Gwaith-i-Mírdain
Gwaith-i-Mírdain (sind. „Lud Jubilerów”) było bractwem noldorskich kowali, rzemieślników i mistrzów sztuk jubilerskich działającym w krainie Eregion (Hollin) w Drugiej Erze Słońca. W źródłach tolkienowskich wspólnota ta uchodzi za najwybitniejsze środowisko elfickich twórców po czasach Fëanora i jego uczniów w Amanie¹. Ich działalność odegrała kluczową rolę w dziejach Drugiej Ery, zwłaszcza w kontekście powstania Pierścieni Władzy.
Powstanie i organizacja
Bractwo zostało założone około 750 roku Drugiej Ery, kiedy znaczna grupa Noldorów, pod przywództwem Celebrimbora, wnuka Fëanora, opuściła Lindon i osiedliła się w Eregionie². Motywacją tej migracji była zarówno chęć niezależnej działalności twórczej, jak i dostęp do surowców oraz wiedzy krasnoludów z Khazad-dûm.
Głównym ośrodkiem Gwaith-i-Mírdain było miasto Ost-in-Edhil, położone w pobliżu Zachodnich Wrót Morii. W tym okresie doszło do bezprecedensowego sojuszu elfów i krasnoludów, opartego na wymianie rzemieślniczej, technologicznej i handlowej, co przyniosło obu stronom długotrwały dobrobyt³.
Annatar i powstanie Pierścieni Władzy
Przełomowym momentem w dziejach bractwa było przybycie do Eregionu, około 1200 roku Drugiej Ery, tajemniczego przybysza znanego jako Annatar, „Władca Darów”⁴. Przedstawiał się on jako wysłannik Valarów, pragnący wspierać Eldarów w zachowaniu piękna i porządku świata. Jego wiedza w dziedzinie rzemiosła, zwłaszcza w zakresie „sztuki mocy”, szybko zyskała uznanie Gwaith-i-Mírdain, choć nieufność wobec niego zachował Gil-galad w Lindonie oraz Elrond⁵.
Pod kierunkiem Celebrimbora i przy naukach Annatara bractwo przystąpiło do wykucia Pierścieni Władzy. Kulminacją tych prac było powstanie Trzech Pierścieni Elfów, które – w odróżnieniu od pozostałych – zostały wykonane przez Celebrimbora bez bezpośredniego udziału Annatara⁶. Nie zmienia to jednak faktu, że całość przedsięwzięcia była elementem szerszego planu Saurona, który w tajemnicy wykuł Jedyny Pierścień w Orodruinie, aby podporządkować sobie pozostałe.
Upadek bractwa
Gdy Sauron założył Jedyny Pierścień, elfy natychmiast rozpoznały zdradę i zdjęły swoje Pierścienie, niwecząc jego pierwotny zamiar⁷. Doprowadziło to do otwartego konfliktu znanego jako Wojna Elfów z Sauronem. W jej trakcie, w 1697 roku Drugiej Ery, Eregion został najechany i zniszczony. Celebrimbor poległ, broniąc Ost-in-Edhil, a znaczna część Gwaith-i-Mírdain została wymordowana⁸.
Nieliczni ocaleńcy zbiegli do doliny Imladris (Rivendell), założonej wcześniej przez Elronda jako warownia i schronienie. Upadek Gwaith-i-Mírdain oznaczał kres największego ośrodka elfickiego rzemiosła w Śródziemiu i zamknął epokę twórczego rozmachu Noldorów w Drugiej Erze.
Znaczenie historyczne
W ujęciu interpretacyjnym Gwaith-i-Mírdain symbolizuje zarówno szczyt elfickiej kreatywności, jak i jej tragiczną podatność na pychę oraz pragnienie zachowania świata niezmienionego. Historia bractwa stanowi jedno z najważniejszych studiów przypadku w tolkienowskiej refleksji nad relacją między sztuką, władzą i moralną odpowiedzialnością twórcy⁹.
Przypisy
- J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Of the Rings of Power and the Third Age”.
- J.R.R. Tolkien, Unfinished Tales, „The History of Galadriel and Celeborn”.
- J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, Dodatek B.
- Tamże.
- J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Of the Rings of Power and the Third Age”.
- Tamże.
- J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, t. I, „The Shadow of the Past”.
- J.R.R. Tolkien, Unfinished Tales, „The History of Galadriel and Celeborn”.
- J.R.R. Tolkien, Listy, nr 131.
Bibliografia
- Tolkien, J.R.R., The Silmarillion.
- Tolkien, J.R.R., The Lord of the Rings.
- Tolkien, J.R.R., Unfinished Tales.
- Tolkien, J.R.R., The Letters of J.R.R. Tolkien.
- Shippey, Tom, The Road to Middle-earth.
- Flieger, Verlyn, Splintered Light: Logos and Language in Tolkien’s World.
