Andram

written by Anna Eldameldor Mokos

Andram („Długi Mur”) – formacja geograficzna Beleriandu

Andram (sind. „Długi Mur”) był jedną z najważniejszych naturalnych barier topograficznych Beleriandu w Pierwszej Erze, stanowiąc potężny pas urwisk skalnych przebiegający równoleżnikowo ze wschodu na zachód przez jego część środkową. Formacja ta wyznaczała wyraźną granicę między północnym Beleriandem, zdominowanym przez krainy elfów Noldorów i Sindarów, a Beleriandem Południowym, obejmującym m.in. Ossiriand i późniejsze dorzecza Sirionu¹.

Andram rozciągał się od zachodnich obszarów w pobliżu Nargothrondu aż po Ramdall, wschodni kraniec skalnego pasa, tworząc ciągły mur o znacznej wysokości i stromych zboczach. W przekazach Tolkienowskich opisywany jest jako przeszkoda trudna do przebycia, o istotnym znaczeniu strategicznym i komunikacyjnym, wpływająca na migracje ludów, przebieg szlaków handlowych oraz działania wojenne w czasie Wojen o Klejnoty².

Naturalna ciągłość Andramu została przerwana jedynie w dwóch kluczowych punktach, gdzie potężne rzeki Beleriandu zdołały przeciąć skalną barierę:

  1. Przełom rzeki Narog, który umożliwiał dostęp do ukrytej twierdzy Nargothrondu, jednej z najważniejszych siedzib Noldorów. Przebicie Andramu przez Narog miało zasadnicze znaczenie dla komunikacji między północą a południem krainy³.
  2. Przełom rzeki Sirion, najpotężniejszy hydrologicznie punkt Andramu. Sirion spadał tam z wielkiej wysokości, tworząc największy wodospad w całym Śródziemiu, po czym znikał w rozległym systemie jaskiń pod skalnym murem. Podziemny bieg rzeki (tzw. Falls of Sirion) był jednym z najbardziej niezwykłych zjawisk geograficznych Ardy i odgrywał istotną rolę w mitologii oraz narracji o wędrówkach ludów i bohaterów⁴.

Znaczenie Andramu wykraczało poza czysto geograficzny wymiar. W strukturze mitologicznej Pierwszej Ery pełnił on funkcję symbolicznej granicy światów – oddzielał względnie uporządkowane królestwa elfów północy od bardziej dzikich i nieustabilizowanych ziem południa. Po kataklizmie Wojny Gniewu i zatopieniu Beleriandu formacja ta uległa całkowitemu zniszczeniu, a jej ślady zniknęły wraz z samą krainą.

Przypisy

  1. J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Of the Sindar” oraz „Of Beleriand and Its Realms”.
  2. J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, mapa Beleriandu i opisy geograficzne.
  3. Tamże; por. także Unfinished Tales, wzmianki dotyczące Nargothrondu i Narogu.
  4. J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Of Túrin Turambar” oraz „Of the Ruin of Doriath”.

Bibliografia

  • Tolkien, J.R.R., The Silmarillion.
  • Tolkien, J.R.R., Unfinished Tales.
  • Tolkien, J.R.R., The History of Middle-earth, t. I–V.
  • Shippey, Tom, The Road to Middle-earth.
  • Fonstad, Karen Wynn, The Atlas of Middle-earth.