Bifur

Bifur był krasnoludem należącym do Kompanii Thorina Dębowej Tarczy, która w 2941 roku Trzeciej Ery wyruszyła na wyprawę mającą na celu odzyskanie Ereboru (Samotnej Góry) z rąk smoka Smauga. Wraz z kuzynami Bofurem i Bomburem stanowił jedną z trzech postaci pochodzących spoza bezpośredniej linii rodu Durina, choć kulturowo i politycznie związanych z tradycją Durinowych Krasnoludów¹.

Źródła tolkienowskie wskazują, że Bifur nie wywodził się z królewskiej linii, lecz z rodzin rzemieślniczych, związanych z górnictwem i kowalstwem. Reprezentował tym samym szeroką warstwę krasnoludzkiego społeczeństwa, dla której praca fizyczna, lojalność wobec wspólnoty i wytrwałość stanowiły podstawowe wartości².

Uraz i ograniczenie mowy

Jedną z najbardziej charakterystycznych cech Bifura był trwały uraz głowy odniesiony w nieznanych bliżej okolicznościach przed wydarzeniami opisanymi w Hobbicie. W jego czaszce tkwił fragment orczego topora, którego nie udało się usunąć bez zagrożenia życia. W konsekwencji Bifur utracił zdolność normalnej mowy, porozumiewając się z otoczeniem za pomocą gestów, mimiki oraz nieartykułowanych dźwięków³.

W tradycji krasnoludów kalectwo to nie było postrzegane jako ujma, lecz jako świadectwo przetrwania skrajnego zagrożenia. Milczenie Bifura interpretować można jako formę „rany wojennej”, która nie pozbawiła go ani sprawności fizycznej, ani zdolności do pełnienia roli członka drużyny⁴.

Udział w wyprawie do Ereboru

Podczas wyprawy Bifur brał udział we wszystkich kluczowych wydarzeniach kampanii Thorina: starciach z trollami i goblinami, ucieczce z Gór Mglistych, niebezpiecznej przeprawie przez Mroczną Puszczę, a także w oblężeniu Ereboru po śmierci Smauga⁵. Choć nie wyróżniał się na tle kompanii jako mówca czy przywódca, źródła podkreślają jego niezawodność oraz gotowość do działania w sytuacjach zagrożenia.

W Bitwie Pięciu Armii Bifur walczył u boku swych towarzyszy przeciwko wojskom orków i wargów. Przeżył bitwę, w której polegli Thorin Dębowa Tarcza oraz jego siostrzeńcy, Fíli i Kíli⁶.

Późniejsze losy

Po koronacji Dáina II Żelaznej Stopy Bifur pozostał w odbudowanym Ereborze. Jego dalsze życie nie zostało szczegółowo opisane w źródłach, jednak zgodnie z tradycją można przyjąć, że powrócił do rzemiosła, które stanowiło podstawę jego tożsamości kulturowej – pracy w kamieniu i metalu⁷.

Znaczenie postaci

Bifur reprezentuje w narracji Tolkiena typ bohatera „cichego” – pozbawionego głosu, lecz nie pozbawionego sprawczości. Jego postać podkreśla jeden z istotnych motywów Hobbita: wartość wytrwałości, lojalności i codziennej odwagi, która nie musi przyjmować formy heroicznych przemówień czy spektakularnych czynów. W tym sensie Bifur stanowi kontrapunkt dla bardziej wyrazistych postaci kompanii, ukazując szerokie spektrum krasnoludzkiego doświadczenia⁸.

Przypisy

J.R.R. Tolkien, The Hobbit, rozdz. I–II.
Tamże; por. The Lord of the Rings, Appendix A.
J.R.R. Tolkien, The Hobbit, rozdz. I.
T.A. Shippey, The Road to Middle-earth.
J.R.R. Tolkien, The Hobbit, rozdz. IV–XIV.
Tamże, rozdz. XVII.
J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, Appendix A.
V. Flieger, Splintered Light: Logos and Language in Tolkien’s World.

Bibliografia

Tolkien, J.R.R., The Hobbit.
Tolkien, J.R.R., The Lord of the Rings, Appendices.
Tolkien, J.R.R., Unfinished Tales.
Shippey, Tom, The Road to Middle-earth.
Flieger, Verlyn, Splintered Light: Logos and Language in Tolkien’s World.