Culumalda
Culumalda – gatunek drzewa występujący w południowych prowincjach Gondoru, zwłaszcza w Ithilien oraz na wyspie Cair Andros na Anduinie. Nazwa pochodzi z języka quenya i oznacza dosłownie „złotoczerwony” (culu – „złoto”, malda – „żółty, złoty”), co odnosi się do charakterystycznej barwy liści, przybierających odcienie złota, miedzi i czerwieni, szczególnie widoczne w określonych porach roku¹.
Charakterystyka kulturowa i symboliczna
W tradycji Eldarów drzewo culumalda posiadało wyraźne konotacje symboliczne. Jego barwy przywodziły na myśl wspomnienie Laurelina, jednego z Dwóch Drzew Valinoru, którego światło miało złocisty blask. Choć culumalda nie była drzewem świętym ani reliktem Pierwszej Ery, jej obecność w Ithilien – krainie uznawanej za jedną z najpiękniejszych i najbardziej „elfickich” prowincji Gondoru – wzmacniała postrzeganie tej ziemi jako przestrzeni przejściowej między dziedzictwem Eldarów a światem ludzi².
Alternatywna nazwa Culúrien (również o quenejskim rodowodzie) podkreślała ten symboliczny wymiar, łącząc pojęcia „złota” i „czerwieni” w sensie zarówno estetycznym, jak i pamięciowym. W elfickiej wyobraźni kolory te często wiązano z tematami światła, przemijania oraz utraconej doskonałości Amanu³.
Znaczenie w krajobrazie Gondoru
Obecność culumaldy w Ithilien i na Cair Andros stanowi przykład zachowanych elementów dawnego, bardziej różnorodnego krajobrazu Gondoru, który w Trzeciej Erze uległ stopniowej degradacji wskutek wojen, zaniedbania i ekspansji Mordoru. Drzewo to, obok takich roślin jak athalas, było postrzegane jako znak dawnej świetności i harmonii królestwa⁴.
Choć culumalda nie odgrywa bezpośredniej roli narracyjnej w dziejach Wojny o Pierścień, jej obecność wpisuje się w charakterystyczny dla Tolkiena sposób budowania świata poprzez detale botaniczne, które łączą geograficzną konkretność z głęboką warstwą mitologiczną⁵.
Przypisy
- J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, Księga IV.
- J.R.R. Tolkien, The Two Towers, „O Ithilien i jej roślinności”.
- V. Flieger, Splintered Light: Logos and Language in Tolkien’s World.
- J.R.R. Tolkien, Appendices, Dodatek B.
- T.A. Shippey, The Road to Middle-earth.
Bibliografia
- Tolkien, J.R.R., The Lord of the Rings.
- Tolkien, J.R.R., Appendices.
- Tolkien, J.R.R., The Silmarillion.
- Shippey, Tom, The Road to Middle-earth.
- Flieger, Verlyn, Splintered Light: Logos and Language in Tolkien’s World.
