Avari

written by Anna Eldameldor Mokos

Avari („Niechętni”) w strukturze elfickiej historii Śródziemia

Avari (quen. Avari, dosł. „Niechętni”, „Odrzucający”) to grupa elfów, które w Czasie Przebudzenia Pierworodnych nad Cuiviénen odmówiły udziału w tzw. Wielkiej Podróży do Amanu, zaproponowanej przez Valarów po pierwszych napaściach Melkora. W odróżnieniu od Eldarów, którzy odpowiedzieli na wezwanie i wyruszyli na Zachód, Avari zdecydowali się pozostać w Śródziemiu, wybierając niezależność i wierność pierwotnemu miejscu przebudzenia¹.

Decyzja ta miała długofalowe konsekwencje kulturowe i historyczne. Avari nie utworzyli jednolitej wspólnoty politycznej ani nie wykształcili scentralizowanych struktur władzy porównywalnych z królestwami Eldarów. Tolkien podkreśla, że nie posiadali wielkich miast ani dynastii królewskich w klasycznym sensie; ich społeczeństwa miały charakter rozproszony, plemienny i silnie związany z krajobrazem leśnym oraz naturalnym środowiskiem².

W przeciwieństwie do Eldarów, Avari nie doświadczyli bezpośredniego kontaktu z Valarami ani nie uczestniczyli w duchowym i kulturowym rozwoju, jaki przyniosło życie w Amanie. Skutkowało to stopniowym osłabieniem ich pozycji w dziejach Ardy, zarówno pod względem mocy duchowej, jak i wpływu historycznego. Tolkien zaznacza, że z biegiem wieków wielu Avarich uległo rozproszeniu, wycofało się w odległe lasy i góry lub zostało wchłoniętych przez inne elfickie wspólnoty³.

W późniejszych epokach część Avarich bywa utożsamiana lub łączona z Elfami Leśnymi (Silvanami), zamieszkującymi m.in. Lothlórien i Mroczną Puszczę. Należy jednak podkreślić, że nie była to grupa jednorodna: Silvanowie stanowili mieszankę Avarich oraz Nandorów (Eldarów, którzy porzucili Wielką Podróż w dolinie Anduiny), co czyni ich kulturę hybrydową, stojącą na pograniczu obu tradycji⁴.

Choć Avari rzadko występują w centrum narracji Tolkienowskiego legendarium, ich obecność ma istotne znaczenie strukturalne. Reprezentują oni alternatywną drogę elfickiej historii: wybór pozostania, nieufność wobec potęg Zachodu oraz przywiązanie do pierwotnej Ardy. Co istotne, Tolkien wspomina, że niektórzy Avari w późniejszych wiekach przyłączyli się do Eldarów, uczestnicząc przez pewien czas w ich wspólnotach i korzystając z owoców ich kultury⁵. Nie zmienia to jednak faktu, że jako zbiorowość pozostali „elfami cienia historii” – obecnymi, lecz rzadko wysuwającymi się na pierwszy plan.

W tym sensie Avari pełnią w mitologii Tolkiena funkcję kontrapunktu wobec Eldarów: ukazują, że historia Pierworodnych nie była jednokierunkowa ani jednolita, a wybór Amanu nie był jedyną możliwą odpowiedzią na wezwanie Valarów.

Przypisy

  1. J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Of the Coming of the Elves and the Captivity of Melkor”.
  2. J.R.R. Tolkien, Quendi and Eldar, w: The War of the Jewels.
  3. Tamże.
  4. J.R.R. Tolkien, Unfinished Tales, „The History of Galadriel and Celeborn”.
  5. J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Of Eldamar and the Princes of the Eldalië”.

Bibliografia

  • Tolkien, J.R.R., The Silmarillion.
  • Tolkien, J.R.R., The War of the Jewels (History of Middle-earth, vol. XI).
  • Tolkien, J.R.R., Unfinished Tales.
  • Shippey, Tom, The Road to Middle-earth.
  • Flieger, Verlyn, A Question of Time: J.R.R. Tolkien’s Road to Faërie.