Azog

written by Anna Eldameldor Mokos

Azog – wódz orków z Morii i inicjator Wojny Krasnoludów z Orkami

Azog był jednym z najbardziej wpływowych wodzów orków w zachodnim Śródziemiu w późnej Trzeciej Erze. Sprawował władzę nad orkimi plemionami zamieszkującymi Khazad-dûm (Morię) i okoliczne Góry Mgliste, a jego imię stało się w tradycji krasnoludzkiej synonimem okrucieństwa, hańby i krwawej zniewagi¹. W źródłach tolkienowskich Azog nie jest przedstawiany jako zwykły dowódca wojskowy, lecz jako figura niemal archetypiczna: uosobienie orkiej brutalności oraz nieprzejednanej wrogości wobec ludu Durina.

Kluczowym wydarzeniem, które zapewniło mu ponurą sławę, było pojmane i zamordowanie króla Thróra, władcy ludu krasnoludów, w roku 2790 Trzeciej Ery. Thráor, udając się do Morii jedynie z niewielką eskortą, został schwytany przez Azoga, a następnie zabity. Według krasnoludzkich kronik Azog dopuścił się aktu szczególnego bluźnierstwa: okaleczył ciało króla, pozostawiając je na pośmiewisko, co w kulturze krasnoludów stanowiło jedną z najcięższych możliwych zniewag². Akt ten stał się bezpośrednią przyczyną wieloletniego konfliktu znanego jako Wojna Krasnoludów z Orkami (2790–2799 TE).

W trakcie wojny Azog pełnił rolę głównego przywódcy sił orczych w centralnej części Gór Mglistych. Dowodził licznymi hordami, które stawiały zacięty opór zjednoczonym rodom krasnoludów, przybyłym z Ereboru, Gór Błękitnych oraz Żelaznych Wzgórz. Konflikt ten miał charakter wyniszczający i bezprecedensowy w dziejach Trzeciej Ery, obejmując niemal wszystkie główne siedliska orków w regionie³.

Kulminacją wojny była bitwa w Dolinie Azanulbizar (znanej ludziom jako Dolina Dimrill), stoczona w roku 2799 Trzeciej Ery u wschodnich wrót Morii. W starciu tym wojska krasnoludów odniosły ostateczne zwycięstwo, choć poniosły ogromne straty. Azog poległ w walce z Dáinem II Żelazną Stopą, wówczas jeszcze młodym księciem z Żelaznych Wzgórz. Zgodnie z przekazem, Dáin zabił Azoga w bezpośrednim pojedynku, a następnie odciął mu głowę i zatknął ją na palu, co miało znaczenie nie tylko militarne, lecz także symboliczne⁴.

Śmierć Azoga oznaczała kres jego panowania oraz definitywne złamanie potęgi orków z Morii na wiele pokoleń. Jednocześnie wydarzenie to na trwałe zapisało się w pamięci krasnoludów jako akt sprawiedliwej odpłaty za zniewagę wyrządzoną królowi Thrórowi. W ujęciu Tolkienowskim los Azoga wpisuje się w szerszą narrację o cyklach przemocy, zemsty i pamięci zbiorowej, które kształtują dzieje Śródziemia, zwłaszcza w relacjach między rasami.

Przypisy

  1. J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, Dodatek A: „Durin’s Folk”.
  2. Tamże; por. także Appendix B – chronologia Trzeciej Ery.
  3. J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, Dodatek A; zob. również The Hobbit, rozdz. 1 (wzmianki retrospektywne).
  4. J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, Dodatek A: opis bitwy pod Azanulbizar.

Bibliografia

  • Tolkien, J.R.R., The Lord of the Rings.
  • Tolkien, J.R.R., The Hobbit.
  • Tolkien, J.R.R., Unfinished Tales.
  • Shippey, Tom, The Road to Middle-earth.
  • Flieger, Verlyn, A Question of Time: J.R.R. Tolkien’s Road to Faërie.