Erusën
Erusën (sindarin; lp. Erusen), dosłownie „Dzieci Eru”, to termin używany w tradycji elfickiej na określenie istot rozumnych powołanych do istnienia bezpośrednio przez Eru Ilúvatara, Najwyższego Byt Ardy. Określenie to obejmuje wyłącznie Elfy (Quendi) oraz Ludzi (Atani) – jedyne rasy obdarzone prawdziwym życiem i niezależną wolą dzięki **Niezniszczalnemu Płomieniowi (Flame Imperishable)**¹.
W językach elfickich pojęcie Erusën stanowi odpowiednik quenejskiego Eruhíni i pełni analogiczną funkcję teologiczną oraz kosmologiczną, odróżniając Dzieci Ilúvatara od Ainurów (Valarów i Maiarów), którzy – choć potężni – zostali stworzeni wcześniej jako byty pośrednie i pozostają związani z Muzyką Ainurów².
Elfy i Ludzie jako Erusën
Elfy, zwane Pierworodnymi, przebudziły się nad wodami Cuiviénen w czasie Wieków Gwiazd, jeszcze przed powstaniem Słońca i Księżyca. Ich los został trwale związany z Ardą: duchy elfów (fëar) trwają aż do końca świata, nawet jeśli ich ciała (hröar) ulegają zniszczeniu³.
Ludzie, określani jako Drugorodni, obudzili się znacznie później – po pierwszym Wschodzie Słońca. Otrzymali oni od Ilúvatara szczególny przywilej zwany Darem Śmierci, polegający na opuszczeniu kręgów świata po zakończeniu życia, którego sens i ostateczny cel pozostają tajemnicą nawet dla Valarów⁴.
Znaczenie pojęcia w tradycji elfickiej
W źródłach sindarińskich i narracjach elfów z Beleriandu oraz Lindonu termin Erusën podkreślał wspólne pochodzenie Elfów i Ludzi, mimo zasadniczych różnic w ich przeznaczeniu. W Ainulindalë zaznaczono, że dzieje Ardy miały zostać w pełni ukształtowane dopiero poprzez czyny Dzieci Ilúvatara, których wolna wola mogła prowadzić do zdarzeń nieprzewidzianych nawet w Muzyce Ainurów⁵.
W tym sensie Erusën oznacza nie tylko akt stworzenia, lecz także szczególną odpowiedzialność metafizyczną: Elfy i Ludzie są współuczestnikami historii świata, a nie jedynie jej obserwatorami⁶.
Przypisy
- J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Ainulindalë”.
- Tamże.
- J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Of the Beginning of Days”.
- J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Akallabêth”.
- J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Ainulindalë”.
- J.R.R. Tolkien, Morgoth’s Ring (The History of Middle-earth, t. X).
Bibliografia
- Tolkien, J.R.R., The Silmarillion.
- Tolkien, J.R.R., Morgoth’s Ring (The History of Middle-earth, vol. X).
- Tolkien, J.R.R., The Letters of J.R.R. Tolkien.
- Flieger, Verlyn, Splintered Light: Logos and Language in Tolkien’s World.
- Shippey, Tom, The Road to Middle-earth.
