Artykuł ma charakter informacyjny i porządkujący wiedzę o świecie Tolkiena. Jeśli szukasz pogłębionej analizy i interpretacji, odwiedź kategorię „Badania i interpretacje”.
Gandalf był jednym z Istari, czarodziejem wysłanym do Śródziemia w Trzeciej Erze. W Amanie był Mają imieniem Olórin i przebywał w ogrodach Lórien, często odwiedzając Niennę. Około roku 1000 Trzeciej Ery został wybrany przez Valarów i posłany do Śródziemia jako jeden z pięciu Istari, aby przeciwstawiać się potędze Saurona, nie poprzez otwartą władzę, lecz radą i wsparciem dla Wolnych Ludów.
We Wspólnej Mowie nazywano go Gandalfem Szarym. Wśród elfów znany był jako Mithrandir, wśród krasnoludów jako Tharkûn, a na Południu jako Incánus. Przybył do Szarych Przystani, gdzie Círdan powierzył mu Naryę, Pierścień Ognia. Przybrał postać starego wędrowca w szarym płaszczu i spiczastym kapeluszu, z laską w dłoni.
W roku 2941 wziął udział w wyprawie Thorina Dębowej Tarczy na Erebor, przyczyniając się do zguby Smauga. W tym czasie Bilbo Baggins wszedł w posiadanie Jedynego Pierścienia. Gandalf z czasem odkrył jego prawdziwą naturę i uznał, że jedynym sposobem pokonania Saurona jest zniszczenie Pierścienia.
W roku 3018 doprowadził do utworzenia Drużyny Pierścienia w Rivendell i towarzyszył jej w pierwszej części wyprawy. W Morii stanął do walki z Balrogiem i runął wraz z nim w otchłań. Po zwycięstwie nad nim powrócił jako Gandalf Biały, przejmując miejsce Sarumana jako głowy Zakonu.
Podczas Wojny o Pierścień odegrał kluczową rolę w obronie Rohanu i Gondoru. Umocnił ducha króla Théodena, złamał władzę Sarumana w Isengardzie oraz stanął naprzeciw Wodza Nazgûli u bram Minas Tirith. Po zniszczeniu Jedynego Pierścienia i upadku Saurona czuwał nad odnowieniem królestwa Gondoru i Arnoru pod berłem Aragorna.
W roku 3021 Trzeciej Ery odpłynął z Szarych Przystani wraz z Powiernikami Pierścieni do Nieśmiertelnych Krain.
Bibliografia
- TEnc Roz. BIOGRAPHY
- DoT Roz. G