Andor
Andor („Kraina Daru”)
Andor jest jedną z elfickich nazw Númenoru, wielkiego wyspiarskiego królestwa Dúnedainów istniejącego w Drugiej Erze. Określenie to funkcjonuje przede wszystkim w tradycji Eldarów i akcentuje teologiczny oraz moralny wymiar powstania wyspy. Nazwa odnosi się bezpośrednio do daru Eru Ilúvatara, który po Wojnie Gniewu ofiarował Edainom Númenor jako nagrodę za ich wierność, odwagę i sprzymierzenie z Eldarami w walce przeciwko Morgothowi¹.
W tym sensie Andor nie jest jedynie nazwą geograficzną, lecz terminem interpretacyjnym, podkreślającym, że istnienie Númenoru było aktem łaski, a nie prawem nabytym. Dar ten obejmował nie tylko samą ziemię, lecz także wydłużone życie, mądrość oraz szczególne miejsce ludzi pomiędzy Śródziemiem a Amanem². Wyspa położona była pośrodku Belegaeru (Wielkiego Morza), symbolicznie i fizycznie sytuując Dúnedainów między światem śmiertelnych a Nieśmiertelnymi Krainami.
Númenor (Andor) istniał przez większą część Drugiej Ery, aż do katastrofy roku 3319 D.E., kiedy został zatopiony w wyniku buntu Númenorejczyków przeciwko Valarom i próby złamania Zakazu Zachodu. Upadek Andoru miał charakter zarówno kosmiczny, jak i moralny: był konsekwencją pychy, lęku przed śmiercią i odrzucenia pierwotnego sensu „Daru”³. W narracji Tolkiena wydarzenie to stanowi jeden z najważniejszych mitów upadku w całym legendarium, porównywalny z buntem Noldorów czy zdradą Melkora.
Po Zmianie Świata Andor przestał istnieć jako realne miejsce, lecz jego dziedzictwo przetrwało w królestwach Arnorze i Gondorze, założonych przez Wiernych Númenorejczyków w Śródziemiu. Sama nazwa Andor zachowała się natomiast jako przypomnienie pierwotnej relacji między darem a odpowiedzialnością, która stanowi jeden z kluczowych tematów filozoficznych twórczości Tolkiena⁴.
Przypisy
- J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Akallabêth”.
- J.R.R. Tolkien, Unfinished Tales, „A Description of the Island of Númenor”.
- J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Akallabêth”.
- Tom Shippey, The Road to Middle-earth.
Bibliografia
- Tolkien, J.R.R., The Silmarillion.
- Tolkien, J.R.R., Unfinished Tales.
- Tolkien, Christopher (red.), The History of Middle-earth, t. IX: Sauron Defeated.
- Shippey, Tom, The Road to Middle-earth.
- Flieger, Verlyn, Splintered Light: Logos and Language in Tolkien’s World.