Círdan

Círdan

Círdan (sindar. „Budowniczy Statków”), znany także jako Władca Falathrimów, był jednym z najstarszych i najbardziej wpływowych elfów w dziejach Śródziemia. Sprawował władzę nad Szarymi Przystaniami (Mithlond) w Lindonie i od najdawniejszych czasów pozostawał strażnikiem zachodnich wybrzeży Ardy oraz głównym opiekunem elfickiej tradycji żeglugi¹.

Círdan należał do Telerich, którzy podczas Wielkiej Wędrówki Eldarów najdłużej pozostawali w Beleriandzie. Już w Wieku Gwiazd przewodził elfom wybrzeża – Falathrimom – i jako pierwszy w Śródziemiu rozwinął sztukę budowy statków zdolnych do żeglugi po Wielkim Morzu².

Círdan w Pierwszej Erze

W Pierwszej Erze Círdan władał portami Falas, w tym Brithombarem i Eglarestem, które stanowiły kluczowe ośrodki kontaktów elfów z Ulmem, Valą Wód. W roku 474 Pierwszej Ery, podczas wielkiej ofensywy Morgotha w zachodnim Beleriandzie, porty te zostały zniszczone. Círdan wraz z ocalałymi Falathrimami wycofał się wówczas na Wyspę Balar, gdzie znalazł schronienie aż do końca Wojny Gniewu³.

Po zatopieniu Beleriandu u schyłku Pierwszej Ery Círdan osiadł w Lindonie, gdzie założył Szare Przystanie – jedyny stały port elfów w Śródziemiu, z którego przez kolejne ery Eldarowie odpływali do Amanu⁴.

Rola w Drugiej i Trzeciej Erze

W Drugiej Erze Círdan należał do nielicznego grona elfów, którzy zachowali pamięć czasów sprzed wschodu Słońca. Od kowala Celebrimbora otrzymał Naryę, jeden z Trzech Pierścieni Elfów, zwany Pierścieniem Ognia. Około roku 1000 Drugiej Ery, rozpoznawszy misję Olórina (Gandalfa), przekazał mu pierścień, uznając, że to on najlepiej wykorzysta jego moc do podtrzymywania nadziei i odwagi wśród Wolnych Ludów⁵.

Círdan wspierał Ostatni Sojusz Elfów i Ludzi w wojnie przeciwko Sauronowi, a w Trzeciej Erze odegrał istotną rolę militarną, m.in. w bitwie pod Fornostem (1975 T.E.), gdzie jego wojska przyczyniły się do ostatecznego upadku Królestwa Angmaru⁶.

Schyłek Trzeciej Ery i znaczenie symboliczne

U kresu Trzeciej Ery Szare Przystanie pod władzą Círdana stały się miejscem odejścia ostatnich Strażników Pierścieni. To stamtąd odpłynęli do Amanu Elrond, Galadriela, Gandalf, a także Bilbo i Frodo Bagginsowie. Sam Círdan pozostał w Śródziemiu jeszcze przez pierwsze lata Czwartej Ery, czuwając nad ostatnimi odpłynięciami Eldarów⁷.

W ujęciu interpretacyjnym Círdan bywa postrzegany jako strażnik „przejścia między światami” – postać graniczna, stojąca pomiędzy dawną mitologiczną Ardą a epoką ludzi. Jego rola nie polegała na bezpośrednim sprawowaniu władzy, lecz na zachowaniu ciągłości, pamięci i nadziei w czasach nieodwracalnego przemijania elfów⁸.


Przypisy

  1. J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, Dodatek B.
  2. J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „O powrocie Noldorów”.
  3. Tamże, „O Beleriandzie i jego krainach”.
  4. J.R.R. Tolkien, Unfinished Tales, „The History of Galadriel and Celeborn”.
  5. J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, Dodatek A; The Silmarillion, „O Pierścieniach Władzy”.
  6. J.R.R. Tolkien, Appendices, Dodatek A.
  7. J.R.R. Tolkien, The Return of the King, Księga VI.
  8. V. Flieger, Splintered Light: Logos and Language in Tolkien’s World.

Bibliografia

  • Tolkien, J.R.R., The Silmarillion.
  • Tolkien, J.R.R., The Lord of the Rings.
  • Tolkien, J.R.R., Unfinished Tales.
  • Shippey, Tom, The Road to Middle-earth.
  • Flieger, Verlyn, Splintered Light: Logos and Language in Tolkien’s World.