Dagorlad
Dagorlad (sindar. „Równina Bitewna”) to rozległa, bezdrzewna równina położona na północ od Czarnej Bramy (Morannon) i północnych umocnień Mordoru, a zarazem na południe od Martwych Bagien. Ze względu na swoje strategiczne położenie przy głównym wejściu do Mordoru obszar ten wielokrotnie stawał się areną konfliktów zbrojnych w Drugiej i Trzeciej Erze¹.
Bitwa na Dagorlad w Drugiej Erze
Najważniejszym wydarzeniem związanym z Dagorladem była Bitwa na Dagorlad, stoczona w roku 3434 Drugiej Ery. Doszło wówczas do decydującego starcia pomiędzy wojskami Ostatniego Sojuszu Elfów i Ludzi, dowodzonymi przez Gil-galada, Najwyższego Króla Noldorów, oraz Elendila, króla Arnoru i Gondoru, a armiami Saurona, Władcy Ciemności².
Zwycięstwo sił Sojuszu umożliwiło przejście przez Morannon i rozpoczęcie siedmioletniego oblężenia Barad-dûr, które zakończyło się obaleniem Saurona i utratą przez niego Jedynego Pierścienia³. Skala strat poniesionych podczas bitwy sprawiła, że północne obszary równiny, w połączeniu z zalewowymi terenami Anduiny, przekształciły się z czasem w bagienne pustkowia znane jako Martwe Bagna.
Dagorlad w Trzeciej Erze
W Trzeciej Erze Dagorlad pozostawał strefą przygraniczną i często był miejscem starć pomiędzy Gondorem a ludami ze wschodu. Źródła historyczne wspominają m.in. walki z Woźnicami (Wainriders), które toczyły się na tych terenach w latach 1899 oraz 1944 Trzeciej Ery, podczas długotrwałych wojen Gondoru z Easterlingami⁴.
Choć w późniejszych wiekach Dagorlad nie był trwale zamieszkany, jego militarne znaczenie utrzymywało się nieprzerwanie jako naturalne przedpole obronne Mordoru.
Rola w Wojnie o Pierścień
W roku 3019 Trzeciej Ery, w końcowej fazie Wojny o Pierścień, Kapitanowie Zachodu – pod wodzą Aragorna II Elessara – poprowadzili wojska Gondoru i Rohanu przez Dagorlad w kierunku Czarnej Bramy⁵. Manewr ten miał charakter strategicznej demonstracji siły, której celem było odwrócenie uwagi Saurona od prawdziwego zagrożenia, jakim była misja Froda Bagginsa i Sama Gamgee w Mordorze.
Sauron nie podjął walki na samej równinie, lecz dopuścił armię Zachodu pod Morannon, gdzie zgromadził przeważające siły Mordoru. Ostateczne starcie nie doszło jednak do pełnego rozwinięcia, gdyż zniszczenie Jedynego Pierścienia przesądziło o nagłym upadku potęgi Władcy Ciemności⁶.
Znaczenie historyczne i symboliczne
Dagorlad zajmuje szczególne miejsce w dziejach Ardy jako przestrzeń graniczna między światem wolnych ludów a domeną zła. W ujęciu symbolicznym stanowi ona krajobraz naznaczony powtarzalnością konfliktu, gdzie historia niejako zapętla się w kolejnych epokach. Jest to miejsce, w którym militarne triumfy nie przynoszą trwałego pokoju, a pamięć dawnych bitew dosłownie kształtuje geografię świata⁷.
Przypisy
- J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, Księga II; Dodatek A.
- J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „O Pierścieniach Władzy i Trzeciej Erze”.
- Tamże; The Lord of the Rings, Dodatek B.
- J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, Dodatek A, „Annals of the Kings and Rulers”.
- J.R.R. Tolkien, The Return of the King, Księga V.
- Tamże, Księga VI.
- Tom Shippey, The Road to Middle-earth.
Bibliografia
- Shippey, Tom, The Road to Middle-earth.
- Tolkien, J.R.R., The Lord of the Rings.
- Tolkien, J.R.R., The Silmarillion.
- Tolkien, J.R.R., Unfinished Tales.
