Crows

written by Anna Eldameldor Mokos

Crows (Wrony)

Wrony (Crows) – padlinożerne ptaki występujące na obszarze Śródziemia, w tradycjach ludzkich i elfickich często obdarzane znaczeniem symbolicznym. W przekazach narracyjnych oraz w folklorze Wolnych Ludów ptaki te kojarzone były przede wszystkim z omenami śmierci, wojny i zniszczenia, a ich obecność interpretowano jako zapowiedź nieszczęścia lub znak działalności sił ciemności¹.

W przeciwieństwie do kruków (ravens), które w legendarium Tolkiena bywają przedstawiane jako istoty inteligentne, lojalne i zdolne do pozytywnej komunikacji (zwłaszcza w kontekście Ereboru), wrony postrzegano jako ptaki nieprzychylne, oportunistyczne i moralnie ambiwalentne². Ich zachowanie – gromadzenie się na polach bitew i żerowanie na szczątkach poległych – wzmacniało ich negatywną reputację w wyobraźni mieszkańców Śródziemia.

Wrony jako zwiadowcy i motyw szpiegostwa

W relacjach ludzkich i hobbickich pojawia się przekonanie, że wrony pełniły funkcję naturalnych zwiadowców lub wręcz nieświadomych (bądź świadomych) informatorów wrogich potęg, zwłaszcza orków. Uważano, że ich zdolność obserwowania rozległych obszarów z powietrza oraz szybkie przemieszczanie się czyniły je idealnymi „oczami” sił zła³.

Motyw ten wpisuje się w szerszy schemat mitologiczny, obecny także w tradycjach nordyckich i średniowiecznych, gdzie ptaki krukowate często występują jako posłańcy wojny, śmierci lub wiedzy skażonej przemocą⁴. Tolkien, świadomy tych kontekstów kulturowych, zdaje się celowo różnicować symbolikę kruków i wron, nadając im odmienne funkcje narracyjne.

Mowa ptaków i relacje z innymi rasami

Źródła wspominają, że wrony – podobnie jak inne ptaki krukowate – posługiwały się własną formą ptasiej mowy, którą w ograniczonym zakresie rozumiały niektóre istoty rozumne, w szczególności krasnoludy⁵. Jednakże ich sposób komunikacji opisywany jest jako szorstki, nieprzyjemny i pozbawiony życzliwości, co dodatkowo odróżnia je od Kruków z Ereboru, związanych z dynastią Throra i Daina II.

W narracyjnym kontraście między wronami a krukami uwidacznia się charakterystyczna dla Tolkiena tendencja do moralnego zróżnicowania bytów pozornie podobnych, gdzie nie gatunek jako taki, lecz relacja z władzą, lojalnością i pamięcią decyduje o ich ocenie etycznej.

Znaczenie symboliczne

W ujęciu interpretacyjnym wrony reprezentują świadków historii pozbawionych współczucia – istoty, które nie tworzą ani nie niszczą, lecz żyją z następstw cudzych wojen. Ich obecność przypomina o nieuchronności śmierci i o tym, że nawet wielkie konflikty pozostawiają po sobie jedynie ciszę, szczątki i zapomnienie.

Przypisy

  1. J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, Księga III–V.
  2. J.R.R. Tolkien, The Hobbit, rozdz. XV.
  3. Tamże; The Lord of the Rings, Księga II.
  4. T. Shippey, The Road to Middle-earth.
  5. J.R.R. Tolkien, The Hobbit, rozdz. XV; Unfinished Tales.

Bibliografia

  • Tolkien, J.R.R., The Hobbit.
  • Tolkien, J.R.R., The Lord of the Rings.
  • Tolkien, J.R.R., Unfinished Tales.
  • Shippey, Tom, The Road to Middle-earth.
  • Flieger, Verlyn, A Question of Time: J.R.R. Tolkien’s Road to Faërie.