Edain
Edain to określenie używane w Pierwszej Erze Słońca wobec tych Ludzi (Atani w języku quenya), którzy jako pierwsi przybyli ze wschodnich krain Śródziemia do Beleriandu i zawarli trwały sojusz z Eldarami w walce przeciwko Morgothowi¹. Nazwa Edain jest formą sindarińską i w źródłach elfickich odnosi się w szczególności do trzech rodów Ludzi, które odegrały kluczową rolę w dziejach Pierwszej Ery.
W tradycji tolkienowskiej Edainowie stanowili uprzywilejowaną grupę spośród Drugorodnych, odznaczającą się lojalnością wobec Eldarów, zdolnością do przyswajania wiedzy elfickiej oraz gotowością do ponoszenia ofiar w wojnach Beleriandu².
Trzy Domy Edainów
Dom Bëora
Dom Bëora Starego był pierwszym rodem Ludzi, który nawiązał bezpośredni kontakt z Noldorami, w szczególności z Finrodem Felagundem³. Jego członkowie opisywani są jako ciemnowłosi, szarocy i smukłej postury, często porównywani wyglądem i usposobieniem do elfów. Wyróżniali się otwartością na naukę, języki i rzemiosła Eldarów, a ich kultura szybko uległa elfickim wpływom.
Z Domu Bëora wywodził się Beren Erchamion, bohater jednej z najważniejszych opowieści Quenta Silmarillion, który zdobył Silmaril z korony Morgotha i poślubił Lúthien, córkę Thingola i Meliany⁴.
Dom Haleth (Haladinowie)
Dom Haleth, zwany również Haladinami, był najmniej liczny i najbardziej odrębny kulturowo. Zamieszkiwał głównie las Brethil, zachowując znaczną niezależność zarówno wobec elfów, jak i innych ludów Ludzi⁵. Haladinowie charakteryzowali się krępą budową, odpornością fizyczną oraz silnym poczuciem wspólnoty.
W odróżnieniu od pozostałych rodów, ich struktura społeczna była mniej hierarchiczna, a przywództwo Haleth miało charakter charyzmatyczny, nie dynastyczny.
Dom Hadora
Dom Hadora Złotogłowego był najliczniejszym i militarnie najsilniejszym spośród Edainów. Jego członkowie odznaczali się jasnymi włosami, niebieskimi oczami oraz wysokim wzrostem, cechami, które później stały się charakterystyczne dla Númenorejczyków⁶. Osiedlali się głównie w Dor-lóminie i słynęli jako znakomici wojownicy i wierni sojusznicy elfickich królów.
Z tego rodu wywodzili się Hador Lórindol, Húrin Niezłomny oraz jego syn Túrin Turambar, tragiczny bohater opowieści o losie i klątwie Morgotha. Do Domu Hadora należał także Tuor, który poślubił Idril Celebrindal z Gondolinu; ich synem był Eärendil Żeglarz⁷.
Znaczenie historyczne i dziedzictwo
Edainowie odegrali fundamentalną rolę w dziejach Pierwszej Ery, zarówno jako sojusznicy elfów, jak i jako bohaterowie najważniejszych opowieści legendarium. Ich losy ukazują bliską, choć tragiczną relację pomiędzy śmiertelnością Ludzi a nieśmiertelnością Eldarów.
W nagrodę za wierność, odwagę i cierpienia poniesione w wojnach z Morgothem, Valarowie obdarzyli potomków Edainów długowiecznością oraz przekazali im w Drugiej Erze wyspę Númenor⁸. Od tej pory byli oni znani jako Dúnedainowie, czyli „Edainowie Zachodu”, których dzieje stały się osią historii Drugiej i Trzeciej Ery.
Przypisy
- J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Of the Coming of Men into the West”.
- Tamże.
- J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Of Bëor and the House of Bëor”.
- Tamże, „Of Beren and Lúthien”.
- J.R.R. Tolkien, Unfinished Tales, „The Druedain”.
- J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Of the House of Hador”.
- J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Of Tuor and the Fall of Gondolin”.
- J.R.R. Tolkien, Akallabêth.
Bibliografia
- Tolkien, J.R.R., The Silmarillion.
- Tolkien, J.R.R., Unfinished Tales.
- Tolkien, J.R.R., The Children of Húrin.
- Tolkien, J.R.R., The History of Middle-earth, t. X–XII.
- Shippey, Tom, The Road to Middle-earth.
- Flieger, Verlyn, Splintered Light: Logos and Language in Tolkien’s World.
