamieszkujące leśną krainę nad rzeką Narog oraz zagłębiające się w sale Amon Rúdh i Nulukkizdîn, które później stały się elfim królestwem Nargothrond. Gdy elfy sindarińskie przybyły do Doriath, nie wiedząc, kim są ci ludzie, zaczęły polować na nie dla zabawy. Z czasem dowiedziały się, że były to krasnoludy, które oddzieliły się od innych krasnoludów przez zły czyn popełniony dawno temu w krainie na wschód od Gór Błękitnych. Sindarowie zaprzestali prześladowań tych nieszczęsnych, którzy zostali nazwani Noegyth Nibin. Mimo to ich liczba w Beleriandzie malała. Nie mając sojuszników, wpisali się w dzieje elfów w opowieściach o Túrinie.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

W tym czasie krasnoludy poślednie lub jak ich inaczej nazywano poślednie liczyły tylko trzech przedstawicieli: ich władcę, Mîma, oraz jego dwóch synów, Ibuna i Khîma. Opowieść o Smutku opisuje, jak Mîm poprowadził Túrina Turambara i jego zwolenników do starożytnych krasnoludzkich jaskiń Amon Rûdh, gdzie ci znaleźli schronienie. Później Mîm został schwytany przez orków i uratował się, zdradzając Túrina i jego towarzyszy. Orkowie przeprowadzili niespodziewany atak, wymordowali buntowników, a Mîm odzyskał wolność, lecz wkrótce obaj jego synowie zginęli. Mîm przeżył, by zebrać smoczy skarb pozostawiony przez Glaurunga w zrujnowanym Nargothrondzie, ale w końcu stanął przed Húrinem, ojcem Túrina. Jednym ciosem Húrin zabił Mîma w ramach zemsty, co zakończyło życie ostatniego z Pomniejszych Krasnoludów, który pozostał w Kręgach Świata.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Sociology
  2. DoT Roz. P

Periannath

W historiach Wojny o Pierścień opowiedziano, jak najmniejsza i najbardziej płochliwa z ras, hobbici, odegrała kluczową rolę w zwycięstwie tej wojny. Periannath, jak hobbici byli nazywani w języku Szarych Elfów, zasłynęli w pieśniach elfów i ludzi, a ich waleczność była chwalona.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Sociology
  2. DoT Roz. P

Strażnicy Północy

W ciągu wielu stuleci Trzeciej Ery Słońca, na ziemiach Eriadoru, wędrowali mężczyźni o surowych twarzach, ubrani w płaszcze w kolorze leśnej zieleni lub szarości, z zapięciami w kształcie srebrnych gwiazd na lewych ramionach. Mieli szare oczy, uzbrojeni byli w miecze i włócznie, a na nogach nosili długie skórzane buty. Ludzie Eriadoru nazywali ich Wędrowcami, uważając ich za dziwnych i nieprzyjaznych. Chociaż wędrowali po wszystkich ziemiach Eriadoru pieszo lub na dziwnych, kudłatych koniach, czynili to w milczeniu. Nieliczni wiedzieli, kim byli ci twardzi, wytrzymali Wędrowcy i skąd pochodzili. Jak ujawnia „Czerwona Księga Marchii Zachodniej”, Wędrowcy byli w rzeczywistości ostatnimi szlachetnymi i rycerzami niegdyś wielkiego królestwa Dúnedainów Arnoru, a ich dowódcą był Król Najwyższy Dúnedainów. W latach przed i po Wojnie o Pierścień dowódcą był Aragorn, syn Arathorna, który jako Wędrowiec nosił imię Strider. W tym czasie głównym podwładnym Aragorna był Halbarad, który zginął na Polach Pelennoru, a w słynnej kompanii jeździli również synowie Elronda Półelfa, Elladan i Elrohir. Po zakończeniu wojny Aragorn został koronowany na Króla Elessara, pana podwójnego królestwa Dúnedainów Arnoru i Gondoru, a Wędrowcy zostali uhonorowani jako najwyżsi ludzie z zjednoczonego królestwa.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Sociology
  2. DoT Roz. R