Brambles of Mordor (Jeżyny Mordoru)
Brambles of Mordor („Jeżyny Mordoru”) to określenie stosowane wobec szczególnie agresywnej formy roślinności opisanej na pustkowiach Gorgoroth w Mordorze, zwłaszcza w rejonach osłoniętych przed bezpośrednim działaniem popiołów i ognia Orodruiny. Choć Mordor bywa w źródłach przedstawiany jako kraina niemal całkowicie jałowa, Czerwona Księga Marchii Zachodniej odnotowuje, że w sprzyjających mikrośrodowiskach przetrwały karłowate drzewa, trawy oraz wyjątkowo niebezpieczne zarośla kolczaste¹.
Jeżyny Mordoru charakteryzowały się kolcami osiągającymi długość do jednej stopy, opisanymi jako ostre niczym orcze noże lub sztylety. Ich pędy były silnie skręcone, twarde i sprężyste, tworząc splątane bariery przypominające metalowe druty lub zasieki². Zarośla te nie tylko utrudniały przemieszczanie się, lecz stanowiły realne zagrożenie fizyczne, zdolne rozdzierać skórę i odzież, a także zatrzymywać ofiary w pułapkach z cierni.
Z punktu widzenia interpretacji symbolicznej roślinność ta pełni funkcję odwróconej natury: zamiast żywić i chronić, rani i więzi. Tolkien konsekwentnie ukazuje Mordor jako przestrzeń, w której naturalne procesy wzrostu zostały wypaczone przez długotrwałą obecność woli Saurona. Jeżyny Mordoru można zatem postrzegać jako botaniczny odpowiednik orków – formy życia przystosowane do przemocy i degradacji, pozbawione harmonii właściwej światu nieskażonemu³.
W ujęciu mitopoetyckim zarośla te wpisują się w szeroki tolkienowski motyw krajobrazu jako nośnika moralnego sensu. Mordor „rodzi” jedynie to, co twarde, kłujące i wrogie życiu, a nawet rośliny stają się narzędziami opresji. W przeciwieństwie do leczniczych i symbolicznie pozytywnych roślin Śródziemia – takich jak athelas czy alfirin – Jeżyny Mordoru reprezentują świat, w którym natura została całkowicie podporządkowana złu⁴.
Przypisy
- J.R.R. Tolkien, The Return of the King, ks. VI, rozdz. 2 („The Land of Shadow”).
- Tamże; por. opisy roślinności Gorgorothu w Czerwonej Księdze.
- Verlyn Flieger, Splintered Light: Logos and Language in Tolkien’s World.
- Tom Shippey, The Road to Middle-earth.
Bibliografia
- Tolkien, J.R.R., The Lord of the Rings.
- Tolkien, J.R.R., The Return of the King.
- Tolkien, J.R.R., The Peoples of Middle-earth.
- Shippey, Tom, The Road to Middle-earth.
- Flieger, Verlyn, Splintered Light: Logos and Language in Tolkien’s World.
