Edain

Edain to określenie używane w Pierwszej Erze Słońca wobec tych Ludzi (Atani w języku quenya), którzy jako pierwsi przybyli ze wschodnich krain Śródziemia do Beleriandu i zawarli trwały sojusz z Eldarami w walce przeciwko Morgothowi¹. Nazwa Edain jest formą sindarińską i w źródłach elfickich odnosi się w szczególności do trzech rodów Ludzi, które odegrały kluczową rolę w dziejach Pierwszej Ery.

W tradycji tolkienowskiej Edainowie stanowili uprzywilejowaną grupę spośród Drugorodnych, odznaczającą się lojalnością wobec Eldarów, zdolnością do przyswajania wiedzy elfickiej oraz gotowością do ponoszenia ofiar w wojnach Beleriandu².

Trzy Domy Edainów

Dom Bëora

Dom Bëora Starego był pierwszym rodem Ludzi, który nawiązał bezpośredni kontakt z Noldorami, w szczególności z Finrodem Felagundem³. Jego członkowie opisywani są jako ciemnowłosi, szarocy i smukłej postury, często porównywani wyglądem i usposobieniem do elfów. Wyróżniali się otwartością na naukę, języki i rzemiosła Eldarów, a ich kultura szybko uległa elfickim wpływom.

Z Domu Bëora wywodził się Beren Erchamion, bohater jednej z najważniejszych opowieści Quenta Silmarillion, który zdobył Silmaril z korony Morgotha i poślubił Lúthien, córkę Thingola i Meliany⁴.

Dom Haleth (Haladinowie)

Dom Haleth, zwany również Haladinami, był najmniej liczny i najbardziej odrębny kulturowo. Zamieszkiwał głównie las Brethil, zachowując znaczną niezależność zarówno wobec elfów, jak i innych ludów Ludzi⁵. Haladinowie charakteryzowali się krępą budową, odpornością fizyczną oraz silnym poczuciem wspólnoty.

W odróżnieniu od pozostałych rodów, ich struktura społeczna była mniej hierarchiczna, a przywództwo Haleth miało charakter charyzmatyczny, nie dynastyczny.

Dom Hadora

Dom Hadora Złotogłowego był najliczniejszym i militarnie najsilniejszym spośród Edainów. Jego członkowie odznaczali się jasnymi włosami, niebieskimi oczami oraz wysokim wzrostem, cechami, które później stały się charakterystyczne dla Númenorejczyków⁶. Osiedlali się głównie w Dor-lóminie i słynęli jako znakomici wojownicy i wierni sojusznicy elfickich królów.

Z tego rodu wywodzili się Hador Lórindol, Húrin Niezłomny oraz jego syn Túrin Turambar, tragiczny bohater opowieści o losie i klątwie Morgotha. Do Domu Hadora należał także Tuor, który poślubił Idril Celebrindal z Gondolinu; ich synem był Eärendil Żeglarz⁷.

Znaczenie historyczne i dziedzictwo

Edainowie odegrali fundamentalną rolę w dziejach Pierwszej Ery, zarówno jako sojusznicy elfów, jak i jako bohaterowie najważniejszych opowieści legendarium. Ich losy ukazują bliską, choć tragiczną relację pomiędzy śmiertelnością Ludzi a nieśmiertelnością Eldarów.

W nagrodę za wierność, odwagę i cierpienia poniesione w wojnach z Morgothem, Valarowie obdarzyli potomków Edainów długowiecznością oraz przekazali im w Drugiej Erze wyspę Númenor⁸. Od tej pory byli oni znani jako Dúnedainowie, czyli „Edainowie Zachodu”, których dzieje stały się osią historii Drugiej i Trzeciej Ery.

Przypisy

J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Of the Coming of Men into the West”.
Tamże.
J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Of Bëor and the House of Bëor”.
Tamże, „Of Beren and Lúthien”.
J.R.R. Tolkien, Unfinished Tales, „The Druedain”.
J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Of the House of Hador”.
J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Of Tuor and the Fall of Gondolin”.
J.R.R. Tolkien, Akallabêth.

Bibliografia

Tolkien, J.R.R., The Silmarillion.
Tolkien, J.R.R., Unfinished Tales.
Tolkien, J.R.R., The Children of Húrin.
Tolkien, J.R.R., The History of Middle-earth, t. X–XII.
Shippey, Tom, The Road to Middle-earth.
Flieger, Verlyn, Splintered Light: Logos and Language in Tolkien’s World.