Dol Guldur
Dol Guldur – ufortyfikowany ośrodek zła położony w południowo-zachodniej części Mrocznej Puszczy (dawniej Greenwood the Great), który w Trzeciej Erze Ardy stał się jednym z głównych bastionów mocy Saurona poza Mordorem. Nazwa twierdzy pochodzi z języka sindarińskiego i oznacza „Wzgórze Czarów” lub „Wzgórze Czarnej Magii”¹.
Geneza i wczesna historia
Dol Guldur powstało w okresie stopniowego upadku dawnego Wielkiego Zielonego Lasu, który od około X wieku Trzeciej Ery zaczął ulegać narastającemu skażeniu mrokiem². Około roku 1050 T.E. w twierdzy osiedlił się tajemniczy byt znany jako Nekromanta, gromadząc wokół siebie orków, wargów oraz inne istoty służące złu³. Jego obecność doprowadziła do trwałej zmiany charakteru całego regionu, który odtąd nazywano Mroczną Puszczą.
Nekromanta i działalność Saurona
W roku 2063 T.E. Dol Guldur zostało zbadane przez Gandalfa Szarego, jednego z Istari, jednak Nekromanta przewidział to działanie i opuścił twierdzę, rozpoczynając tzw. Czujny Pokój (Watchful Peace)⁴. Okres ten trwał do około 2460 roku, kiedy Nekromanta powrócił do Dol Guldur z większą potęgą.
W 2850 roku Gandalf ponownie przeniknął do twierdzy i odkrył, że Nekromanta nie był jednym z pomniejszych duchów, lecz sam Sauron, dawny sługa Morgotha i twórca Jedynego Pierścienia⁵. Od tego momentu Dol Guldur funkcjonowało jako kluczowy punkt strategiczny w przygotowaniach Saurona do ponownego objęcia władzy nad Mordorem.
Opuszczenie Dol Guldur i rola w Wojnie o Pierścień
W roku 2941 T.E., po wypędzeniu Saurona z Dol Guldur przez Białą Radę, Władca Ciemności udał się na wschód, gdzie rozpoczął odbudowę Barad-dûr w Mordorze⁶. Od 2951 roku twierdza pozostawała pod kontrolą Nazgûli, którzy wykorzystywali ją jako bazę wojskową i ośrodek terroru wobec północnych krain Śródziemia.
Podczas Wojny o Pierścień (3018–3019 T.E.) armie Dol Guldur trzykrotnie zaatakowały Lothlórien oraz raz Leśne Królestwo Thranduila, lecz wszystkie te ofensywy zostały odparte przez elfy⁷. Po zniszczeniu Jedynego Pierścienia i ostatecznym upadku Saurona twierdza utraciła swoją moc.
Zniszczenie i znaczenie historyczne
Po zakończeniu wojny Dol Guldur zostało zdobyte przez siły elfów dowodzone przez Galadrielę i Celeborna. Mury twierdzy zostały zburzone, a jej lochy oczyszczone z pozostałości złej magii⁸. Zniszczenie Dol Guldur symbolicznie zamknęło epokę cienia nad Mroczną Puszczą i umożliwiło przywrócenie dawnej równowagi w północnym Śródziemiu.
W ujęciu interpretacyjnym Dol Guldur stanowi przykład wtórnego centrum zła, ukazującego zdolność Saurona do działania poprzez pośrednie bastiony władzy. Jego historia ilustruje również proces stopniowego „zarażania” przestrzeni przez zło – od lasu pełnego życia do miejsca lęku, strachu i duchowej degradacji⁹.
Przypisy
- J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, Dodatek F.
- J.R.R. Tolkien, The Hobbit, rozdz. VIII.
- J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Of the Rings of Power and the Third Age”.
- J.R.R. Tolkien, Unfinished Tales, „The Istari”.
- Tamże.
- J.R.R. Tolkien, The Hobbit, rozdz. XIX.
- J.R.R. Tolkien, The Return of the King, Dodatek B.
- Tamże.
- T.A. Shippey, The Road to Middle-earth.
Bibliografia
- Flieger, Verlyn, Splintered Light: Logos and Language in Tolkien’s World.
- Tolkien, J.R.R., The Hobbit.
- Tolkien, J.R.R., The Lord of the Rings.
- Tolkien, J.R.R., The Silmarillion.
- Tolkien, J.R.R., Unfinished Tales.
- Shippey, Tom, The Road to Middle-earth.
