Banakil

Banakil – jedno z najstarszych znanych określeń hobbitów, występujące w źródłach dotyczących Trzeciej Ery. Nazwa ta pojawia się w kontekście wczesnych wzmianek o ludzie niskiego wzrostu, zamieszkującym doliny Anduiny, na wschód od Gór Mglistych, około pierwszego tysiąclecia Trzeciej Ery¹. W przekazach tych Banakilowie opisywani są jako społeczność mniejsza nawet od krasnoludów, prowadząca życie skromne, osiadłe i w dużej mierze odizolowane od innych ras Śródziemia.

Źródła podkreślają ich nieufność wobec obcych oraz wyraźną skłonność do unikania konfliktów i wielkich wydarzeń politycznych. Styl życia Banakilów koncentrował się wokół rolnictwa, rodzinnych wspólnot i stabilnych osad, co sprawiało, że przez długi czas pozostawali niemal niewidoczni w kronikach elfów i ludzi².

Pochodzenie i miejsce w tradycji

Pochodzenie Banakilów – podobnie jak całej rasy hobbitów – pozostaje niejasne. Przed Trzecią Erą brak jakichkolwiek wiarygodnych wzmianek o nich w annałach Eldarów, Númenorejczyków czy w mitach Pierwszej i Drugiej Ery³. W późniejszych interpretacjach przyjmuje się, że ich wcześniejsza historia została pominięta nie z powodu nieistnienia, lecz ze względu na marginalną rolę, jaką odgrywali w dziejach Ardy.

Z czasem nazwa Banakil wyszła z użycia, ustępując określeniom późniejszym, związanym z migracjami hobbitów na zachód Eriadoru oraz z ich osiedleniem w Shire. Niemniej termin ten pozostaje istotny dla rekonstrukcji najwcześniejszych etapów historii hobbitów oraz ich pierwotnego środowiska kulturowego⁴.

Znaczenie historiograficzne

Choć Banakilowie przez większą część Trzeciej Ery nie odgrywali znaczącej roli w polityce i wojnach Śródziemia, ich dzieje zostały utrwalone w Czerwonej Księdze Marchii Zachodniej. To właśnie tam opisano czyny hobbitów podczas Wojny o Pierścień, które w decydujący sposób przyczyniły się do upadku Saurona⁵.

Z perspektywy historiograficznej Banakil stanowi przykład ludu, który przez wieki pozostawał na marginesie wielkiej historii, by w kluczowym momencie odegrać rolę o fundamentalnym znaczeniu. W tym sensie tradycja Banakilów wpisuje się w charakterystyczny dla Tolkiena motyw „małych ludów”, których cicha wytrwałość i odporność moralna okazują się ważniejsze niż potęga militarna⁶.

Przypisy

J.R.R. Tolkien, Appendix F, The Lord of the Rings.
J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, Prologue.
J.R.R. Tolkien, The Silmarillion.
J.R.R. Tolkien, Unfinished Tales.
The Red Book of Westmarch, cyt. za: J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings.
T.A. Shippey, The Road to Middle-earth.

Bibliografia

Tolkien, J.R.R., The Lord of the Rings.
Tolkien, J.R.R., The Hobbit.
Tolkien, J.R.R., The Silmarillion.
Tolkien, J.R.R., Unfinished Tales.
Shippey, Tom, The Road to Middle-earth.