Belegost

written by Anna Eldameldor Mokos

Belegost (Gabilgathol)

Belegost (sindar. Belegost – „Potężna Forteca”; khuzdul Gabilgathol; w tradycji ludzkiej także Mickleburg) było jednym z dwóch wielkich krasnoludzkich królestw położonych w Górach Błękitnych (Ered Luin), obok Nogrodu. Zostało założone w Erze Gwiazd przez krasnoludy należące do jednego z domów Aulëgo i istniało nieprzerwanie aż do końca Pierwszej Ery¹.

Belegost słynęło przede wszystkim z niezwykle wysokiego poziomu rzemiosła. Krasnoludy tej twierdzy uchodziły za najwybitniejszych kowali i kamieniarzy w zachodniej części Śródziemia. Tradycja przypisuje im wprowadzenie do użytku kolczug jako elementu uzbrojenia krasnoludów, co stanowiło istotny przełom w sztuce wojennej Ardy². Wyroby z Belegostu – broń, pancerze i elementy architektoniczne – były cenione zarówno przez krasnoludy, jak i przez elfy.

Krasnoludy z Belegostu utrzymywały ożywione kontakty handlowe i artystyczne z Sindarami, zwłaszcza z królestwem Doriathu. Na zlecenie króla Thingola Greycloaka mistrzowie z Belegostu i Nogrodu wyrzeźbili podziemne komnaty Menegrothu, Tysiąca Jaskiń, co stanowi jeden z najwybitniejszych przykładów współpracy między rasami w Pierwszej Erze³.

Podczas Wojny Klejnotów Belegost odegrało istotną rolę militarną. Krasnoludy tej twierdzy wsławiły się w Nirnaeth Arnoediad (Bitwie Niezliczonych Łez, 472 r. Pierwszej Ery), gdzie jako jedyne spośród wolnych ludów Ardy były w stanie skutecznie stawić czoła smokom Morgotha. Ich sukces wynikał z zastosowania hełmów i pancerzy odpornych na ogień, wykonanych z wyjątkowo trwałych stopów metali⁴. Król Belegostu, Azaghâl, poległ w tej bitwie, lecz przed śmiercią zadał poważną ranę smokowi Glaurungowi, zmuszając go do odwrotu – czyn ten zapisał się zarówno w pieśniach elfów, jak i w kronikach krasnoludów⁵.

Po Wojnie Gniewu i ostatecznym upadku Morgotha Belegost, podobnie jak znaczna część Beleriandu, zostało zniszczone w wyniku kataklizmu geograficznego i zalane przez morze. Ocaleni mieszkańcy opuścili Góry Błękitne i udali się na wschód, gdzie wielu z nich znalazło schronienie w Khazad-dûm (Morii), przyczyniając się do jej rozkwitu w Drugiej Erze⁶.

W tradycji tolkienowskiej Belegost funkcjonuje jako archetyp krasnoludzkiego państwa opartego na rzemiośle, lojalności i wojennej dyscyplinie, przeciwstawiony bardziej politycznie uwikłanemu Nogrodowi. Jego dzieje ilustrują zarówno twórczy potencjał krasnoludów, jak i cenę, jaką wolne ludy Ardy płaciły w długiej wojnie z Morgothem.

Przypisy

  1. J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Of Aulë and Yavanna”; „Of the Sindar”.
  2. Tamże; por. The History of Middle-earth, t. XI, The War of the Jewels.
  3. J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Of Thingol and Melian”.
  4. Tamże, „Of the Fifth Battle: Nirnaeth Arnoediad”.
  5. Tamże; por. Unfinished Tales, „Narn i Hîn Húrin”.
  6. J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Of the Voyage of Eärendil and the War of Wrath”.

Bibliografia

  • Flieger, Verlyn, Splintered Light: Logos and Language in Tolkien’s World.
  • Tolkien, J.R.R., The Silmarillion.
  • Tolkien, J.R.R., Unfinished Tales.
  • Tolkien, J.R.R., The History of Middle-earth, t. X–XI.
  • Shippey, Tom, The Road to Middle-earth.