Balchoth

Balchoth byli ludem Wschodników zamieszkującym ziemie na wschód od Anduiny w Trzeciej Erze. W czasach namiestnika Ciriona stanowili poważne zagrożenie dla północnych granic Gondoru. Ich działania były wspierane przez siły Saurona, który wówczas umacniał swą władzę w Dol Guldur.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

W roku 2510 Trzeciej Ery Balchoth przeprawili się przez Anduinę na licznych łodziach i wtargnęli do prowincji Calenardhon. Ich najazd doprowadził do spustoszenia tej krainy. Cirion wyruszył przeciw nim z wojskiem Gondoru, lecz jego siły zostały zagrożone, gdy od północy zaatakowały je oddziały orków.

W decydującym momencie na pole bitwy nad rzeką Celebrant przybyła kawaleria Éothéodów pod wodzą Eorla Młodego. Wspólnymi siłami rozbito Balchothów i orków, a najazd został odparty. Zwycięstwo to doprowadziło do zawarcia przymierza między Gondorem a Éothéodami, którzy w nagrodę otrzymali ziemię Calenardhonu, odtąd zwaną Rohanem. Po klęsce nad Celebrantem potęga Balchothów została złamana i nie odegrali oni już znaczącej roli w dziejach Śródziemia.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Sociology
  2. DoT Roz. B

Banakil

Banakil było określeniem używanym przez ludzi z południa wobec hobbitów. Odnosiło się do ludu niziołków zamieszkujących początkowo doliny Anduiny na wschód od Gór Mglistych. W przekazach z pierwszego tysiąclecia Trzeciej Ery pojawiają się wzmianki o ich istnieniu, choć ich wcześniejsze dzieje nie są dobrze znane.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Hobbici byli niżsi od krasnoludów i prowadzili spokojne, osiadłe życie, unikając rozgłosu i wielkich spraw świata. Z czasem część z nich przeniosła się na zachód i osiedliła w Shire oraz w Bree.

Choć przez długi czas uchodzili za lud mało znaczący, wydarzenia Wojny o Pierścień sprawiły, że ich czyny zostały zapisane w historii. Opowieści zawarte w Czerwonej Księdze Marchii Zachodniej ukazują, jak udział hobbitów przyczynił się do upadku Saurona i zakończenia jego panowania w Mordorze.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Sociology
  2. DoT Roz. B

Belain

Belain było sindarińskim określeniem Valarów używanym przez Szare Elfy Beleriandu. Słowo to oznaczało Moce i odnosiło się do potężnych duchów, które zstąpiły do Ardy, aby ją ukształtować i sprawować nad nią opiekę.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Valarowie, znani w języku quenya jako Valar, byli najpotężniejszymi spośród Ainurów zamieszkujących świat. W tradycji Elfów uchodzili za strażników i władców Ardy, choć nie byli czczeni jako bogowie w sensie właściwym, lecz jako wielkie Moce działające zgodnie z wolą Ilúvatara.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Sociology
  2. DoT Roz. B

Beorningowie

Beorningowie byli ludem ludzi zamieszkującym w Trzeciej Erze doliny Anduiny między Mroczną Puszczą a Górami Mglistymi. Strzegli brodu przy Carrocku oraz przełęczy prowadzących przez góry, odpierając najazdy orków i wargów. Byli silnymi i surowymi ludźmi, żyjącymi w rozproszeniu, lecz znanymi z gościnności wobec sprzymierzeńców.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Nazwa ich pochodziła od Beorna, który wsławił się w roku 2941 Trzeciej Ery, biorąc udział w Bitwie Pięciu Armii. Beorn posiadał zdolność przybierania postaci wielkiego niedźwiedzia. Po jego śmierci władzę nad ludem objął jego syn Grimbeorn.

