Ered Lithui (Ash Mountains, „Góry Popielne”)
Ered Lithui (sind. „Góry Popielne”, ang. Ash Mountains) to rozległe pasmo górskie wyznaczające północną granicę Mordoru, królestwa Saurona, w Drugiej i Trzeciej Erze Śródziemia. Wraz z pasmem Ephel Dúath („Góry Cienia”), które otaczało Mordor od zachodu i południa, Ered Lithui tworzyły naturalny system obronny w kształcie podkowy, niemal całkowicie izolujący tę krainę od reszty świata¹.
Z perspektywy geograficznej i strategicznej Ered Lithui pełniły kluczową funkcję obronną. Ich strome zbocza, surowy klimat oraz wulkaniczny charakter terenu sprawiały, że pasmo było praktycznie nieprzekraczalne dla armii i karawan. Tolkien wielokrotnie podkreśla, że Mordor nie był krainą łatwo dostępną: jego położenie było wynikiem świadomego wyboru Saurona, który uczynił z geografii narzędzie polityki i wojny².
Jedynym istotnym lądowym wejściem do Mordoru był przesmyk pomiędzy Ered Lithui a Ephel Dúath, gdzie znajdowała się potężna twierdza Morannon (sind. „Czarna Brama”). Była ona głównym, ufortyfikowanym wjazdem do Mordoru od strony północno-zachodniej i stanowiła centralny punkt kontroli ruchu wojskowego oraz handlowego³. W czasie Wojny o Pierścień Morannon stała się miejscem kulminacyjnej konfrontacji między Armią Zachodu a siłami Saurona.
W wymiarze symbolicznym Ered Lithui – podobnie jak Ephel Dúath – wpisują się w tolkienowski motyw krajobrazu skażonego przez zło. Ich nazwa („Popielne”) sugeruje powiązanie z ogniem, popiołem i przemysłową destrukcją, charakterystyczną dla domeny Saurona, w której natura została podporządkowana przemocy, wojnie i mechanicznej produkcji zbrojeniowej⁴. W tym sensie pasmo to można odczytywać jako geograficzny odpowiednik moralnego i duchowego spustoszenia Mordoru.
Ered Lithui nie są miejscem licznych wydarzeń narracyjnych ani siedzibą miast czy ludów, lecz ich znaczenie polega na funkcji strukturalnej – zarówno w topografii Śródziemia, jak i w konstrukcji opowieści. Stanowią one barierę, za którą kryje się centrum zła, oraz przestrzeń graniczną, gdzie rozgrywa się finałowa faza Wojny o Pierścień.
Przypisy
- J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, Księga V–VI.
- J.R.R. Tolkien, The Return of the King, „The Black Gate Opens”.
- Tamże.
- Tom Shippey, The Road to Middle-earth.
Bibliografia
- Tolkien, J.R.R., The Lord of the Rings.
- Tolkien, J.R.R., The Return of the King.
- Tolkien, J.R.R., The Atlas of Middle-earth (oprac. Karen Wynn Fonstad).
- Shippey, Tom, The Road to Middle-earth.
- Flieger, Verlyn, A Question of Time.
