Beornings

written by Anna Eldameldor Mokos

Beorningowie w strukturze ludów Północy Trzeciej Ery

Beorningowie stanowili niewielką, lecz znaczącą wspólnotę ludzi Północy zamieszkującą w Trzeciej Erze obszary Rhovanionu, w szczególności okolice Brodu Carrock na Anduinie oraz zachodnie podejścia do Wysokich Przełęczy Gór Mglistych. Ich terytoria miały istotne znaczenie strategiczne, gdyż kontrolowały naturalne szlaki komunikacyjne pomiędzy Eriadorem a wschodnim Śródziemiem¹. Beorningowie pełnili funkcję strażników tych przejść, skutecznie odpierając najazdy orków, wargów i innych istot służących Sauronowi.

Nazwa ludu wywodzi się od ich legendarnego przywódcy Beorna, znanego ze zdolności zmiany postaci i przybierania kształtu potężnego niedźwiedzia². Zmiennokształtność Beorna stanowi jeden z najbardziej niezwykłych elementów antropologii Śródziemia. Choć Tolkien nie podaje jednoznacznego wyjaśnienia pochodzenia tej zdolności, tradycja sugeruje jej związek z dawnym dziedzictwem ludzi Pierwszej Ery. W szczególności przywoływane bywa pokrewieństwo duchowe z Edainami, wśród których pojawiały się postacie obdarzone nadnaturalnymi cechami – jak Beren syn Barahira, zdolny do funkcjonowania poza zwykłymi ograniczeniami ludzkiej kondycji³.

Pod względem kulturowym Beorningowie przedstawiani są jako lud o silnych więzach rodowych i surowych obyczajach. Opisy źródłowe podkreślają ich krępą posturę, ciemne włosy oraz prosty, funkcjonalny strój – najczęściej wełniane tuniki i płaszcze. Uzbrojenie Beorningów odpowiadało ich półleśnemu trybowi życia: dominowały topory, zarówno bojowe, jak i narzędzia drwali, co zbliża ich wizerunek do archetypów północnoeuropejskich wojowników leśnych⁴.

Po śmierci Beorna przywództwo nad ludem objął jego syn Grimbeorn Stary. W czasie Wojny o Pierścień Beorningowie, pod jego dowództwem, współdziałali z Leśnikami Północy oraz elfami Mrocznej Puszczy, odgrywając istotną rolę w oczyszczaniu dolin Anduiny i zachodniego Rhovanionu z resztek sił Saurona⁵. Choć rzadko występowali na pierwszym planie wielkiej polityki Śródziemia, ich lokalna potęga militarna miała realny wpływ na stabilność regionu.

W tradycji Śródziemia Beorningowie zapamiętani zostali jako wojownicy o niemal totemicznym charakterze – ludzie „niedźwiedziej siły”, stojący na pograniczu świata ludzi i dawnej, mitycznej dzikości Ardy. Ich legenda stanowi przykład tego, jak Tolkien wplata w strukturę swego świata elementy archaicznych wyobrażeń indoeuropejskich, łącząc realizm etnograficzny z mitologicznym dziedzictwem⁶.

Przypisy

  1. J.R.R. Tolkien, The Hobbit, rozdz. VII–VIII.
  2. Tamże, rozdz. VII: „Queer Lodgings”.
  3. J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Of Beren and Lúthien”.
  4. J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, Appendix B.
  5. Tamże; Unfinished Tales, „The Quest of Erebor”.
  6. Tom Shippey, The Road to Middle-earth.

Bibliografia

  • Tolkien, J.R.R., The Hobbit.
  • Tolkien, J.R.R., The Lord of the Rings, Appendices.
  • Tolkien, J.R.R., The Silmarillion.
  • Tolkien, J.R.R., Unfinished Tales.
  • Shippey, Tom, The Road to Middle-earth.
  • Flieger, Verlyn, A Question of Time: J.R.R. Tolkien’s Road to Faërie.