Ilmarin

Ilmarin (quen. Ilmarin – „pałac na wysokości”) był siedzibą Manwë, Najwyższego z Valarów i Władcy Powietrza, oraz jego małżonki Varda, Pani Gwiazd. Rezydencja ta wznosiła się na szczycie Taniquetilu, najwyższej góry Amanu, a zarazem najwyższego punktu Ardy¹.

Ilmarin w topografii Amanu

Ilmarin stanowił centralny punkt władzy Manwëgo i Vardy, usytuowany ponad wszystkimi innymi siedzibami Valarów. Jego położenie na Taniquetilu miało nie tylko znaczenie topograficzne, lecz także symboliczne: podkreślało duchową zwierzchność Manwëgo jako tego, który „najlepiej rozumiał wolę Ilúvatara”². Z Ilmarinu Valarowie mogli spoglądać na całą Ardę, choć – zgodnie z porządkiem świata – ich wiedza nie była absolutna ani wszechogarniająca.

Funkcja i charakter miejsca

W tradycji tolkienowskiej Ilmarin przedstawiany jest jako pałac o rozległych, sklepionych komnatach, pełnych światła i powietrza. Nie był to jednak ośrodek administracyjny w ludzkim sensie, lecz raczej miejsce narady, kontemplacji i wyrokowania. To stąd Manwë wydawał rozkazy posłańcom Valarów i stąd kierowana była opieka nad światem³.

Szczególną rolę w funkcjonowaniu Ilmarinu odgrywały Wielkie Orły, które pełniły funkcję strażników, obserwatorów i zwiastunów woli Manwëgo. Orły nie były jednak sługami w sensie niewolniczym, lecz istotami obdarzonymi własną wolą, działającymi w zgodzie z porządkiem ustanowionym przez Valarów⁴.

Znaczenie symboliczne

Ilmarin bywa interpretowany jako kosmiczny odpowiednik tronu Opatrzności – miejsce, z którego nie sprawuje się bezpośredniej kontroli nad dziejami Ardy, lecz raczej czuwa nad ich zgodnością z pierwotnym zamysłem Ilúvatara. W przeciwieństwie do twierdz Morgotha, takich jak Utumno czy Angband, Ilmarin nie jest miejscem przymusu ani dominacji, lecz ładu, harmonii i służby⁵.

W elfickiej wyobraźni Ilmarin funkcjonował jako punkt styku nieba i ziemi, a jego bliskość z gwiazdami dodatkowo wzmacniała związek tego miejsca z Vardą, najbardziej czczoną z Valarów przez Eldarów.

Przypisy

J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Valaquenta”.
Tamże.
J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Ainulindalë”.
J.R.R. Tolkien, The Hobbit; por. także The Silmarillion, wzmianki o Orłach Manwëgo.
Verlyn Flieger, Splintered Light: Logos and Language in Tolkien’s World.

Bibliografia

Tolkien, J.R.R., The Silmarillion.
Tolkien, J.R.R., Morgoth’s Ring.
Tolkien, J.R.R., The Hobbit.
Flieger, Verlyn, Splintered Light: Logos and Language in Tolkien’s World.
Shippey, Tom, The Road to Middle-earth.