Ghân-buri-Ghân
Ghân-buri-Ghân był wodzem ludu Drúedainów (zwanych także Wosami), autochtonicznej grupy etnicznej zamieszkującej Las Drúadan na pograniczu Anórienu i Rohanu. Jego działalność przypada na schyłek Trzeciej Ery, a zwłaszcza na okres Wojny o Pierścień, w której odegrał istotną, choć często marginalizowaną w narracjach głównego nurtu, rolę¹.
Drúedainowie – charakterystyka ludu
Drúedainowie stanowili odrębną i bardzo starą populację ludzką, wywodzącą się jeszcze z Pierwszej Ery. Charakteryzowali się niskim wzrostem, krępą budową ciała, szerokimi twarzami oraz bladą lub szarawą cerą². W tradycjach innych ludów Śródziemia bywali postrzegani jako prymitywni, milczący i dzicy, jednak opisy źródłowe wskazują na ich wysoką inteligencję praktyczną, doskonałe zdolności tropicielskie oraz niezwykłą wrażliwość na obecność istot wrogich³.
Ich kultura opierała się na głębokiej więzi z lasem, kamieniem i ziemią; Drúedainowie rzadko budowali trwałe osady, a ich sztuka przejawiała się m.in. w kamiennych posągach strażniczych (tzw. púkel-men), pełniących funkcje apotropaiczne⁴.
Rola Ghân-buri-Ghâna w Wojnie o Pierścień
W czasie Wojny o Pierścień Ghân-buri-Ghân wystąpił jako rzecznik i przywódca swego ludu w kontaktach z Rohirrimami. Gdy armia Rohanu, prowadzona przez króla Théodena, zmierzała na odsiecz Gondoru, główne trakty zostały zablokowane przez wojska Mordoru. Wówczas Ghân-buri-Ghân zaproponował pomoc, prowadząc jazdę Rohanu tajnymi ścieżkami Lasu Drúadan, znanymi jedynie Drúedainom⁵.
Dzięki temu manewrowi wojska Rohanu zdołały ominąć siły nieprzyjaciela i dotrzeć na czas na Pola Pelennoru, co miało bezpośredni wpływ na przebieg bitwy i ocalenie Minas Tirith. Po bitwie Drúedainowie skutecznie oczyszczali lasy z rozproszonych oddziałów orków, wykorzystując przewagę znajomości terenu i umiejętności łowieckie⁶.
Uznanie i znaczenie polityczne
Po zakończeniu wojny król Aragorn II Elessar formalnie uznał zasługi Ghân-buri-Ghâna i jego ludu. W akcie o znaczeniu zarówno symbolicznym, jak i prawnym, ogłosił Las Drúadan wyłączną własnością Drúedainów, zakazując osadnictwa i ingerencji innych ludów na tym obszarze⁷.
Decyzja ta stanowi jeden z nielicznych w legendarium przykładów pełnego uznania suwerenności rdzennej społeczności oraz świadczy o nowym porządku politycznym Czwartej Ery, opartym na pamięci dawnych krzywd i sprawiedliwości dziejowej.
Znaczenie interpretacyjne
Postać Ghân-buri-Ghâna ukazuje ważny aspekt tolkienowskiej wizji historii: decydujący wpływ ludów marginalizowanych, pozostających poza głównymi strukturami władzy. Drúedainowie, choć pozbawieni królestw i armii, okazali się niezbędni w kluczowym momencie dziejów, a ich wiedza lokalna i lojalność wobec własnej ziemi miały większe znaczenie niż militarna potęga⁸.
Przypisy
- J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, ks. V, rozdz. 5: „The Ride of the Rohirrim”.
- J.R.R. Tolkien, Unfinished Tales, „The Drúedain”.
- Tamże.
- J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, ks. V, rozdz. 5.
- Tamże.
- J.R.R. Tolkien, The Return of the King, dodatki historyczne.
- J.R.R. Tolkien, Unfinished Tales, „The Drúedain”.
- Tom Shippey, The Road to Middle-earth.
Bibliografia
- Tolkien, J.R.R., The Lord of the Rings.
- Tolkien, J.R.R., Unfinished Tales.
- Tolkien, J.R.R., The Peoples of Middle-earth.
- Shippey, Tom, The Road to Middle-earth.
- Flieger, Verlyn, A Question of Time: J.R.R. Tolkien’s Road to Faërie.
