Belain (sind. „Moce”)
Belain (sindarin: „Moce”) to określenie używane przez Sindarów na oznaczenie Valarów – najpotężniejszych spośród Ainurów, którzy z woli Eru Ilúvatara zeszli do Eä i weszli w granice Ardy, aby ją kształtować, porządkować i strzec jej przeznaczenia¹. Termin ten stanowi sindariński odpowiednik quenejskiej nazwy Valar i był powszechnie stosowany w języku elfów Szarej Rasy w Beleriandzie.
Użycie nazwy Belain odzwierciedla zarówno językową odrębność Sindarów od elfów Calaquendi, jak i ich specyficzną perspektywę teologiczną. W przeciwieństwie do Noldorów i Vanyarów, którzy posiadali bezpośrednią wiedzę o Valarach zdobytą w Amanie, Sindarowie znali Mocarstwa Ardy głównie poprzez tradycję, pośrednie objawienia oraz przekazy związane z Oromëm i Ulmem². Stąd termin Belain kładzie nacisk nie na ontologiczny status Valarów jako Ainurów, lecz na ich funkcję jako czynnych „Mocy” działających w świecie.
W narracjach i pieśniach Sindarów Belain byli postrzegani jako istoty niemal boskie, stojące ponad światem elfów i ludzi, lecz nie w pełni utożsamiane z samym Stwórcą. Taki sposób pojmowania odpowiada ogólnej kosmologii Ardy, w której Valarowie pełnią rolę pośredników między transcendentnym Ilúvatarem a światem stworzonym³. Określenie Belain zachowuje więc charakter funkcjonalny i kulturowy, podkreślając sprawczą obecność Valarów w dziejach Śródziemia.
Termin ten występuje w tekstach odnoszących się do wierzeń elfów Beleriandu, zwłaszcza w kontekście dawnych mitów, zakazów oraz lęku przed ingerencją potężnych sił spoza świata śmiertelnych. W tym sensie Belain stanowi ważne świadectwo zróżnicowania elfickiej refleksji religijnej i językowej w legendarium Tolkiena⁴.
Przypisy
- J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Ainulindalë”, „Valaquenta”.
- Tamże, „Of the Coming of the Elves and the Captivity of Melkor”.
- J.R.R. Tolkien, The Letters of J.R.R. Tolkien, listy dotyczące natury Valarów i Ilúvatara.
- Verlyn Flieger, Splintered Light: Logos and Language in Tolkien’s World.
Bibliografia
- Tolkien, J.R.R., The Silmarillion.
- Tolkien, J.R.R., The Letters of J.R.R. Tolkien.
- Shippey, Tom, The Road to Middle-earth.
- Flieger, Verlyn, Splintered Light: Logos and Language in Tolkien’s World.
- Carpenter, Humphrey (red.), The Letters of J.R.R. Tolkien.
