Artykuł ma charakter informacyjny i porządkujący wiedzę o świecie Tolkiena. Jeśli szukasz pogłębionej analizy i interpretacji, odwiedź kategorię „Badania i interpretacje”.
Noldorowie byli drugim rodem Eldarów, którzy przybyli do Amanu w czasach Drzew Valarów, i uchodzili za najpotężniejszych oraz najbardziej uczonych spośród elfów zamieszkujących później Śródziemie. Ich imię w języku quenya znaczy „mądrzy” lub „uczeni” i odnosi się do ich umiłowania wiedzy oraz mistrzostwa w rzemiośle. W Valinorze ich królem był Finwë, a siedzibą miasto Tirion na wzgórzu Túna, w Przełęczy Światła Calacirya w Górach Pelóri. Noldorowie pobierali nauki od Valarów i Majarów, zwłaszcza od Aulëgo, i osiągnęli wielką biegłość w sztuce kamieniarskiej i jubilerskiej.
Największym z ich twórców był Fëanor, syn Finwëgo i Míriel, który sporządził Silmarile, klejnoty zawierające światło Dwóch Drzew. Gdy Melkor, nazwany później Morgothem, zniszczył Drzewa, zabił Finwëgo i porwał Silmarile, Fëanor poprzysiągł zemstę i poprowadził część Noldorów do Śródziemia. Wydarzenia te zapoczątkowały Wojnę o Klejnoty w Pierwszej Erze. W Beleriandzie Noldorowie założyli liczne królestwa, między innymi w Hithlumie, Dorthonionie i wschodnim Beleriandzie, a także dwa wielkie, ukryte miasta: Gondolin Turgona i Nargothrond Finroda Felagunda. W toku długich wojen z Morgothem większość ich władców i książąt poległa, a królestwa zostały zniszczone. Ostatecznie w Wojnie Gniewu Morgoth został pokonany, lecz Beleriand uległ zagładzie.
W Drugiej Erze najwyższym królem Noldorów w Śródziemiu był Gil-galad, który władał w Lindonie. W tym czasie Celebrimbor, wnuk Fëanora, założył w Eregionie bractwo Gwaith-i-Mírdain i przy współudziale Saurona wykuł Pierścienie Władzy. Gdy zdrada wyszła na jaw, wybuchła wojna z Sauronem; Eregion został zniszczony, a niedobitki schroniły się w Imladris pod wodzą Elronda. W końcu Drugiej Ery Noldorowie wzięli udział w Ostatnim Przymierzu Elfów i Ludzi; Gil-galad poległ w walce z Sauronem, lecz sam Sauron został pokonany.
W Trzeciej Erze Noldorowie władali jeszcze w Lindonie i w Imladris, a Galadriela, córka Finarfina, rządziła w Lothlórien. Po zniszczeniu Jedynego Pierścienia i upadku Saurona wielu z nich odpłynęło na Zachód do Nieśmiertelnych Krain. Wraz z ich odejściem zakończyła się epoka wielkich królestw Noldorów w Śródziemiu, a ich dzieje pozostały w pieśniach i opowieściach przekazywanych przez kolejne wieki.
Bibliografia
- S Roz. Ind.
- TEnc Roz. Sociology
- DoT Roz. N