Gothmog

written by Anna Eldameldor Mokos

Gothmog

Gothmog był Władcą Balrogów Angbandu oraz najpotężniejszym z poruczników Morgotha Bauglira w Pierwszej Erze Ardy. Należał do zbuntowanych Maiarów – duchów ognia, które na początku dziejów świata opowiedziały się po stronie Melkora w jego buncie przeciwko Valarom¹. W hierarchii sił Ciemności Gothmog zajmował pozycję nadrzędną wobec wszystkich innych sług Morgotha, będąc zarówno wodzem wojskowym, jak i symbolem niszczycielskiej potęgi Angbandu.

Pochodzenie i natura

Gothmog był jednym z Balrogów (Valaraukar), istot ognistej natury, pierwotnie duchów służących Valarom, które zostały skażone przez Morgotha jeszcze przed ukształtowaniem Ardy. Jako Maia zachował wielką moc duchową, lecz przybrał cielesną postać ognia i cienia, przerażającą zarówno elfów, jak i ludzi².

W przekazach wyróżnia się go jako najpotężniejszego spośród Balrogów, co wskazuje na jego wyjątkową rangę wśród demonów ognia Morgotha³.

Rola w wojnach Pierwszej Ery

Śmierć Fëanora

Podczas Bitwy pod Gwiazdami (Dagor-nuin-Giliath), pierwszego zbrojnego starcia Noldorów z siłami Angbandu, Gothmog odegrał kluczową rolę. W pościgu za wycofującymi się orkami Fëanor, Najwyższy Król Noldorów, został otoczony przez Balrogi. W bezpośredniej walce Gothmog zadał mu śmiertelne rany, przyczyniając się do śmierci twórcy Silmarili⁴.

Nírnaeth Arnoediad

W roku 473 Pierwszej Ery Gothmog dowodził siłami Morgotha w Bitwie Nírnaeth Arnoediad („Bitwie Niezliczonych Łez”). W jej kulminacyjnym momencie zabił Fingona, Najwyższego Króla Noldorów w Śródziemiu, rozbijając ostatnią realną nadzieję na zwycięstwo sprzymierzonych elfów i ludzi⁵.

Po bitwie Gothmog pojmał Húrina z Dor-lóminu, którego na rozkaz Morgotha przyprowadzono do Angbandu. Uwięzienie Húrina stało się jednym z najbardziej tragicznych epizodów dziejów Edainów i zapoczątkowało klątwę rzuconą na jego ród⁶.

Upadek Gondolinu

W roku 511 Pierwszej Ery Gothmog poprowadził główne siły Morgotha podczas Upadku Gondolinu. Dowodził armią złożoną z Balrogów, Orków, Trolli i Smoków, przełamując obronę tajemnego miasta Noldorów⁷.

W trakcie walk ulicznych Gothmog zabił wielu obrońców Gondolinu, w tym wysokich lordów elfickich. Ostatecznie jednak poniósł śmierć w pojedynku z Ecthelionem z Fontanny, wodzem Gondolinu, który strącił go do głębin wraz z sobą, poświęcając własne życie⁸.

Znaczenie postaci

Gothmog stanowi archetyp niszczycielskiej, militarnej potęgi zła w legendarium Tolkiena. W przeciwieństwie do Saurona, który reprezentuje przebiegłość, manipulację i technologiczną dominację, Gothmog uosabia brutalną siłę i otwartą przemoc. Jego działalność wyznacza kluczowe momenty klęsk Noldorów w Pierwszej Erze i symbolizuje triumf chaosu nad heroizmem⁹.

Śmierć Gothmoga podczas upadku Gondolinu ma znaczenie symboliczne: wraz z nim ginie ostatni wielki demon wojny Morgotha, zapowiadając zbliżający się kres Pierwszej Ery i ostateczną interwencję Valarów.

Przypisy

  1. J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Ainulindalë”.
  2. Tamże, „Valaquenta”.
  3. Tamże.
  4. Tamże, „Of the Return of the Noldor”.
  5. Tamże, „Of the Fifth Battle: Nirnaeth Arnoediad”.
  6. Tamże.
  7. Tamże, „Of Tuor and the Fall of Gondolin”.
  8. Tamże.
  9. V. Flieger, Splintered Light.

Bibliografia

  • Tolkien, J.R.R., The Silmarillion.
  • Tolkien, J.R.R., Unfinished Tales.
  • Tolkien, J.R.R., The Book of Lost Tales, Part II.
  • Shippey, Tom, The Road to Middle-earth.
  • Flieger, Verlyn, Splintered Light.
  • Carpenter, Humphrey (red.), The Letters of J.R.R. Tolkien.