Khand
Khand był krainą położoną na południowy wschód od Mordoru, poza bezpośrednim obszarem wpływów Dúnedainów Zachodu. W źródłach zachowanych z Trzeciej Ery region ten pojawia się rzadko, jednak konsekwentnie wiązany jest z obecnością ludu zwanego Variags of Khandami, znanych z wojowniczych tradycji i długoletnich związków polityczno-militarnych z Sauronem¹.
Położenie i charakterystyka ogólna
Geograficznie Khand sytuowany był na wschód od Haradu i na południowy wschód od Mordoru, stanowiąc obszar pograniczny między światem południowych i wschodnich ludów Śródziemia. Brak szczegółowych opisów topograficznych sugeruje, że kraina ta znajdowała się poza głównym zainteresowaniem kronikarzy Gondoru, pojawiając się w źródłach przede wszystkim w kontekście konfliktów zbrojnych².
Variagowie z Khandu
Mieszkańcy Khandu, zwani Variagami, byli ludem ludzkim o silnie rozwiniętej kulturze militarnej. W przekazach Gondoru przedstawiani są jako najemnicy lub sojusznicy sił Mordoru, często działający wspólnie z Easterlingami i Haradrimami³. Ich uzbrojenie i taktyka pozostają słabo opisane, jednak źródła sugerują wysoki stopień dyscypliny oraz znaczną mobilność oddziałów.
Khand w konfliktach Trzeciej Ery
Już w Trzeciej Erze Variagowie uczestniczyli w zbrojnych wystąpieniach przeciwko Gondorowi, działając jako część szerszych koalicji ludów sprzymierzonych z Sauronem⁴. Szczególnie istotnym wydarzeniem była inwazja z roku 1944 T.E., kiedy to armie Khandu, wspierane przez Haradrimów, wkroczyły na południowe ziemie Gondoru. Zostały one jednak rozbite w bitwie pod Przeprawą Poros przez wojska dowodzone przez księcia Eärnila, późniejszego króla Gondoru⁵.
Wojna o Pierścień
Podczas Wojny o Pierścień Variagowie ponownie stanęli po stronie Mordoru. Źródła wymieniają ich obecność wśród wojsk walczących na Pelennor Fieldsach Pelennoru, a następnie w ostatniej bitwie pod Black Gateą. Oba starcia zakończyły się klęską sił sprzymierzonych z Sauronem⁶.
Losy po upadku Saurona
Po zniszczeniu Jedynego Pierścienia i ostatecznym upadku Mordoru, Variagowie z Khandu znaleźli się w sytuacji politycznej zależności od zwycięskich Wolnych Ludów. W początkach Czwartej Ery zostali zmuszeni do zawarcia pokoju z królem Aragorn Elessarem, który jako władca Zjednoczonego Królestwa prowadził politykę stabilizacji i pojednania z dawnymi wrogami Gondoru⁷.
Znaczenie interpretacyjne
W ujęciu tolkienologicznym Khand reprezentuje wschodnio-południowe peryferia świata znanego czytelnikowi, pełniąc funkcję „cienia geopolitycznego” Mordoru. Variagowie ukazani są nie jako istoty z natury złe, lecz jako ludzie wciągnięci w orbitę władzy Saurona, co wpisuje się w szerszą refleksję Tolkiena nad naturą dominacji, przymusu i lojalności w świecie upadku⁸.
Przypisy
- J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, Dodatek A.
- J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, Dodatek B.
- J.R.R. Tolkien, The Return of the King.
- J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, Dodatek A (Dzieje Gondoru).
- Tamże.
- J.R.R. Tolkien, The Return of the King, „The Battle of the Pelennor Fields”.
- J.R.R. Tolkien, The Return of the King, „The Steward and the King”.
- T.A. Shippey, The Road to Middle-earth.
Bibliografia
- Tolkien, J.R.R., The Lord of the Rings.
- Tolkien, J.R.R., The Return of the King.
- Tolkien, J.R.R., Unfinished Tales.
- Tolkien, J.R.R., The History of Middle-earth, vol. XII.
- Shippey, Tom, The Road to Middle-earth.
- Flieger, Verlyn, Splintered Light.
