East Elves
East Elves (Elfy Wschodnie)
East Elves („Elfy Wschodnie”) to określenie stosowane w tradycji Eldarów i późniejszych przekazach ludzi wobec tych elfów, które pozostały we wschodnich krainach Śródziemia po swoim przebudzeniu nad wodami Cuiviénen, a następnie nie wzięły udziału w Wielkiej Podróży na Zachód ku Amanowi¹. Termin ten ma charakter opisowy i geograficzny, a nie etniczny, i bywa używany zamiennie z nazwą Avari („Niechętni”), choć zakres obu pojęć nie zawsze jest całkowicie tożsamy.
Kontekst kosmologiczny i historyczny
W Czasach Gwiazd, po Ponownym Rozpaleniu Gwiazd przez Vardę, wszystkie elfy zamieszkiwały wschodnie obszary Śródziemia. Sytuacja ta uległa zmianie wraz z przybyciem Oromëgo, łowcy Valarów, który odkrył Pierworodnych i przekazał im wezwanie Valarów do zamieszkania w Amanie, w pobliżu Dwóch Drzew Valinoru².
Część elfów przyjęła to wezwanie i wyruszyła na Zachód; z czasem zostali oni nazwani Eldarami („Ludem Gwiazd”), a w późniejszym ujęciu również Elfami Zachodnimi. Inni natomiast odmówili wędrówki, kierując się lękiem przed nieznanym, nieufnością wobec Valarów lub przywiązaniem do ziem, na których się przebudzili³. To właśnie ta grupa stanowiła rdzeń Elfów Wschodnich.
Avari a Elfy Wschodnie
W tekstach Tolkiena termin Avari odnosi się ściśle do elfów, które świadomie odrzuciły wezwanie Oromëgo. W praktyce jednak w tradycjach Eldarów określenia Avari i East Elves bywały używane szerzej, obejmując także tych elfów, którzy nie tyle odmówili, co pozostali w tyle, zaginęli w trakcie wędrówki lub nigdy nie zetknęli się bezpośrednio z poselstwem Valarów⁴.
Elfy Wschodnie nie stworzyły jednolitej kultury ani wspólnej struktury politycznej. Żyły w rozproszeniu, często w niewielkich wspólnotach, a ich dzieje rzadko były zapisywane w kronikach Eldarów z Amanu. Z tego względu ich losy pozostają w dużej mierze nieznane i marginalne wobec głównych narracji Pierwszej Ery, skoncentrowanych na Beleriandzie i Noldorach.
Znaczenie w historii Ardy
Choć Elfy Wschodnie nie odegrały istotnej roli w wojnach z Morgothem ani w dziejach Silmarilów, ich istnienie ma znaczenie antropologiczne i mitologiczne. Ukazują one, że historia Elfów nie była jednolita ani podporządkowana jednemu centrum kulturowemu. W ujęciu Tolkiena Elfy Wschodnie reprezentują alternatywną ścieżkę rozwoju Pierworodnych, z dala od światła Dwóch Drzew, wielkich królestw i heroicznych konfliktów⁵.
W późniejszych epokach ich potomkowie mogli wtopić się w inne populacje elfów lub stopniowo zaniknąć, podobnie jak wiele dawnych ludów Śródziemia.
Przypisy
- J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Of the Coming of the Elves and the Captivity of Melkor”.
- Tamże.
- J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Quenta Silmarillion”, rozdziały wstępne.
- J.R.R. Tolkien, The War of the Jewels, „The Later Quenta Silmarillion”.
- Verlyn Flieger, Splintered Light: Logos and Language in Tolkien’s World.
Bibliografia
- Tolkien, J.R.R., The Silmarillion.
- Tolkien, J.R.R., The War of the Jewels (The History of Middle-earth, t. XI).
- Tolkien, J.R.R., The Peoples of Middle-earth (The History of Middle-earth, t. XII).
- Flieger, Verlyn, Splintered Light: Logos and Language in Tolkien’s World.
- Shippey, Tom, The Road to Middle-earth.