Beorningowie utrzymywali straż nad północnymi szlakami i pobierali opłaty od podróżnych korzystających z ich mostów i dróg. W czasie Wojny o Pierścień walczyli u boku ludzi i elfów przeciw siłom Saurona w północnych krainach. Dzięki ich odwadze i sile zagrożenie ze strony orków w dolinach Anduiny zostało znacznie osłabione.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Sociology
  2. DoT Roz. B

Czarni Númenorejczycy

Czarni Númenorejczycy byli potomkami ludzi z Númenoru, którzy w Drugiej Erze odwrócili się od dawnych tradycji Przyjaciół Elfów i ulegli wpływom Saurona. Po zatopieniu Númenoru w roku 3319 Drugiej Ery część z nich ocalała, gdyż wcześniej osiedliła się w Śródziemiu. Wyróżniali się dumą, potęgą morską i niechęcią wobec elfów oraz Dúnedainów wiernych rodowi Elendila.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Główną ich twierdzą stał się Umbar na południowych wybrzeżach Śródziemia. Stamtąd prowadzili wyprawy morskie i napadali na wybrzeża Gondoru. Byli sprzymierzeńcami Saurona i wśród nich znajdowali się ludzie, którzy otrzymali Pierścienie Władzy i stali się Nazgûlami. Inni wspierali Haradrimów i Korsarzy z Umbaru w wojnach przeciw Gondorowi.

W Trzeciej Erze potęga Czarnych Númenorejczyków została osłabiona przez królów Gondoru, między innymi przez Eärnila I oraz później przez Hyarmendacila. Umbar przechodził z rąk do rąk, lecz ostatecznie znaczenie tego ludu zmalało. W czasie Wojny o Pierścień niektórzy z ich potomków pozostawali w służbie Saurona, a jeden z nich występował jako jego rzecznik przy Czarnej Bramie. Po upadku Saurona ich wpływy i znaczenie w dziejach Śródziemia przestały odgrywać istotną rolę.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Sociology
  2. DoT Roz. B

Wielcy Ludzie

Wielcy Ludzie było określeniem używanym przez hobbitów wobec ludzi. Ze względu na swój niewielki wzrost i zamiłowanie do spokojnego życia hobbici postrzegali ludzi jako istoty wysokie, głośne i skłonne do wielkich spraw oraz wojen.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

W mowie hobbitów nazwa ta odnosiła się ogólnie do całej rasy ludzi, bez rozróżniania ich pochodzenia czy królestw. Hobbici rzadko interesowali się polityką i konfliktami większych ludów, dlatego używali prostego określenia Wielcy Ludzie na wszystkich przedstawicieli tej rasy.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Sociology
  2. DoT Roz. B

Calaquendi

Calaquendi to w języku quenya „Elfy Światła”, czyli te spośród Eldarów, które w czasie Drzew Valarów przybyły do Amanu i ujrzały światło Dwóch Drzew, Telperionu i Laureliny. Nazwa ta odnosi się przede wszystkim do Vanyarów i Noldorów oraz do tej części Telerich, która dotarła do Valinoru.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Przez długie wieki Calaquendi żyli w blasku Drzew i pod opieką Valarów oraz Majarów. Światło to umocniło ich ducha i ciało, a nauki potęg Ardy przyniosły im wielką wiedzę i biegłość w sztuce oraz rzemiośle. W odróżnieniu od Moriquendich, czyli Elfów Ciemności, które pozostały w Śródziemiu i nie ujrzały światła Drzew, Calaquendi odznaczali się większą potęgą i blaskiem ducha. W opowieściach Pierwszej Ery wspomina się, że przed ich mocą ustępowali wszyscy, z wyjątkiem najpotężniejszych sług Morgotha.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. S Roz. Ind.
  2. TEnc Roz. Sociology
  3. DoT Roz. C

Korsarze z Umbaru

Korsarze z Umbaru byli morską potęgą w Trzeciej Erze, która przez wiele stuleci nękała wybrzeża Śródziemia. Ich okręty o czarnych żaglach budziły powszechny lęk; załogi składały się z licznych wojowników, a wiosła poruszali niewolnicy. Umbar został założony przez Númenorejczyków w Drugiej Erze, lecz z czasem jego mieszkańcy ulegli złu. Po Upadku Númenoru część z nich pozostała w Umbarze i stała się znana jako Czarni Númenorejczycy, tworząc groźną potęgę morską.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

W roku 1050 Trzeciej Ery król Gondoru Hyarmendacil złamał ich siłę i Umbar stał się twierdzą Gondoru. Z biegiem czasu wybuchały jednak bunty, a Haradrimowie oraz potomkowie Czarnych Númenorejczyków odzyskali władzę nad portem. Od piętnastego stulecia Trzeciej Ery aż do Wojny o Pierścień lud ten znany był jako Korsarze z Umbaru i należał do głównych wrogów Dúnedainów z Gondoru i Arnoru.

