Denethor I
Denethor I był dziesiątym Namiestnikiem Gondoru z rodu Dúnedainów, sprawującym władzę w latach 2435–2477 Trzeciej Ery. Jego rządy przypadły na okres narastającego zagrożenia ze strony Mordoru oraz stopniowego osłabiania się dawnych struktur obronnych Gondoru, zwłaszcza na wschodnich rubieżach królestwa¹.
Tło historyczne i rządy
W drugiej połowie XXV wieku Trzeciej Ery aktywność Saurona w Dol Guldur wyraźnie wzrosła, co znalazło odzwierciedlenie w nasilonych najazdach na ziemie Gondoru. Najpoważniejszym wydarzeniem militarnym za rządów Denethora I był atak na Ithilien i Osgiliath w roku 2475 T.E., przeprowadzony przez nowy, bardziej zorganizowany i brutalny szczep orków, znany jako Uruk-hai².
Najazd ten stanowił punkt zwrotny w dziejach wschodniej stolicy Gondoru. Osgiliath, od dawna podupadające, lecz wciąż symbolicznie ważne miasto, zostało zdobyte przez siły Mordoru i doznało niemal całkowitego zniszczenia. W trakcie walk zburzony został także wielki kamienny most na Anduinie, który przez wieki stanowił kluczowy element komunikacyjny i obronny królestwa³.
Rola Boromira, syna Denethora I
Odpowiedź Gondoru była szybka i zdecydowana. Boromir, syn Denethora I (i ojciec późniejszego namiestnika Denethora II), poprowadził armię Gondoru do kontrofensywy. Udało mu się rozbić wojska Uruk-hai i odbić Osgiliath, zadając przeciwnikowi ciężkie straty⁴.
Zwycięstwo to miało jednak charakter pyrrusowy. Skala zniszczeń była tak duża, że miasto nigdy nie odzyskało dawnej świetności. Od tego momentu Osgiliath przestało pełnić funkcję realnej stolicy wschodniej, a linia obrony Gondoru została trwale cofnięta ku Minas Tirith⁵.
Śmierć i znaczenie historyczne
Denethor I zmarł w roku 2477 Trzeciej Ery. Zgodnie z tradycją został pochowany w Grobowcach Namiestników w Minas Tirith. Jego rządy postrzegane są jako okres przejściowy między względną stabilnością wcześniejszych wieków a długotrwałym kryzysem militarnym i demograficznym, który pogłębiał się w późniejszej Trzeciej Erze⁶.
Choć sam Denethor I nie zapisał się w źródłach jako wybitny wódz czy reformator, wydarzenia jego panowania – zwłaszcza pojawienie się Uruk-hai i upadek Osgiliath – miały dalekosiężne konsekwencje dla obronności Gondoru. Jego epoka zapowiadała nowy etap konfliktu z Mordorem, który ostatecznie doprowadził do Wojny o Pierścień.
Przypisy
- J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, Dodatek A.
- J.R.R. Tolkien, The Two Towers, Księga III.
- J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, Dodatek B.
- Tamże.
- J.R.R. Tolkien, Unfinished Tales, „The Istari” (kontekst historyczny Trzeciej Ery).
- J.R.R. Tolkien, The Return of the King, dodatki historyczne.
Bibliografia
- Tolkien, J.R.R., The Lord of the Rings.
- Tolkien, J.R.R., The Two Towers.
- Tolkien, J.R.R., The Return of the King.
- Tolkien, J.R.R., Unfinished Tales.
- Shippey, Tom, The Road to Middle-earth.
