Amon Lhaw

Amon Lhaw (sind. „Wzgórze Ucha”) był jednym z trzech charakterystycznych punktów topograficznych otaczających jezioro Nen Hithoel na rzece Anduinie, w północno-wschodniej części Gondoru. Po przeciwnej stronie rzeki wznosił się Amon Hen („Wzgórze Oka”), natomiast trzeci element tego układu stanowiła stroma, skalista wyspa Tol Brandir (zwana także Tindrock), uznawana za niedostępną i niezamieszkaną¹. Razem tworzyły one zamkniętą, symbolicznie uporządkowaną przestrzeń obserwacyjną o znaczeniu strategicznym i ideowym.

Na szczycie Amon Lhaw znajdowała się kamienna konstrukcja określana mianem Siedziby Słyszenia (Seat of Hearing), funkcjonalnie odpowiadająca Siedzibie Widzenia na Amon Hen². Obie budowle przypisywane są okresowi potęgi Gondoru i interpretowane jako element systemu nadzoru nad północnymi granicami królestwa, zwłaszcza nad szlakami biegnącymi wzdłuż Anduiny. Ich istnienie wskazuje na połączenie funkcji militarno-administracyjnych z wyobrażeniami o rozszerzonej percepcji władzy.

Źródła narracyjne sugerują, że Siedziba Słyszenia była związana z ideą „słyszenia” wydarzeń rozgrywających się na znacznych odległościach, jednak Tolkien nie precyzuje mechanizmu ani zakresu tej zdolności³. W przeciwieństwie do Amon Hen, gdzie Frodo Baggins doświadczył intensywnej wizji o charakterze niemal wszechwiedzącym, Amon Lhaw pozostaje w tekście miejscem mniej eksplorowanym fabularnie, co skłania badaczy do ostrożności w przypisywaniu mu dosłownych właściwości magicznych⁴.

W sensie symbolicznym opozycja Amon Hen – Amon Lhaw bywa interpretowana jako wyraz dualizmu poznania: widzenia i słyszenia, obrazu i słowa, wiedzy bezpośredniej i wiedzy pośredniej. W tym ujęciu oba wzgórza nie tyle oferują nadnaturalne moce, ile materializują ideę czujności państwowej i odpowiedzialności władzy, wpisując się w szerszą tolkienowską refleksję nad granicami poznania i niebezpieczeństwem nadmiernej kontroli⁵.

Przypisy

J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, ks. II, rozdz. 10.
J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, Dodatek A.
J.R.R. Tolkien, Unfinished Tales, „The History of Galadriel and Celeborn”.
Karen Wynn Fonstad, The Atlas of Middle-earth.
Tom Shippey, The Road to Middle-earth.

Bibliografia

Flieger, Verlyn, Splintered Light: Logos and Language in Tolkien’s World.
Tolkien, J.R.R., The Lord of the Rings.
Tolkien, J.R.R., Unfinished Tales.
Tolkien, J.R.R., The Letters of J.R.R. Tolkien, red. H. Carpenter.
Shippey, Tom, The Road to Middle-earth.
Fonstad, Karen Wynn, The Atlas of Middle-earth.