Amon Amarth

written by Anna Eldameldor Mokos

Amon Amarth (Orodruin)

Amon Amarth (quen. „Góra Przeznaczenia”), w języku sindarińskim znany jako Orodruin („Ognista Góra”), jest czynnym wulkanem położonym w sercu Mordoru, na południowym wschodzie Śródziemia. Stanowił centralny punkt dominiów Saurona oraz miejsce o fundamentalnym znaczeniu kosmologicznym i symbolicznym w dziejach Ardy¹.

Wnętrze góry kryło Szczeliny Zagłady (Sammath Naur), naturalne komory wypełnione ogniem pierwotnym, powiązanym z mocą Orodruiny. To właśnie tam Sauron, w Drugiej Erze, wykuł Jedyny Pierścień, wiążąc z nim znaczną część własnej duchowej mocy (fëa), a tym samym podporządkowując go swojej woli². W konsekwencji Pierścień mógł zostać unicestwiony wyłącznie w tym samym miejscu, w którym został stworzony – motyw znany w mitologiach jako zasada sympatycznej destrukcji.

Amon Amarth pełnił zatem funkcję zarówno miejsca stworzenia, jak i potencjalnego miejsca zagłady Władcy Ciemności. W sensie symbolicznym góra ta stanowiła oś zła w świecie Saurona – przeciwieństwo świętych gór Amanu, takich jak Taniquetil³. Jej ogień nie był jednak autonomiczny: Tolkien podkreśla, że Orodruina istniała jeszcze przed przybyciem Saurona do Mordoru, a Mroczny Władca jedynie podporządkował ją swojej woli⁴.

Kulminacyjna rola Amon Amarth ujawniła się podczas Wojny o Pierścień, gdy Frodo Baggins, Powiernik Pierścienia, dotarł do Szczelin Zagłady z zamiarem zniszczenia artefaktu. Ostateczne unicestwienie Pierścienia – dokonane pośrednio przez upadek Golluma w ogień wulkanu – doprowadziło do natychmiastowego rozpadu mocy Saurona, zniszczenia Barad-dûr oraz ostatecznego końca Trzeciej Ery⁵.

Z punktu widzenia teologii i filozofii Tolkiena Amon Amarth ucieleśnia paradoks zła: miejsce absolutnej dominacji staje się jednocześnie przestrzenią jego samozniszczenia. Góra Przeznaczenia nie jest zatem jedynie elementem geografii Mordoru, lecz kluczowym węzłem metafizycznym, w którym splatają się motywy wolnej woli, przeznaczenia, upadku i eukatastrofy⁶.

Przypisy

  1. J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, ks. IV–VI.
  2. J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Of the Rings of Power and the Third Age”.
  3. J.R.R. Tolkien, The Silmarillion, „Valaquenta”.
  4. J.R.R. Tolkien, The History of Middle-earth, t. X: Morgoth’s Ring.
  5. J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, „Mount Doom”.
  6. J.R.R. Tolkien, On Fairy-Stories; por. Verlyn Flieger, Splintered Light.

Bibliografia

  • Tolkien, J.R.R., The Lord of the Rings.
  • Tolkien, J.R.R., The Silmarillion.
  • Tolkien, J.R.R., The History of Middle-earth, t. X: Morgoth’s Ring.
  • Flieger, Verlyn, Splintered Light: Logos and Language in Tolkien’s World.
  • Shippey, Tom, The Road to Middle-earth.
  • Carpenter, Humphrey (red.), The Letters of J.R.R. Tolkien.