Dziki (Boars) w tradycji Śródziemia
Dziki należą do grona dzikich zwierząt zamieszkujących lasy i puszcze Ardy, znanych zarówno elfom, jak i ludziom jako cenna, lecz niebezpieczna zwierzyna łowna. W przekazach tolkienowskich pojawiają się one nie tylko jako element naturalnego krajobrazu, lecz także jako istoty o wyraźnym znaczeniu symbolicznym, związanym z odwagą, dzikością i śmiercionośną siłą natury¹.
Polowania na dziki były szczególnie cenione wśród władców i wojowników. W tradycji elfickiej i ludzkiej uchodziły za próbę męstwa, gdyż zwierzę to, w przeciwieństwie do wielu innych obiektów łowów, potrafiło skutecznie bronić się przed napastnikiem. Sam Oromë, Vala lasów, łowów i dzikiej przyrody, przedstawiany jest jako myśliwy ścigający dzikie bestie z psami i końmi, co sytuowało dzika wśród najbardziej godnych przeciwników łowieckich nawet dla Mocarstw Ardy².
Najbardziej znanym epizodem związanym z tym zwierzęciem w dziejach Śródziemia jest historia Dzika z Everholtu, który zamieszkiwał Las Firien u podnóża Gór Białych. Stworzenie to zasłynęło z niezwykłej agresji i siły. W roku 2864 Trzeciej Ery król Rohanu Folca, trzynasty władca dynastii Éothéodów, wyruszył na polowanie, by zgładzić bestię³. Choć dzik został zabity, król odniósł śmiertelne rany i zginął na miejscu, co uczyniło to wydarzenie symbolem zgubnej pychy oraz lekceważenia potęgi natury.
Motyw dzika, który zabija swojego pogromcę, ma liczne paralele w mitologiach północnoeuropejskich, zwłaszcza w tradycjach germańskich i nordyckich, gdzie dzik bywa zarówno zwierzęciem ofiarnym, jak i totemicznym symbolem wojny oraz nieokiełznanej siły życia⁴. Tolkien, świadomie nawiązując do tych wzorców, wplótł historię Dzika z Everholtu w kroniki Rohanu, nadając jej charakter moralnej przestrogi oraz elementu budującego głębię kulturową tego królestwa.
W tym sensie dziki w legendarium Tolkiena funkcjonują nie tylko jako fauna Ardy, lecz także jako nośniki znaczeń kulturowych i mitologicznych, wpisanych w szerszą refleksję nad relacją człowieka z przyrodą, ryzykiem heroizmu oraz granicami władzy nad światem naturalnym.
Przypisy
- J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, Dodatki, „The House of Eorl”.
- J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Valaquenta”.
- J.R.R. Tolkien, Appendix A, „The Kings of the Mark”.
- H.R. Ellis Davidson, Gods and Myths of Northern Europe.
Bibliografia
- Tolkien, J.R.R., The Lord of the Rings.
- Tolkien, J.R.R., The Silmarillion.
- Tolkien, J.R.R., Unfinished Tales.
- Shippey, Tom, The Road to Middle-earth.
- Davidson, H.R. Ellis, Gods and Myths of Northern Europe.
