Eldalië
Eldalië (quen. Eldalië, dosł. „Lud Eldarów”) to quenejskie określenie zbiorowe odnoszące się do Eldarów, czyli tej części elfów, która w Wieku Gwiazd odpowiedziała na wezwanie Valarów i wyruszyła z okolic Cuiviénen w Wielką Podróż na Zachód, ku Amanowi i Nieśmiertelnym Krainom¹. Termin ten funkcjonuje zarówno jako nazwa etniczna, jak i kulturowa, podkreślając wspólnotę pochodzenia, doświadczenia historycznego oraz duchowej więzi elfów, które podjęły trud wędrówki.
Do Eldalië zaliczano trzy główne rody elfów:
- Vanyarów, najbliżej związanych z Valarami i jako pierwszych, którzy dotarli do Amanu;
- Noldorów, wyróżniających się zamiłowaniem do wiedzy, języków i rzemiosła;
- Telerich, najliczniejszych spośród Eldarów, z których część pozostała po drodze lub osiedliła się na wybrzeżach².
Choć termin Eldalië obejmuje całość Eldarów jako ludu powołanego do Wielkiej Wędrówki, nie wszyscy jego przedstawiciele dotarli ostatecznie do Amanu. W tradycji elfickiej rozróżniano bowiem Eldarów Amanyarów (którzy ujrzeli światło Dwóch Drzew Valinoru) oraz Umanyarów (tych, którzy pozostali w Śródziemiu). Mimo tego podziału obie grupy zachowywały przynależność do Eldalië, odróżniając się w ten sposób od Avarich, elfów, którzy odrzucili wezwanie Valarów³.
Dzieje Eldalië — zarówno w Amanie, jak i w Śródziemiu — stanowią zasadniczy trzon elfickiej historii w legendarium Tolkiena. Obejmują one m.in. osiedlenie się Eldarów w Eldamarze, bunt i wygnanie Noldorów, wojny Beleriandu, a także stopniowe zanikanie elfickiej obecności w Trzeciej Erze. Tradycja ta została utrwalona w pieśniach, kronikach i mitach, zebranych przede wszystkim w Quenta Silmarillion, gdzie losy Eldalië ukazane są jako część większego planu Ardy i historii Dzieci Ilúvatara⁴.
Przypisy
- J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Quenta Silmarillion”, rozdz. 3.
- Tamże; por. także „Of the Eldar”.
- J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Of the Coming of the Elves and the Captivity of Melkor”.
- J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, całość narracji elfickiej.
Bibliografia
- Tolkien, J.R.R., The Silmarillion.
- Tolkien, J.R.R., The Lord of the Rings, Dodatki A i F.
- Tolkien, J.R.R., Unfinished Tales.
- Flieger, Verlyn, Splintered Light: Logos and Language in Tolkien’s World.
- Shippey, Tom, The Road to Middle-earth.
