Entowie
Entowie (ang. Ents), zwani także Pasterzami Drzew, stanowili pradawną rasę istot zamieszkujących Śródziemie. Ich powstanie wiązano z myślą Yavanny Kementári, Vali związanej z wszelkim życiem roślinnym Ardy. Zostali powołani do istnienia w odpowiedzi na obawę, że Dzieci Ilúvatara — zwłaszcza Ludzie — będą bez umiaru niszczyć lasy i inne formy życia roślinnego¹. Entowie przebudzili się mniej więcej w tym samym czasie co Pierworodni (Elfy) i od początku pełnili funkcję strażników Olvarów, czyli bytów roślinnych świata.
Natura i fizjonomia
Pod względem wyglądu Entowie łączyli cechy humanoidalne i arborealne. Opisywano ich jako istoty ogromnego wzrostu, o masywnej sylwetce, przypominające drzewa zarówno kształtem, jak i fakturą ciała. Ich „skóra” miała strukturę kory, kończyny przypominały potężne konary, a oczy — często opisywane jako głęboko osadzone i połyskujące zielonkawym światłem — zdradzały starożytną inteligencję². Zewnętrzny wygląd Entów bywał zróżnicowany i często odzwierciedlał gatunki drzew, z którymi byli szczególnie związani.
Najstarszym znanym Entem był Drzewiec (Fangorn), od którego imienia nazwano zarówno las Fangorn, jak i całą wspólnotę Entów³.
Język i kultura
Entowie nauczyli się mowy od elfów, lecz z czasem wykształcili własny język — entowski, cechujący się niezwykłą długością, powolnym rytmem i rozbudowaną strukturą. Język ten był dostosowany do ich sposobu postrzegania świata, w którym każde pojęcie wymagało pełnego i precyzyjnego opisu⁴. Dla innych ras był on praktycznie niezrozumiały.
Charakterystycznym elementem kultury Entów były ent-draughty — napoje sporządzane z soków i wywarów roślinnych, które wzmacniały ciało, przedłużały życie i wpływały na wzrost oraz witalność istot je spożywających⁵.
Entwives i problem zaniku rasy
W dawnej przeszłości istniały również Entwives (Żony Entów), które różniły się usposobieniem od Entów. Preferowały one otwarte przestrzenie, ogrody i roślinność użytkową, zbliżając się w swojej działalności do upraw rolniczych. W wyniku wojen Pierwszej i Drugiej Ery — zwłaszcza zniszczeń dokonanych przez sługi Morgotha i Saurona — ogrody Entwives zostały spustoszone, a one same zaginęły⁶.
Ich zniknięcie miało dalekosiężne konsekwencje: Entowie utracili możliwość rozmnażania się, co sprawiło, że ich rasa stopniowo zaczęła wymierać.
Rola w Wojnie o Pierścień
Podczas Wojny o Pierścień Entowie odegrali istotną, choć krótkotrwałą rolę militarną. Z inicjatywy Drzewca zwołano Marsz Entów, który skierował się przeciwko Sarumanowi i jego twierdzy Isengard. Entowie, wspierani przez Huorny, zniszczyli fortyfikacje Isengardu i rozbili zaplecze militarne czarodzieja, skutecznie eliminując go z dalszego przebiegu wojny⁷.
Znaczenie symboliczne
W ujęciu interpretacyjnym Entowie stanowią jedno z najważniejszych tolkienowskich uosobień relacji między naturą a cywilizacją. Reprezentują ideę pierwotnej harmonii świata, zagrożonej przez nieumiarkowaną eksploatację i technologiczną dominację. Ich powolność, rozwaga i niechęć do pośpiechu kontrastują z agresywną dynamiką przemysłowego świata Sarumana⁸.
W Czwartej Erze Entowie uznawani byli już za rasę ginącą, stopniowo wycofującą się z historii Ardy.
Przypisy
- J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Valaquenta”.
- J.R.R. Tolkien, The Two Towers, ks. III, rozdz. IV.
- Tamże.
- J.R.R. Tolkien, Appendix F do The Lord of the Rings.
- J.R.R. Tolkien, The Two Towers, ks. III.
- J.R.R. Tolkien, The Return of the King, Dodatek B.
- J.R.R. Tolkien, The Two Towers, ks. III–IV.
- T. Shippey, The Road to Middle-earth.
Bibliografia
- Tolkien, J.R.R., The Lord of the Rings.
- Tolkien, J.R.R., The Silmarillion.
- Tolkien, J.R.R., Unfinished Tales.
- Shippey, Tom, The Road to Middle-earth.
- Flieger, Verlyn, Splintered Light: Logos and Language in Tolkien’s World.
