Erebor (Samotna Góra)
Erebor, zwany Samotną Górą (ang. the Lonely Mountain), był monumentalnym masywem górskim położonym w północno-wschodnim Rhovanionie, na południe od Gór Szarych, pomiędzy Mroczną Puszczą a Żelaznymi Wzgórzami. Choć z zewnątrz przypominał pojedynczy, izolowany szczyt, jego wnętrze zostało przekształcone przez krasnoludy rodu Durina w rozległy kompleks podziemnych sal, warsztatów i komnat królewskich, czyniąc Erebor jedną z najpotężniejszych twierdz i siedzib krasnoludów w Trzeciej Erze¹.
Założenie Królestwa pod Górą
Królestwo pod Górą zostało założone w 1999 roku Trzeciej Ery, gdy Thráin I, potomek Durina Nieśmiertelnego, osiadł w Ereborze po opuszczeniu Khazad-dûm. Wybór Samotnej Góry miał znaczenie strategiczne i gospodarcze: masyw był bogaty w metale i kamień, a jego położenie sprzyjało rozwojowi handlu z ludami Rhovanionu².
Przez ponad siedem stuleci Erebor przeżywał okres rozkwitu. Krasnoludzcy rzemieślnicy tworzyli dzieła o niezwykłej wartości artystycznej i użytkowej, gromadzono znaczne bogactwa, a liczba i znaczenie klanów krasnoludzkich rosły. U stóp góry rozwijało się miasto Dale, zamieszkane przez ludzi Północy, które utrzymywało bliskie i przyjazne relacje z Królestwem pod Górą³.
Upadek Ereboru i panowanie Smauga
W roku 2770 Trzeciej Ery Erebor stał się celem ataku smoka Smauga Złotego, przyciągniętego bogactwem zgromadzonym w górze. Smaug spustoszył Dale, zabił wielu krasnoludów i zajął Samotną Górę, czyniąc z niej swoją siedzibę. Ocalała ludność krasnoludzka rozproszyła się, a linia królewska udała się na wygnanie, głównie do Gór Błękitnych⁴.
Przez niemal dwieście lat Erebor pozostawał pod władzą smoka, który strzegł ogromnego skarbca, a jego obecność skutecznie uniemożliwiała powrót dawnych mieszkańców.
Wyprawa Thorina II i odzyskanie Ereboru
Przełom nastąpił w 2941 roku Trzeciej Ery, kiedy Thorin II Dębowa Tarcza, prawowity dziedzic tronu, zorganizował wyprawę mającą na celu odzyskanie Ereboru. Kluczową rolę odegrał hobbit Bilbo Baggins, który jako „włamywacz” wszedł do komnaty Smauga i odkrył słaby punkt w jego pancerzu⁵.
Wydarzenia te doprowadziły do opuszczenia góry przez smoka i jego śmierci z ręki Barda Łucznika podczas ataku na Esgaroth. Następująca po tym Bitwa Pięciu Armii przyniosła zwycięstwo Wolnym Ludom, choć Thorin II oraz jego bratankowie, Fili i Kili, polegli. Tron objął Dáin II Żelazna Stopa, który przywrócił stabilność i potęgę Królestwu pod Górą⁶.
Erebor w Wojnie o Pierścień
Podczas Wojny o Pierścień (3018–3019 T.E.) Erebor ponownie znalazł się w obliczu zagrożenia. Wojska Easterlingów, sprzymierzonych z Sauronem, zaatakowały Dale i Erebor. W bitwie pod Dale poległ król Dáin II, jednak wspólne siły krasnoludów i ludzi ostatecznie odparły najeźdźców, co zbiegło się w czasie z upadkiem Jedynego Pierścienia i klęską Saurona⁷.
Erebor w Czwartej Erze
W Czwartej Erze Erebor pozostał niezależnym i bogatym królestwem krasnoludów, rządzonym przez Thorina III Kamienny Hełm. Utrzymywał bliskie relacje dyplomatyczne i handlowe ze Zjednoczonym Królestwem Gondoru i Arnoru pod berłem Aragorna II Elessara. Samotna Góra pozostała jednym z głównych centrów gospodarczych północy Śródziemia⁸.
Znaczenie symboliczne
W tradycji historycznej i literackiej Erebor funkcjonuje jako symbol krasnoludzkiej wytrwałości, pamięci i zdolności do odrodzenia. Jego dzieje ilustrują cykliczny charakter historii Śródziemia: wzlot, upadek i odbudowę, a także trwałą wartość pracy rzemieślniczej, wspólnoty i dziedzictwa kulturowego.
Przypisy
- J.R.R. Tolkien, The Hobbit, rozdz. 1.
- J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, Dodatek A.
- Tamże; The Hobbit, rozdz. 1–2.
- J.R.R. Tolkien, The Hobbit, rozdz. 1.
- Tamże, rozdz. 12–14.
- Tamże, rozdz. 17; The Lord of the Rings, Dodatek B.
- J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, Dodatek A.
- Tamże, Dodatek B.
Bibliografia
- Flieger, Verlyn, Splintered Light: Logos and Language in Tolkien’s World.
- Tolkien, J.R.R., The Hobbit.
- Tolkien, J.R.R., The Lord of the Rings.
- Tolkien, J.R.R., Unfinished Tales.
- Shippey, Tom, The Road to Middle-earth.
