Eriador
Eriador to rozległy region geograficzny położony w północno-zachodniej części Śródziemia. Obszar ten rozciągał się pomiędzy Ered Luin (Górami Błękitnymi) na zachodzie a Hithaeglirem (Górami Mglistymi) na wschodzie. Jego północną granicę wyznaczały surowe ziemie Forodwaithu, natomiast na południu ograniczały go rzeka Gwathló oraz kraina Enedwaith¹. W sensie politycznym i kulturowym Eriador stanowił przez długi czas jeden z kluczowych obszarów osadniczych Ludzi Północy.
Eriador w Pierwszej i Drugiej Erze
W Pierwszej Erze ziemie Eriadoru pozostawały poza bezpośrednim centrum wydarzeń rozgrywających się w Beleriandzie. Źródła wskazują, że zamieszkiwali je wówczas Ludzie pozostający pod pośrednim wpływem Morgotha, nieuczestniczący jednak w wielkich wojnach Pierwszej Ery².
Zasadnicze znaczenie Eriador uzyskał w Drugiej Erze. W początkowym okresie region ten był podatny na wpływy Saurona, a liczne plemiona ludzkie ulegały jego dominacji. Sytuacja uległa zmianie po Upadku Númenoru (3319 D.E.), gdy ocalali Wierni pod wodzą Elendila przybyli do Śródziemia i w roku 3320 Drugiej Ery założyli na północy królestwo Arnoru³. Od tego momentu Eriador stał się centrum politycznej i militarnej obecności Dúnedainów na północy Śródziemia.
Upadek Arnoru i losy Eriadoru w Trzeciej Erze
W Trzeciej Erze znaczenie Eriadoru stopniowo malało. Królestwo Arnoru uległo rozpadowi na trzy państwa sukcesyjne: Arthedain, Cardolan i Rhudaur, co osłabiło zdolność regionu do obrony przed zagrożeniami zewnętrznymi⁴. Decydujący wpływ na dalsze losy Eriadoru miały długotrwałe wojny z Królestwem Angmaru, rządzonym przez Króla-Czarnoksiężnika, a także epidemie i klęski żywiołowe, które doprowadziły do wyludnienia znacznych obszarów.
Po ostatecznym upadku Arthedainu w 1975 T.E. Eriador utracił centralną władzę polityczną. Pozostałości ludności były rozproszone i chronione głównie przez wędrownych Strażników Północy, potomków Dúnedainów⁵.
Eriador u schyłku Trzeciej Ery
W czasie Wojny o Pierścień (3018–3019 T.E.) Eriador był w znacznej mierze regionem opustoszałym, o niskiej gęstości zaludnienia. Przetrwały jedynie nieliczne ośrodki osadnicze, takie jak Shire, zamieszkany przez hobbitów, Bree – ostatnie większe miasto ludzkie regionu – oraz ukryte siedziby elfów, przede wszystkim Imladris (Rivendell), gdzie mieszkał Elrond⁶.
Pomimo swego upadku Eriador zachował istotne znaczenie symboliczne jako kolebka północnych królestw Dúnedainów oraz przestrzeń, w której przetrwały relikty dawnego porządku świata.
Przypisy
- J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, Dodatek A.
- J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Of the Coming of Men into the West”.
- J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Akallabêth”.
- J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, Dodatek A: „Annals of the Kings and Rulers”.
- J.R.R. Tolkien, Unfinished Tales, „The North-kingdom and the Dúnedain”.
- J.R.R. Tolkien, The Fellowship of the Ring.
Bibliografia
- Tolkien, J.R.R., The Silmarillion.
- Tolkien, J.R.R., The Lord of the Rings.
- Tolkien, J.R.R., Unfinished Tales.
- Shippey, Tom, The Road to Middle-earth.
- Flieger, Verlyn, A Question of Time: J.R.R. Tolkien’s Road to Faërie.
