Gelion River

written by Anna Eldameldor Mokos

Gelion (Gelion River)

Gelion była jedną z dwóch głównych rzek Beleriandu w Pierwszej Erze, obok Sirionu. Pod względem długości przewyższała Sirion, choć była od niego węższa i płytsza. Jej system rzeczny należał do najbardziej rozbudowanych w całym Beleriandzie i odgrywał kluczową rolę w kształtowaniu wschodniej części tej krainy¹.

Źródła Gelionu, podobnie jak większości jego dopływów, znajdowały się w Ered Luin (Górach Błękitnych). Rzeka płynęła generalnie z północy na południe przez wschodni Beleriand, po czym uchodziła do Belegaeru, Wielkiego Morza Zachodu². W swoim biegu Gelion wyznaczała naturalną granicę pomiędzy Thargelionem (krainą położoną na wschód od rzeki, związaną głównie z rodem Maedhrosa) a Ossiriandem („Krainą Siedmiu Rzek”), leżącym na jej zachodnich brzegach³.

System dopływów i charakter hydrograficzny

Dolina Gelionu charakteryzowała się wyjątkowo gęstą siecią dopływów. Do najważniejszych z nich należały: Adurant, Duilwen, Brilthor, Legolin, Thalos oraz Ascar, a także dwie odnogi znane jako Wielki Gelion i Mały Gelion⁴. To właśnie obecność siedmiu głównych rzek Ossiriandu znalazła odzwierciedlenie w nazwie tej krainy.

Dzięki licznym dopływom obszar dolnego i środkowego biegu Gelionu był obficie nawodniony i porośnięty rozległymi lasami. Region ten należał do najżyźniejszych i najbardziej naturalnie zachowanych obszarów Beleriandu, co sprzyjało osadnictwu elfickiemu⁵.

Znaczenie kulturowe i historyczne

Dolina Gelionu stanowiła centrum Ossiriandu, zamieszkiwanego przez Laiquendi (Zielone Elfy), odłam Nandorów, którzy nie udali się do Amanu i zachowali prostszy, silnie związany z naturą styl życia⁶. Rzeki Gelionu zapewniały naturalną ochronę tej krainy, co sprawiło, że Ossiriand przez długi czas pozostawał względnie bezpieczny przed bezpośrednimi najazdami Morgotha.

Rzeka pełniła również istotną funkcję jako granica etniczna i polityczna, oddzielając ziemie Laiquendi od wschodnich domen Noldorów oraz od obszarów zamieszkiwanych przez różne grupy Edainów. W ten sposób Gelion stała się jedną z głównych osi porządkujących przestrzeń geograficzną i kulturową wschodniego Beleriandu⁷.

Po zniszczeniu Beleriandu pod koniec Pierwszej Ery, w wyniku Wojny Gniewu, bieg Gelionu – podobnie jak całego systemu rzecznego regionu – uległ zatarciu wraz z zatopieniem znacznej części dawnych ziem.

Przypisy

  1. J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Of the Return of the Noldor”.
  2. J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, mapa Beleriandu.
  3. Tamże, „Of the Sindar”.
  4. J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Of Beleriand and Its Realms”.
  5. Tamże.
  6. J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Of the Coming of the Elves and the Captivity of Melkor”.
  7. J.R.R. Tolkien, Unfinished Tales, fragmenty geograficzne dotyczące Pierwszej Ery.

Bibliografia

  • Tolkien, J.R.R., The Silmarillion.
  • Tolkien, J.R.R., Unfinished Tales of Númenor and Middle-earth.
  • Tolkien, J.R.R., The History of Middle-earth, t. IV–V.
  • Fonstad, Karen Wynn, The Atlas of Middle-earth.
  • Shippey, Tom, The Road to Middle-earth.