Krasnoludy
Krasnoludy zostali ukształtowani przez Aulëgo, Kowala Valarów, w Wiekach Ciemności, gdy Melkor władał jeszcze Śródziemiem z Utumno i Angbandu. Aulë stworzył Siedmiu Ojców Krasnoludów, czyniąc ich krzepkimi, wytrzymałymi na ogień i mróz, odpornymi na trudy i obdarzonymi wielką siłą woli. Byli niżsi od ludzi, lecz silnej budowy, długobrodzi i długowieczni, dożywający około dwustu pięćdziesięciu lat, choć śmiertelni i podatni na śmierć w boju. Otrzymali własny język, khuzdul, w którym Aulë nosił imię Mahal, a oni sami nazywali się Khazâd. Język ten był pilnie strzeżoną tajemnicą ich ludu.
Choć ukształtowani przez Aulëgo, prawdziwe życie otrzymali z woli Ilúvatara, który uświęcił dzieło Valara, lecz postanowił, że Krasnoludowie obudzą się dopiero po Pierworodnych. Przez długie wieki spali ukryci w kamiennych komnatach, aż nadszedł czas ich przebudzenia. Każdy z Ojców założył później wielką siedzibę pod górami Śródziemia. Najstarsze znane królestwa to Belegost i Nogrod w Górach Błękitnych oraz Khazad-dûm w Górach Mglistych, dom Durina Nieśmiertelnego.
Krasnoludowie byli mistrzami kamienia i metalu. W Belegoście wykuto pierwsze kolczugi z połączonych pierścieni, a w Nogrodzie działał Telchar, najsławniejszy z ich kowali. Zbudowali dla Thingola Menegroth, Tysiąc Jaskiń w Doriacie. W czasie wojen z Morgothem walczyli u boku Elfów, a król Azaghâl z Belegostu zranił Glaurunga w Bitwie Nieprzeliczonych Łez. Jednak pragnienie Silmarilu doprowadziło krasnoludów z Nogrodu do zabójstwa Thingola i splądrowania Menegrothu.
Po zatopieniu Beleriandu wielu Krasnoludów przeniosło się do Khazad-dûm, które w Drugiej Erze stało się najwspanialszą z ich siedzib. Handlowali z elfami z Eregionu i wydobywali mithril. Otrzymali siedem Pierścieni Władzy, lecz nie poddali się woli Saurona tak jak ludzie. W Trzeciej Erze, po przebudzeniu Balroga w roku 1980, opuścili Khazad-dûm, odtąd zwaną Morią.
Część Ludu Durina osiedliła się w Ereborze, inne rody w Górach Szarych i Żelaznych Wzgórzach. Smoki zniszczyły ich siedziby na północy, a Smaug Złoty zdobył Erebor w roku 2770. Wojna Krasnoludów z Orkami zakończyła się zwycięstwem pod Azanulbizar, lecz przyniosła wielkie straty. W roku 2941 Thorin Dębowa Tarcza podjął wyprawę, w której zginął Smaug, a Erebor został odzyskany. Po nim rządził Dáin II Żelazna Stopa, poległy w roku 3019 w bitwie pod Dale.
W Czwartej Erze królestwo pod Górą trwało pod władzą Thorina III. Gimli, syn Glóina, założył kolonię w Błyszczących Jaskiniach w Helmowym Jarze i władał nimi przez wiele lat. O dalszych losach Krasnoludów niewiele wiadomo; ich liczba malała, lecz pamięć o ich kunszcie, wytrwałości i dumie przetrwała w dziejach Śródziemia.
Bibliografia
- S Roz. Ind.
- TEnc Roz. Sociology
- DoT Roz. D