W ostatnim stuleciu Trzeciej Ery wódz Dúnedainów Aragorn, syn Arathorna, przyczynił się do osłabienia ich potęgi, napadając na przystań Umbaru, zabijając ich kapitana i paląc część floty. W czasie Wojny o Pierścień Aragorn poprowadził Umarłych z Dunharrow do Pelargiru, gdzie rozbił flotę Korsarzy i przejął ich okręty. Następnie wykorzystał je, by przybyć z posiłkami na Pola Pelennoru, co przyczyniło się do zwycięstwa Gondoru.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Sociology
  2. DoT Roz. C

Ciemne Elfy

Ciemnymi Elfami nazywano wszystkie elfy, które nie ujrzały światła Dwóch Drzew w Valinorze. W języku quenya określano je mianem Moriquendi. Do Ciemnych Elfów zaliczano Avarich, którzy odmówili wyruszenia w Wielką Podróż, a także tych spośród Eldarów, którzy nie dotarli do Nieśmiertelnych Krain. Należeli do nich Nandorowie, Laiquendi zwani Zielonymi Elfami, Falathrimowie oraz Sindarowie, którzy zamieszkiwali Beleriand aż do jego zatonięcia u schyłku Pierwszej Ery.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

W przeciwieństwie do Calaquendich, którzy żyli w blasku Drzew Valarów, Moriquendi uchodzili w oczach Wysokich Elfów za lud mniej uszlachetniony. Dla ludzi jednak wszystkie elfy, zarówno te ze Światła, jak i Ciemne, wydawały się istotami pełnymi mocy i piękna. Były nieśmiertelne w obrębie dziejów świata, wolne od chorób i starzenia się, silniejsze i piękniejsze od ludzi, a w ich oczach zdawał się lśnić blask gwiazd. To od elfów ludzie nauczyli się wielu sztuk i umiejętności, które pozwoliły im rozwinąć własne królestwa w Śródziemiu.

Nandorowie i Laiquendi słynęli z głębokiej wiedzy o lasach i życiu drzew. Falathrimowie byli pierwszymi budowniczymi okrętów w Śródziemiu i wybitnymi żeglarzami. Sindarowie, rządzeni przez króla Thingola i królową Melianę, wznosili w Beleriandzie potężne królestwa, których czyny dorównywały dokonaniom Wysokich Elfów.

Po zatonięciu Beleriandu w Drugiej Erze nowe królestwa elfów powstały w Lindonie, Imladris, w Mrocznej Puszczy i w Lothlórien. Wiele z nich przetrwało do końca Trzeciej Ery. W Czwartej Erze Wysokie Elfy odpłynęły białymi statkami do Nieśmiertelnych Krain, a wraz z ich odejściem dawne królestwa elfów w Śródziemiu stopniowo zanikały. Ciemne Elfy pozostawały jeszcze przez pewien czas, lecz ich potęga i liczba malały, aż stały się ludem coraz rzadszym i skrytym.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. S Roz. Ind.
  2. TEnc Roz. Sociology
  3. DoT Roz. D

Umarli z Dunharrow

Umarli z Dunharrow byli duchami Ludzi z Białych Gór, którzy w Drugiej Erze złożyli przysięgę wierności Isildurowi, królowi Dúnedainów, lecz w godzinie próby odmówili mu pomocy w walce z Sauronem. Za złamanie przysięgi zostali przeklęci i po śmierci nie zaznali spoczynku. Ich duchy trwały w Śródziemiu, związane przysięgą aż do jej wypełnienia.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

W Trzeciej Erze nawiedzali Ścieżki Umarłych w górach nad Dunharrow w Rohanie. Lęk przed nimi był tak wielki, że mało kto odważył się wkroczyć w mroczne korytarze prowadzące pod górami.

W roku 3019 Aragorn, syn Arathorna i dziedzic Isildura, przeszedł Ścieżkami Umarłych i wezwał duchy do spełnienia dawnej przysięgi. Umarli podążyli za nim do Pelargiru, gdzie przyczynili się do klęski Korsarzy z Umbaru. Po wypełnieniu przysięgi zostali uwolnieni od klątwy i zniknęli, a ich duchy zaznały spokoju.

Koniecznie zobacz > Tolkien Studies Academy – kurs o Śródziemiu

Bibliografia

  1. TEnc Roz. Sociology
  2. DoT Roz. D