Galenas
Galenas była szerokolistną rośliną zielną, cenioną przede wszystkim ze względu na swoje właściwości aromatyczne. Jej naturalnym obszarem występowania był Númenor, gdzie rosła powszechnie przed Upadkiem wyspy. Po kataklizmie i zagładzie Númenoru roślina ta została przeniesiona do Śródziemia przez Númenorejczyków, którzy zachowali ją jako element dziedzictwa kulturowego i użytkowego¹.
W Drugiej i Trzeciej Erze galenas występowała szczególnie obficie na terenach zasiedlonych przez potomków Númenorejczyków, zwłaszcza w Arnorze i Gondorze. Źródła sugerują, że była tam uprawiana w sposób kontrolowany, a jej obecność wiązano z tradycjami przywiezionymi z Zachodu². Początkowo wykorzystywano ją głównie jako roślinę zapachową, bez szerszego znaczenia obyczajowego.
Przełom w sposobie użytkowania galenas nastąpił jednak wśród hobbitów z Shire’u. To właśnie oni odkryli możliwość suszenia jej liści, ich rozdrabniania oraz palenia w specjalnych fajkach. W tej postaci roślina zyskała nową, powszechnie znaną nazwę: pipe-weed (fajkowe ziele)³. Zwyczaj palenia fajkowego ziela szybko stał się istotnym elementem hobbickiej kultury codziennej, łączonym z odpoczynkiem, rozmową i kontemplacją.
W Trzeciej Erze praktyka ta rozpowszechniła się również wśród ludzi i krasnoludów, szczególnie w kręgach Dúnedainów oraz w północno-zachodnim Śródziemiu. Choć elfy odnosiły się do tego zwyczaju z dystansem, fajkowe ziele stało się jednym z najbardziej charakterystycznych elementów kultury materialnej Śródziemia, łączącym różne ludy w pokojowych kontaktach towarzyskich⁴.
W sensie symbolicznym galenas bywa interpretowana jako przykład przekształcenia dziedzictwa wysokiej kultury Númenoru w prostą, codzienną praktykę, która przetrwała dzięki hobbitom – ludowi niepozornemu, lecz niezwykle trwałemu kulturowo⁵.
Przypisy
- J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, Prolog („O fajkowym zielu”).
- J.R.R. Tolkien, Unfinished Tales, „The Númenórean Legacy”.
- J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, Prolog.
- J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, księgi II–VI.
- Tom Shippey, The Road to Middle-earth.
Bibliografia
- Tolkien, J.R.R., The Lord of the Rings.
- Tolkien, J.R.R., Unfinished Tales.
- Tolkien, J.R.R., The Letters of J.R.R. Tolkien.
- Shippey, Tom, The Road to Middle-earth.
- Flieger, Verlyn, Interrupted Music.
