Denethor I

written by Anna Eldameldor Mokos

Denethor I

Denethor I był dziesiątym Namiestnikiem Gondoru z rodu Dúnedainów, sprawującym władzę w latach 2435–2477 Trzeciej Ery. Jego rządy przypadły na okres narastającego zagrożenia ze strony Mordoru oraz stopniowego osłabiania się dawnych struktur obronnych Gondoru, zwłaszcza na wschodnich rubieżach królestwa¹.

Tło historyczne i rządy

W drugiej połowie XXV wieku Trzeciej Ery aktywność Saurona w Dol Guldur wyraźnie wzrosła, co znalazło odzwierciedlenie w nasilonych najazdach na ziemie Gondoru. Najpoważniejszym wydarzeniem militarnym za rządów Denethora I był atak na Ithilien i Osgiliath w roku 2475 T.E., przeprowadzony przez nowy, bardziej zorganizowany i brutalny szczep orków, znany jako Uruk-hai².

Najazd ten stanowił punkt zwrotny w dziejach wschodniej stolicy Gondoru. Osgiliath, od dawna podupadające, lecz wciąż symbolicznie ważne miasto, zostało zdobyte przez siły Mordoru i doznało niemal całkowitego zniszczenia. W trakcie walk zburzony został także wielki kamienny most na Anduinie, który przez wieki stanowił kluczowy element komunikacyjny i obronny królestwa³.

Rola Boromira, syna Denethora I

Odpowiedź Gondoru była szybka i zdecydowana. Boromir, syn Denethora I (i ojciec późniejszego namiestnika Denethora II), poprowadził armię Gondoru do kontrofensywy. Udało mu się rozbić wojska Uruk-hai i odbić Osgiliath, zadając przeciwnikowi ciężkie straty⁴.

Zwycięstwo to miało jednak charakter pyrrusowy. Skala zniszczeń była tak duża, że miasto nigdy nie odzyskało dawnej świetności. Od tego momentu Osgiliath przestało pełnić funkcję realnej stolicy wschodniej, a linia obrony Gondoru została trwale cofnięta ku Minas Tirith⁵.

Śmierć i znaczenie historyczne

Denethor I zmarł w roku 2477 Trzeciej Ery. Zgodnie z tradycją został pochowany w Grobowcach Namiestników w Minas Tirith. Jego rządy postrzegane są jako okres przejściowy między względną stabilnością wcześniejszych wieków a długotrwałym kryzysem militarnym i demograficznym, który pogłębiał się w późniejszej Trzeciej Erze⁶.

Choć sam Denethor I nie zapisał się w źródłach jako wybitny wódz czy reformator, wydarzenia jego panowania – zwłaszcza pojawienie się Uruk-hai i upadek Osgiliath – miały dalekosiężne konsekwencje dla obronności Gondoru. Jego epoka zapowiadała nowy etap konfliktu z Mordorem, który ostatecznie doprowadził do Wojny o Pierścień.

Przypisy

  1. J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, Dodatek A.
  2. J.R.R. Tolkien, The Two Towers, Księga III.
  3. J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, Dodatek B.
  4. Tamże.
  5. J.R.R. Tolkien, Unfinished Tales, „The Istari” (kontekst historyczny Trzeciej Ery).
  6. J.R.R. Tolkien, The Return of the King, dodatki historyczne.

Bibliografia

  • Tolkien, J.R.R., The Lord of the Rings.
  • Tolkien, J.R.R., The Two Towers.
  • Tolkien, J.R.R., The Return of the King.
  • Tolkien, J.R.R., Unfinished Tales.
  • Shippey, Tom, The Road to Middle-earth.