Angmar

written by Anna Eldameldor Mokos

Angmar – królestwo Króla-Czarnoksiężnika

Angmar było królestwem założonym w 1300 roku Trzeciej Ery w północnych rejonach Śródziemia, na obszarze rozciągającym się na północ i północny wschód od Gór Mglistych, ze stolicą w Carn Dûm¹. Państwo to nie miało charakteru tradycyjnego królestwa ludzi ani elfów; stanowiło raczej instrument strategiczny Saurona, powołany do systematycznego zniszczenia północnych królestw Dúnedainów.

Władcą Angmaru był Król-Czarnoksiężnik, przywódca Nazgûli i najpotężniejszy spośród sług Saurona w Trzeciej Erze. Choć formalnie występował jako niezależny monarcha, jego władza miała charakter całkowicie pochodny i podporządkowany Mordorowi². Angmar pełniło funkcję wysuniętego bastionu zła, łączącego elementy państwa militarnego, ośrodka nekromantycznego oraz centrum destabilizacji politycznej.

Ludność Angmaru składała się głównie z orków, trolli, a także ludzi z Ettenmoors i północnych rubieży Eriadoru, określanych w źródłach jako „dzicy” lub „górale”³. Społeczności te zostały podporządkowane Królowi-Czarnoksiężnikowi zarówno przemocą, jak i manipulacją, obietnicami łupów oraz strachem. Angmar nie wytworzyło trwałej kultury ani instytucji cywilnych; jego istnienie było niemal wyłącznie wojskowe i destrukcyjne.

Przez niemal siedem stuleci Angmar prowadziło wyniszczającą wojnę przeciwko Arnorowi, północnemu królestwu Dúnedainów, które w tym czasie było już osłabione wewnętrznymi podziałami na Arthedain, Cardolan i Rhudaur⁴. Szczególnie istotną rolę odegrało podporządkowanie Rhudauru siłom Angmaru, co umożliwiło Królowi-Czarnoksiężnikowi stopniowe okrążenie i izolację Arthedainu.

Kulminacją tej długotrwałej kampanii był rok 1974 Trzeciej Ery, kiedy Arthedain – ostatnie z królestw Arnoru – upadło, a stolica Fornost została zajęta przez wojska Angmaru⁵. Zwycięstwo to miało jednak charakter krótkotrwały. Już w 1975 roku Trzeciej Ery doszło do decydującej bitwy pod Fornostem, w której siły Angmaru zostały rozgromione przez armię Gondoru pod wodzą Eärnura, wspieraną przez elfów Lindonu dowodzonych przez Círdana⁶.

W trakcie tej bitwy Król-Czarnoksiężnik poniósł klęskę i został wyparty z północy, choć nie został wówczas zgładzony. Angmar uległo całkowitemu spustoszeniu i przestało istnieć jako zorganizowany byt polityczny. Sam Czarnoksiężnik zbiegł do Mordoru, gdzie objął władzę nad Minas Morgul, kontynuując służbę Sauronowi aż do Wojny o Pierścień⁷.

W perspektywie historycznej Angmar stanowi przykład państwa destrukcyjnego, którego jedynym celem była eliminacja określonego przeciwnika. Tolkien wykorzystał tę konstrukcję, by ukazać, w jaki sposób zło może działać nie tylko poprzez otwartą tyranię, lecz także przez długotrwałe osłabianie, podziały wewnętrzne i wojnę na wyniszczenie. Upadek Arnoru nie był wynikiem jednej bitwy, lecz konsekwencją stuleci systematycznej presji, której Angmar było narzędziem.

Przypisy

  1. J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, Dodatek A: „Annals of the Kings and Rulers”.
  2. J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Of the Rings of Power and the Third Age”.
  3. J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, Dodatek A.
  4. Tamże.
  5. Tamże.
  6. J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, Dodatek A; por. Unfinished Tales, „The Battle of the Fords of Isen” (kontekst wojskowy Gondoru).
  7. J.R.R. Tolkien, The Return of the King, księga V.

Bibliografia

  • Tolkien, J.R.R., The Lord of the Rings.
  • Tolkien, J.R.R., The Silmarillion.
  • Tolkien, J.R.R., Unfinished Tales.
  • Tolkien, Christopher (red.), The Peoples of Middle-earth.
  • Shippey, Tom, The Road to Middle-earth.
  • Flieger, Verlyn, A Question of Time: J.R.R. Tolkien’s Road to Faërie.