Amon Rûdh

Amon Rûdh (sind. „Łyse Wzgórze”) było charakterystycznym wzniesieniem położonym w zachodniej części Beleriandu, na południe od Lasu Brethil, pomiędzy dolinami rzek Narog i Sirion. Obszar ten należał do terenów peryferyjnych w stosunku do głównych centrów elfickiej i ludzkiej cywilizacji Pierwszej Ery, co sprzyjało jego funkcji jako miejsca schronienia i ukrycia¹.

W jaskiniach Amon Rûdh zamieszkiwali przedstawiciele Noegyth Nibin („Pomniejszych Krasnoludów”), ludu odrębnego od krasnoludów z wielkich domów Belegostu i Nogrodu. Według tradycji w późnym okresie Pierwszej Ery przy życiu pozostawał tam już tylko Mîm, wraz z dwoma synami². Postać Mîma zajmuje w narracji Tolkiena miejsce szczególne: uosabia motyw ludu wypieranego, obdarzonego dawną wiedzą, lecz jednocześnie przepełnionego goryczą i wrogością wobec innych ras.

W czasie pobytu Túrina Turambara w Brethilu Amon Rûdh stało się bazą jego oddziału banitów, znanych później jako Gaurwaith. Naturalne jaskinie wzgórza zapewniały dobrą obronę i sprzyjały prowadzeniu wojny podjazdowej przeciwko orkom Morgotha³. Wydarzenia związane z zajęciem Amon Rûdh, zdradą Mîma oraz późniejszym upadkiem kryjówki stanowią istotny epizod w tragicznym cyklu losów Túrina.

Toponim Amon Rûdh odnosi się bezpośrednio do fizycznych cech wzgórza. Jego nagie, skaliste zbocza były niemal pozbawione drzewności, a jedyną wyraźną roślinnością były czerwone kwiaty seregonu („krwawy róg”), porastające szczeliny skalne⁴. Kontrast pomiędzy surową, odsłoniętą skałą a intensywną czerwienią kwiatów nadaje temu miejscu wyraźną symbolikę, często interpretowaną jako zapowiedź krwi, zdrady i tragedii, które rozegrały się na tym terenie⁵.

W sensie literackim Amon Rûdh pełni funkcję przestrzeni liminalnej: jest miejscem przejściowym między porządkiem a wyjęciem spod prawa, schronieniem, które nie może stać się trwałym domem. Tolkien wykorzystuje to wzgórze, aby podkreślić kruchość wszelkich prób ucieczki przed przeznaczeniem, zwłaszcza w przypadku bohatera naznaczonego klątwą losu.

Przypisy

J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Of Túrin Turambar”.
J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Of the Coming of Men into the West”.
J.R.R. Tolkien, Unfinished Tales, „Narn i Hîn Húrin”.
J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Of Túrin Turambar”.
Verlyn Flieger, Splintered Light: Logos and Language in Tolkien’s World.

Bibliografia

Shippey, Tom, The Road to Middle-earth.
Tolkien, J.R.R., The Silmarillion.
Tolkien, J.R.R., Unfinished Tales.
Tolkien, J.R.R., The History of Middle-earth, t. XI: The War of the Jewels.
Flieger, Verlyn, Splintered Light: Logos and Language in Tolkien’s World.