Galenas

written by Anna Eldameldor Mokos

Galenas

Galenas była szerokolistną rośliną zielną, cenioną przede wszystkim ze względu na swoje właściwości aromatyczne. Jej naturalnym obszarem występowania był Númenor, gdzie rosła powszechnie przed Upadkiem wyspy. Po kataklizmie i zagładzie Númenoru roślina ta została przeniesiona do Śródziemia przez Númenorejczyków, którzy zachowali ją jako element dziedzictwa kulturowego i użytkowego¹.

W Drugiej i Trzeciej Erze galenas występowała szczególnie obficie na terenach zasiedlonych przez potomków Númenorejczyków, zwłaszcza w Arnorze i Gondorze. Źródła sugerują, że była tam uprawiana w sposób kontrolowany, a jej obecność wiązano z tradycjami przywiezionymi z Zachodu². Początkowo wykorzystywano ją głównie jako roślinę zapachową, bez szerszego znaczenia obyczajowego.

Przełom w sposobie użytkowania galenas nastąpił jednak wśród hobbitów z Shire’u. To właśnie oni odkryli możliwość suszenia jej liści, ich rozdrabniania oraz palenia w specjalnych fajkach. W tej postaci roślina zyskała nową, powszechnie znaną nazwę: pipe-weed (fajkowe ziele)³. Zwyczaj palenia fajkowego ziela szybko stał się istotnym elementem hobbickiej kultury codziennej, łączonym z odpoczynkiem, rozmową i kontemplacją.

W Trzeciej Erze praktyka ta rozpowszechniła się również wśród ludzi i krasnoludów, szczególnie w kręgach Dúnedainów oraz w północno-zachodnim Śródziemiu. Choć elfy odnosiły się do tego zwyczaju z dystansem, fajkowe ziele stało się jednym z najbardziej charakterystycznych elementów kultury materialnej Śródziemia, łączącym różne ludy w pokojowych kontaktach towarzyskich⁴.

W sensie symbolicznym galenas bywa interpretowana jako przykład przekształcenia dziedzictwa wysokiej kultury Númenoru w prostą, codzienną praktykę, która przetrwała dzięki hobbitom – ludowi niepozornemu, lecz niezwykle trwałemu kulturowo⁵.

Przypisy

  1. J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, Prolog („O fajkowym zielu”).
  2. J.R.R. Tolkien, Unfinished Tales, „The Númenórean Legacy”.
  3. J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, Prolog.
  4. J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, księgi II–VI.
  5. Tom Shippey, The Road to Middle-earth.

Bibliografia

  • Tolkien, J.R.R., The Lord of the Rings.
  • Tolkien, J.R.R., Unfinished Tales.
  • Tolkien, J.R.R., The Letters of J.R.R. Tolkien.
  • Shippey, Tom, The Road to Middle-earth.
  • Flieger, Verlyn, Interrupted Music.