Fair Folk
Fair Folk – anglojęzyczne określenie elfów, tłumaczone najczęściej jako „Lud Piękna”, funkcjonujące w tradycjach ludzkich Śródziemia jako nazwa opisowa, a nie etnonim właściwy. Termin ten odwołuje się do postrzeganej przez inne rasy niezwykłej urody, szlachetności i duchowej wzniosłości elfów, którzy jako Pierworodni (Quendi) byli pierwszą rasą rozumną przebudzoną w Ardzie¹.
Znaczenie i zakres pojęcia
Określenie Fair Folk nie stanowi formalnej nazwy własnej w elfickiej nomenklaturze językowej, lecz należy do zbioru nazw nadawanych elfom przez ludzi i inne ludy Śródziemia. W tym sensie funkcjonuje analogicznie do takich określeń jak Eldar, Firstborn czy the Kindreds of the Elves, choć akcentuje przede wszystkim aspekt estetyczny i duchowy, a nie genealogiczny czy językowy².
W ludzkiej percepcji elfy uchodziły za istoty obdarzone nieprzemijającym pięknem, mądrością i wdziękiem, przewyższające śmiertelników zarówno fizycznie, jak i intelektualnie. Ich uroda była postrzegana nie jako cecha czysto cielesna, lecz jako zewnętrzny wyraz harmonii ducha i ciała, wynikającej z ich szczególnego miejsca w porządku stworzenia³.
Kontekst kulturowy i narracyjny
W tradycjach ludzkich elfowie określani jako Fair Folk byli przedmiotem podziwu, czci, a niekiedy także lęku. Dla wielu ludzi stanowili oni pośredników między światem materialnym a rzeczywistością bardziej wzniosłą i nieuchwytną, związaną z dawnym światłem Gwiazd, Drzew Valinoru oraz pamięcią o pierwotnym zamyśle Ilúvatara⁴.
Jednocześnie nazwa ta nie była powszechnie używana przez wrogów elfów. Orkowie, słudzy Morgotha i Saurona oraz niektóre ludy ludzkie pozostające pod wpływem Cienia postrzegały elfów raczej jako zagrożenie lub obiekt nienawiści, a nie jako „Lud Piękna”. W tym sensie termin Fair Folk odzwierciedla perspektywę kultur, które pozostawały z elfami w relacjach pokojowych bądź sojuszniczych⁵.
Interpretacja symboliczna
W ujęciu symbolicznym określenie Fair Folk podkreśla centralny dla antropologii Tolkiena związek piękna z dobrem, porządkiem i światłem. Elfy, jako rasa najmniej skażona upadkiem Ardy, zachowały w największym stopniu pierwotną harmonię stworzenia, co znalazło odzwierciedlenie zarówno w ich wyglądzie, jak i w ich sztuce, językach oraz sposobie postrzegania świata⁶.
Przypisy
- J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Ainulindalë”; „Of the Coming of the Elves”.
- J.R.R. Tolkien, The History of Middle-earth, t. XI (The War of the Jewels).
- J.R.R. Tolkien, Letters, nr 131.
- J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Quenta Silmarillion”.
- J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, ks. II–V.
- Tom Shippey, The Road to Middle-earth.
Bibliografia
- Tolkien, J.R.R., The Silmarillion.
- Tolkien, J.R.R., The Lord of the Rings.
- Tolkien, J.R.R., The History of Middle-earth, t. X–XI.
- Tolkien, J.R.R., Letters of J.R.R. Tolkien.
- Shippey, Tom, The Road to Middle-earth.
- Hammond, Wayne G., Scull, Christina, The J.R.R. Tolkien Companion and Guide.
