Gil-galad

Gil-galad

Gil-galad (quen. Gil-galad, „Promienna Gwiazda”) był ostatnim Najwyższym Królem Noldorów w Śródziemiu oraz władcą królestwa Lindonu w Drugiej Erze. Jego postać zajmuje kluczowe miejsce w historii elfów po upadku Beleriandu i stanowi symbol ciągłości władzy oraz oporu wobec Saurona w epoce postbeleryandzkiej.

Pochodzenie i wczesne lata

Gil-galad urodził się w Pierwszej Erze Słońca, najprawdopodobniej w Hithlumie. Tradycja narracyjna najczęściej wskazuje go jako syna Fingona, Najwyższego Króla Noldorów, choć w tekstach Tolkiena pojawiają się również warianty genealogiczne, co czyni jego pochodzenie przedmiotem dyskusji filologicznej i redakcyjnej¹. Niezależnie od tych rozbieżności, Gil-galad należał do najwyższej linii królewskiej Noldorów.

Po śmierci Fingona w bitwie Nírnaeth Arnoediad (473 r. Pierwszej Ery) oraz po upadku Gondolinu i zatopieniu Beleriandu, władza nad Noldorami w Śródziemiu przeszła ostatecznie na Gil-galada. W roku 511 Pierwszej Ery, po śmierci Turgona, objął on tytuł Najwyższego Króla Noldorów².

Panowanie w Drugiej Erze

W Drugiej Erze Gil-galad rządził z Lindonu, krainy położonej na zachodnich wybrzeżach Śródziemia, która stała się głównym ośrodkiem elfickiej władzy i kultury po Zmianie Świata. Jego panowanie cechowały rozwaga, dalekowzroczność polityczna oraz konsekwentna nieufność wobec wszelkich form ukrytego zła.

Gil-galad utrzymywał bliski sojusz z Dúnedainami Númenoru, a później z ich królestwami w Śródziemiu. Był jednym z pierwszych władców, którzy rozpoznali zagrożenie płynące z działalności Saurona, ukrywającego się pod postacią Annatara, „Władcy Darów”³. Z tego powodu odmówił mu wstępu do Lindonu i przestrzegał inne elfy przed jego wpływem.

Podczas wojny Saurona z elfami Gil-galad wysłał wojska na pomoc Eregionowi, a swojemu heroldowi Elrondowi powierzył misję założenia schronienia w dolinie Imladris (Rivendell), które miało zabezpieczać północne granice przed dalszym naporem wroga⁴.

Ostatni Sojusz Elfów i Ludzi

U schyłku Drugiej Ery Gil-galad zawarł z Elendilem Wysokim przymierze znane jako Ostatni Sojusz Elfów i Ludzi. W roku 3434 Drugiej Ery stanął na czele sprzymierzonych wojsk w bitwie na Dagorlad, gdzie armie Saurona zostały rozgromione. Następnie przez siedem lat trwało oblężenie Barad-dûr⁵.

W decydującym starciu przed Mroczną Wieżą Gil-galad walczył bezpośrednio z Sauronem, wspierany przez Elendila. Choć Władca Ciemności został obalony, zarówno Elendil, jak i Gil-galad polegli w tej walce. Śmierć Gil-galada oznaczała koniec linii Najwyższych Królów Noldorów w Śródziemiu⁶.

Symbolika i dziedzictwo

Tradycja przypisuje Gil-galadowi włócznię Aeglos („Śnieżny Cierń”), broń o symbolicznym znaczeniu, łączącą motywy światła, zimna i nieugiętości. W kulturze elfów Gil-galad zapamiętany został jako władca mądry, nieprzejednany wobec zła i wierny dawnym ideałom Eldarów.

Jego śmierć zamyka epokę elfickiej dominacji politycznej w Śródziemiu i zapowiada stopniowe przejście świata pod panowanie ludzi.

---

Przypisy

1. J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Of the Ruin of Beleriand and the Fall of Fingolfin”; por. The History of Middle-earth, t. XII.
2. J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Of the Rings of Power and the Third Age”.
3. Tamże.
4. J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, Dodatek A.
5. Tamże.
6. J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Of the Rings of Power and the Third Age”.

---

Bibliografia

• Flieger, Verlyn, Splintered Light: Logos and Language in Tolkien’s World.
• Tolkien, J.R.R., The Silmarillion.
• Tolkien, J.R.R., The Lord of the Rings, Dodatki.
• Tolkien, J.R.R., The History of Middle-earth, t. XII: The Peoples of Middle-earth.
• Shippey, Tom, The Road to Middle-earth.